ประสิทธิผลโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพในการควบคุมระดับความดันโลหิต ในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตไม่ดี ของพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองหัวลิงใน อำเภอปากพลี จังหวัดนครนายก

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research) แบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง (Two group pre-test and post-test design) มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อการควบคุมระดับความดันโลหิต ในกลุ่มผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตไม่ดี คำนวณได้กลุ่มตัวอย่างจำนวนทั้งสิ้น 84 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 42 คน และกลุ่มควบคุม 42 คน โดยการสุ่มแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ประกอบด้วย 1. แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อพัฒนาพฤติกรรมการควบคุมโรคความดันโลหิตสูง ที่พึงประสงค์ 2. แบบสำรวจพฤติกรรมการควบคุมระดับความดันโลหิตที่พึงประสงค์ ผลการศึกษาพบว่ามีความรอบรู้
ด้านสุขภาพพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p = 0.000, 95%CI = -5.65, -1.57 และ p = 0.001, 95%CI = -10.12, -3.49  ตามลำดับ) นอกจากนี้ภายหลังได้รับโปรแกรมกลุ่มทดลองมีระดับความดันโลหิตซิสโตลิกลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) สามารถเชื่อมโยงได้ว่าความรอบรู้ด้านสุขภาพที่สูงขึ้นสามารถนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและส่งผลให้สามารถควบคุมระดับความดันโลหิตได้ดีขึ้น ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาและพัฒนางานเฝ้าระวังและควบคุมป้องกันโรคความดันโลหิตสูงซึ่งเป็นปัญหาสำคัญของพื้นที่ และสามารถประยุกต์ใช้โปรแกรมนี้ในกลุ่มอื่น ๆ ตามนโยบายพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพ ส่งเสริมการพึ่งตนเองด้านสุขภาพ (Self-care) และชุมชนจัดการสุขภาพ เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาระบบสุขภาพชุมชน