การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคเมลิออยโดสิส ในโรงพยาบาลเขตสุขภาพที่ 4 ปี พ.ศ. 2561 - 2563
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานที่รวมการศึกษาเชิงปริมาณและคุณภาพ เพื่อประเมินระบบเฝ้าระวังโรคเมลิออยโดสิส ในเขตสุขภาพที่ 4 โดยสุ่มสถานพยาบาล 6 แห่งจากโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลชุมชน รวมถึงการทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วย 388 รายย้อนหลัง 3 ปี (พ.ศ. 2561 - 2563) พร้อมสัมภาษณ์บุคลากรทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้อง 29 ราย ได้แก่ ผู้บริหาร หน่วยรักษาพยาบาล เจ้าหน้าที่ระบาดวิทยา เจ้าหน้าที่เวชสถิติ และเจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการ
ผลการศึกษาพบว่ามีการรายงานโรคเมลิออยโดสิสต่ำกว่าความเป็นจริง ค่าความไว ร้อยละ 39.0 ค่าพยากรณ์บวก ร้อยละ 76.5 ข้อมูลสามารถเป็นตัวแทนด้านบุคคล และด้านสถานที่ ในพื้นที่ที่มีผู้ป่วยน้อยไม่พบการรายงาน ด้านเวลาป่วยไม่สามารถเป็นตัวแทนได้ ค่าความทันเวลาค่ามัธยฐาน 29 วัน (0 - 592 วัน) ข้อมูลบางตัวแปร เช่น อายุและวันเริ่มป่วยมีความคลาดเคลื่อนจากการสัมภาษณ์เชิงลึกระบบสามารถตอบสนองได้ดี นอกจากนี้พบว่า เจ้าหน้าที่บางส่วนไม่รู้จักโรคเมลิออยโดสิส และระบบรายงานโรค (รง.506) แม้ว่าเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบโดยตรงจะคุ้นเคยกับระบบเฝ้าระวังนี้ แต่พบปัญหาความไม่สมบูรณ์ของข้อมูล เช่น ความซ้ำซ้อน ข้อมูลไม่ถูกต้อง และจำนวนเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอ ข้อเสนอแนะ คือควรทบทวนกระบวนการเฝ้าระวังในทุกสถานพยาบาล สร้างเสริมองค์ความรู้โรคเมลิออยโดสิสและนิยามการรายงานโรคในระบบเฝ้าระวังของกองระบาดวิทยาแก่เจ้าหน้าที่สาธารณสุข จัดหาชุดตรวจวินิจฉัยชนิดเร็วเพื่อลดความล่าช้าของการตรวจยืนยัน นำผลทางห้องปฏิบัติการมาใช้ร่วมในการตรวจจับ การแสดงผลข้อมูล (dashboard) เพื่อใช้ประโยชน์สนับสนุนในการเฝ้าระวังควบคุมโรค พร้อมทั้งพัฒนาระบบ hospital information system (HIS) ให้สามารถเพิ่มวันเริ่มป่วยและคัดกรองอาการได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Centers for Disease Control and Prevention (US). Melioidosis [Internet]. 2024 [cited 2024 Jun 4]. Available from: https://www.cdc.gov/melioidosis/about/
Centers for Disease Control and Prevention (US). Melioidosis transmission [Internet]. 2024 [cited 2024 Jun 4]. Available from: https://www.cdc.gov/melioidosis/about/index.html
Pediatric Infectious Disease Society of Thailand. Melioidosis [Internet]. [date unknown] [cited 2021 Sep 23]. Available from: https://www.pidst.or.th/A247.html (in Thai)
Centers for Disease Control and Prevention (US). Melioidosis signs and symptoms [Internet]. 2024 [cited 2024 Apr 30]. Available from: https://www.cdc.gov/melioidosis/hcp/clinical-overview/index.html
Sontaaunnop I. Septicemia melioidosis: factor for predict fatal outcome in Surin hospital. Medical Journal of Srisaket Surin Buriram Hospitals 2006;21(3):105-16. (in Thai)
Department of Disease Control (TH), Bureau of Epidemiology. Guidelines for reporting dangerous communicable diseases and communicable diseases that require surveillance according to the communicable Diseases Act B.E. 2558 [Internet]. 2018 [cited 2021 Sep 23]. Available from: https://pidst.or.th/A613.html (in Thai)
Department of Disease Control (TH), Department of Epidemiology. R506 Melioidosis [Internet]. [cited 2021 Sep 19]. Available from: http://www.boe.moph.go.th/boedb/surdata/disease.php?dcontent=old&ds=72 (in Thai)
Hinjoy S, Hantrakun V, Kongyu S, Kaewrakmuk J, Wangrangsimakul T, Jitsuronk S, et al. Melioidosis in Thailand: present and future. Trop Med Infect Dis. 2018;3(2):38.
