การสอบสวนการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสซิกา ในพื้นที่ 7 อำเภอ ของจังหวัดสระบุรี ตุลาคม 2566
Main Article Content
บทคัดย่อ
เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2566 ทีมปฏิบัติการสอบสวนควบคุมโรค สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี ได้รับแจ้งจากทีมตระหนักรู้สถานการณ์พบทารกศีรษะเล็ก ติดเชื้อไวรัสซิกา 1 ราย ในอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี ทีมปฏิบัติการสอบสวนควบคุมโรคร่วมกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระบุรี สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในพื้นที่สระบุรี จึงดำเนินการสอบสวนโรค ระหว่างวันที่ 2 - 30 ตุลาคม 2566 การสอบสวนการระบาดในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและการระบาดของโรค อธิบายลักษณะการกระจายของโรค ค้นหาแหล่งโรคและปัจจัย
ที่ทำให้เกิดโรค และเสนอมาตรการป้องกันควบคุมโรค การสอบสวนการระบาดดำเนินการโดยใช้รูปแบบการศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนา โดยทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วยติดเชื้อ ค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติมด้วยการค้นหาเชิงลึก การศึกษาทางห้องปฏิบัติการและการศึกษาทางกีฏวิทยา ผลการสอบสวนโรคพบผู้ป่วยยืนยัน 14 ราย ใน 7 อำเภอของจังหวัดสระบุรีโดยในจำนวนผู้ป่วยทั้งหมดเป็นผู้ป่วยทารกที่มีภาวะศีรษะเล็ก 9 ราย และผู้ป่วยทั่วไป 5 ราย ผู้ป่วยมีอาการไข้/ให้ประวัติไข้ทุกราย มีผื่น 4 ราย ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ 2 ราย ไอ 2 ราย ปวดข้อ 1 ราย ปวดข้อ 1 ราย ปวดศีรษะ 1 ราย มีน้ำมูก 1 ราย และเจ็บคอ 1 ราย ผลการตรวจหาสารพันธุกรรมเชื้อไวรัสซิกาด้วยวิธี reverse transcription polymerase chain reaction (RT-PCR) จากตัวอย่างเลือดและปัสสาวะ (14 ราย) ณ สถาบันบำราศนราดูร และโรงพยาบาลรามาธิบดี พบเชื้อไวรัสซิกาในเลือดและปัสสาวะทุกราย ผลการศึกษาทางกีฏวิทยาพบว่า ในพื้นที่การระบาดของอำเภอแก่งคอย วิหารแดง หนองโดน และเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี พบค่าดัชนีลูกน้ำยุงลายสูงเกินร้อยละ 10 ในทุกตำบล โดยพบลูกน้ำยุงลายในภาชนะกักเก็บน้ำใช้ในบ้าน เช่น ขารองตู้กับข้าว แจกัน และถาดรองน้ำทิ้งหลังตู้เย็น การระบาดของเชื้อไวรัสซิกาในพื้นที่นี้สอดคล้องกับการตรวจพบเชื้อไวรัสซิกาและมีความหนาแน่นของยุงลายสูง ปัจจัยเสี่ยงที่ส่งผลต่อการแพร่กระจายเชื้อไวรัสซิกา ได้แก่ การระบาดเกิดขึ้นในช่วงฤดูฝนและพบลูกน้ำยุงลาย
ในภาชนะที่มีน้ำขังซึ่งมีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเพาะพันธุ์ของลูกน้ำยุงลาย
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Bureau of Emerging Infectious Diseases, Department of Disease Control. Handbook for the prevention and control of Zika virus infection for medical and public health personnel, 2016. Bangkok: War Veterans Organization under the Royal Patronage; 2016. (in Thai)
Bureau of Epidemiology, Department of Disease Control. Case definition for communicable diseases surveillance 2020. Bangkok: Canna graphic; 2020. (in Thai)
Thermo Fisher Scientific Inc. one-step RT-PCR. [Internet]. 2023 [cited 2023 Nov 20]. Available from: https://www.thermofisher.com/th/en/home/life-science/pcr/reverse-transcription/superscript-iv-one-step-rt-pcr-system.html?icid=fl-ssiv-onestep
Division of Epidemiology, Department of Disease Control. Zika virus infection situation in 2023 [Internet]. 2022 [cited 2022 Nov 20]. Available from: http://lookerstudio.google.com/reporting/ff8a61ff-16c9-4335-9af1-005d3d71e460/page/p_pf3wd640uc?s=gzPxRAdbeBA. (in Thai)
Department of Medical Services, Ministry of Public Health. Clinical practice guidelines for the diagnosis and treatment of Zika virus disease for medical and public health personnel. Bangkok: Beyond Enterprise; 2016.
World Health Organization. WHO Child Growth Standards: Head circumference-for-age [Internet]. 2024 [cited 2024 Jan 8]. Available from: http://www.who.int/childgrowth/standards/hc_for_age/en/
Calvet G, Aguiar RS, Melo ASO, Sampaio SA, de Filippis I, Fabri A, et al. Detection and sequencing of Zika virus from amniotic fluid of fetuses with microcephaly in Brazil: a case study. Lancet Infect Dis 2016;16(6):653-60.
Thongcharoen P. World-shaking outbreaks vol. 30: Flavivirus-Zika fever. Bangkok: Aksornsamai; 2016.
Ventura CV, Maia M, Bravo-Filho V, Góis AL, Belfort R Jr. Zika virus in Brazil and macular atrophy in a child with microcephaly. Lancet 2016;387 (10015):228 (in Thai)
Shariff S, Kantawala B, Hamiidah N, Yadav T, Nazir A, Uwishema O. Zika virus disease: an alarming situation resurfacing on the radar - a short communication. Ann Med Surg (Lond) 2023;85(10):5294- 6.
Pomar L, Musso D, Malinger G, Vouga M, Panchaud A, Baud D. Zika virus during pregnancy: From maternal exposure to congenital Zika virus syndrome. Prenat Diagn. 2019;39(6):420-30.
Department of Vector Borne Diseases. Guidelines for surveillance, prevention, and control of Aedes-borne diseases for public health officials (2021). Nonthaburi: Department of Disease Control, Ministry of Public Health; 2021. (in Thai)
Moore CG, Francy DB, Elison DA, Bailey RE, Campos EG. Aedes albopictus and other container-inhabiting mosquitoes in the United States; results of an eight-city survey. J Am Mosq Control Assoc 1990; 6(2):173-8.