ความรู้ความเข้าใจ และพฤติกรรมการป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าของประชาชนในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 4 ที่มีรายงานพบเชื้อโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์ ปี 2562
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคพิษสุนัขบ้าเป็นโรคติดต่อร้ายแรง อัตราป่วยตายร้อยละ 100 เขตสุขภาพที่ 4 ไม่มีรายงานผู้เสียชีวิตด้วย โรคพิษสุนัขบ้ามานานเกินกว่า 10 ปี แต่ยังคงมีรายงานพบเชื้อโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์อย่างต่อเนื่อง จึงยังคงมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคในคน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจความรู้ ความเข้าใจและพฤติกรรมของประชากรในพื้นที่เสี่ยง โดยศึกษาแบบเชิงพรรณนาแบบตัดขวาง (Cross sectional study) เลือกพื้นที่ศึกษาแบบเจาะจง คือ จังหวัดที่มีรายงานพบโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์ปี 2561-2562 ในเขตสุขภาพที่ 4 จำนวน 5 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดนนทบุรี ปทุมธานี พระนครศรีอยุธยา สระบุรี และนครนายก จำนวน 32 ตำบล คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีสุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญในทุกกลุ่มอายุ จำนวน 977 ราย เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์ในการรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ค่าร้อยละ ผลการศึกษาพบว่าประชากรศึกษาที่ตอบแบบสัมภาษณ์ทั้งหมดอัตราส่วนเพศหญิงต่อเพศชาย 3:1 ส่วนใหญ่มีอายุระหว่าง 25-64 ปี และส่วนใหญ่เป็นพนักงานบริษัทเอกชน มีความรู้ที่ไม่ถูกต้องใน 3 อันดับแรก ได้แก่ สุนัขที่อายุต่ำกว่า 3 เดือนไม่เป็นโรคพิษสุนัขบ้า โรคพิษสุนัขบ้ารักษาไม่หายตายทุกราย และสุนัขหรือแมวกัดข่วนรักษาหายด้วยวิธีอื่นที่ไม่ใช่การฉีดวัคซีน ซึ่งการที่ประชาชนมีความเข้าใจว่าลูกสัตว์อายุน้อยไม่เป็นโรคพิษสุนัขบ้าส่งผลให้ไม่นำลูกสุนัขมารับวัคซีน และมีความเสี่ยงในการได้รับเชื้อไวรัสพิษสุนัขบ้า ดังนั้นผลของการสำรวจจะนำไปสู่ประเด็นในการสื่อสารความเสี่ยงทั้งในประชาชนโดยตรงหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการประชาสัมพันธ์เฉพาะพื้นที่ ต้องเน้นประเด็นที่เข้าใจไม่ถูกต้องควบคู่กับข้อความสำคัญของกรมควบคุมโรค หากถูกสุนัขหรือแมว กัด ข่วน เลีย ต้องรีบ “ล้างแผล ใส่ยา กักหมา หาหมอ รับวัคซีนต่อให้ครบชุด” เพื่อป้องกันการเสียชีวิตจากโรคพิษสุนัขบ้า
Article Details
เอกสารอ้างอิง
สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางเวชปฏิบัติโรคพิษสุนัขบ้าและความรู้ที่พบบ่อย.
พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2559.
ศูนย์กฎหมาย กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2560. หน้า 44.
World Organization for Animal Health. Rabies Portal. [cited 2020 October 26th]: Available from: https://www.oie.int/en/animal-health-in-the-world/rabies-portal/action-plan/.
World Health Organization. Rabies. 2020 April 21st. [cited 2020 October 26th]: Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/rabies.
ระบบรายงานการเฝ้าระวังโรค 506 Rabies [ออนไลน์]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 8 ตุลาคม 2563]. เข้าถึงได้จาก http://www.boe.moph.go.th/boedb/surdata/disease.php?ds=42.
ระบบสารสนเทศเพื่อการเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า สถานการณ์โรคพิษสุนัขบ้า [ออนไลน์]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 8 ตุลาคม 2563]. เข้าถึงได้จาก http://www.thairabies.net/trn/-.
สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี. 2562. รายงานสรุปผลการประเมินการรับรู้ในการป้องกันควบคุม
โรคพิษสุนัขบ้าในตำบลที่พบหัวสัตว์พบเชื้อของอำเภอเสี่ยง ปี 2562. [ม.ป.ท. : ม.ป.พ.]
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง, นฤมล ตรีเพชรอุไร. ความฉลาดทางสุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 3. นนทบุรี: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2556.
ระบบรายงานผู้สัมผัสโรคพิษสุนัขบ้า [ออนไลน์]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ มกราคม 2562]. เข้าถึงได้จาก. http://r36.ddc.moph.go.th/r36/content/view/6/131/.
Sagarasearanee O, Hinjoy S, Chuxnum T, Chantean T, Smithsuwan P, Jorhor N, et al. Survey of Knowledge, attitude and practice initiated by an investigation of a human rabies death in Chanthaburi province, Thailand, 2015. Outbreak, Surveillance and Investigation Reports, 2017; 10(3): 1-8.
Rine RC, Dogara GS, Pam MD. Knowledge, attitude and practice of rabies in and around Lafia metropolis, Nigeria. Central African Journal of Public Health, 2017; 3(3): 27-33.
อรพิรุฬห์ สการะเศรณี. การวิเคราะห์เชิงพรรณนาข้อมูลระบบเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า (Rabies) ทั้ง 5 มิติของการดำเนินงาน. ใน: เสาวพักตร์ ฮิ้นจ้อย, กนกทิพย์ ทิพยรัตน์ และ พิมพ์ภา เตชะกมลสุข. สรุปแนวทางการวิเคราะห์ระบบเฝ้าระวัง 5 กลุ่มโรค 5 มิติ ปี พ.ศ. 2559 : ผลการวิเคราะห์ความเสี่ยงของเหตุการณ์ผิดปกติทางสาธารณสุข. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: ทีเอส อินเตอร์พริ้นท์; 2559. หน้า 60-68.
Matibag GC, Ohbayashi Y, Kanda K, Yamashina H, Kumara WR, Perera IN, et al. A pilot study on the usefulness of information and education campaign materials in enhancing the knowledge, attitude and practice on rabies in rural Sri Lanka. J Infect Dev Ctries 2009; 3(1): 55-64.