Hantrakun V, Kongyu S, Klaytong P, Rongsumlee S, Day NPJ, Peacock SJ, et al. Clinical epidemiology of 7126 melioidosis patients in Thailand and the implications for national notifiable diseases surveillance system. Open Forum Infect Dis. 2019;6(12):1-10.
Department of Disease Control (TH), Department of Epidemiology. Annual Epidemiological Surveillance Report 2018. Melioidosis [Internet]. 2019 [cited 2021 Sep 4]. Available from: https://ddc.moph.go.th/doe/journal_detail.php?publish=11298 (in Thai)
Mongkonsin C, Klangburu W. Evaluation of melioidosis surveillance system in Mahasarakham province in 2016. Journal of the Office of DPC 7 Khon Kaen 2019;26(13):59-71. (in Thai)
Thai Health Coding Center. International Classification of Diseases (English-Thai) 2016 Edition, Volume 1, Disease Classification Tables [Internet]. 2016 [cited 2021 Sep 4]. Available from: http://www.thcc.or.th/ebook1/2016/mobile/index.html#p=1 (in Thai)
Sudjai N. Sample size calculation for diagnostic test studies. Journal of Medicine and Health Sciences. 2020;27(2):167– 82. (in Thai)
Ministry of Public Health (TH). Announcement of the Ministry of Public Health on the names and important symptoms of communicable diseases that need to be monitored, 2016. Government Gazette Volume 133, Special Section 128 (dated 3 June 2016). (in Thai)
Ministry of Public Health (TH). Communicable Diseases Act, B.E. 2558 (2015), 2015. Government Gazette Volume 132, Special Section 86 (dated 8 Sep 2015). (in Thai).
Department of Medical Sciences (TH). Melioidosis and laboratory diagnosis [Internet]. [date unknown] [cited 2021 Sep 24]. Available from: http://nih.dmsc.moph.go.th/login/filedata/melioidosis.pdf (in Thai)
Charoensup I, Karnchanabat J. Surveillance system evaluation of melioidosis in Phosai Hospital, UbonRatchathani province, Thailand, 2016 [Internet]. 2016 [cited 2021 Sep 23]. Available from: http://www.psh.go.th/knowledgebase/การประเมินระบบเฝ้าระวัง (in Thai)
Nirattisai P. Evaluation of dengue haemorrhagic fever disease surveillance system Lampang hospital center. Journal of Health Sciences Scholarship 2017;4(2):29-40. (in Thai)
Pholsawat W, Withaksabut W. Dengue fever surveillance system evaluation at Phanthong hospital 2022. The Journal of Prapokklao Hospital Clinical Medical Education Center 2024;41(1):61-9. (in Thai)
Veerapan P, Sangobdee S. Evaluation of leptospirosis surveillance in Phatthalung hospital, Phatthalung province, 2015. Region 11 Medical Journal 2017;31(2):293-303. (in Thai)
Pulawun S, Thawongklang P. Leptospirosis surveillance evaluation in hospitals affiliated with Ministry of public health in Kalasin province, fiscal year 2017. Journal of the Office of DPC 7 Khon Kaen 2020;27(1): 12-8. (in Thai)
Tamad A, Juthong H, Thongngam N, Chobkatanyoo A, Supan P, Salaeh F. Leptospirosis surveillance evaluation in Trang, 1 January–30 September 2017. Weekly Epidemiological Surveillance Report 2019;50(38):565-72. (in Thai)
Sarathep P, Phonkaew W. Leptospirosis surveillance evaluation in public health hospitals, Phang Nga Province, Thailand, 2015. Weekly Epidemiological Surveillance Report 2017;48:S63-70. (in Thai)
Chansrichavala P, Wongsuwan P, Suddee S, Malasit M, Hongsuwan M, Wannapinij P, et al. Public awareness of melioidosis in Thailand and potential use of video clips as educational tools. PLoS One. 2015;10(3):e0121311
