ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลกระทบการดำเนินงานคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ช่วงการระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ของโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 4 พ.ศ.2563

Main Article Content

กมลวรรณ คุ้มวงษ์
ธนวุธ กาฬภักดี
กิตติพงษ์ สุคุณณี

บทคัดย่อ

การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ส่งผลต่อการดำเนินงานคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เขตสุขภาพที่ 4 การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลกระทบกับการดำเนินงานคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรังช่วงการระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ของโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขเขตสุขภาพที่ 4 รูปแบบการศึกษาภาคตัดขวาง (cross-sectional survey) กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา คือ พยาบาลผู้จัดการรายกรณีที่ปฏิบัติงานในคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของโรงพยาบาล เขตสุขภาพที่ 4 ได้แก่ จังหวัดนนทบุรี ปทุมธานี พระนครศรีอยุธยา อ่างทอง ลพบุรี สิงห์บุรี สระบุรี และนครนายก จำนวนทั้งสิ้น 70 คน ระหว่างเดือนมกราคมถึงกรกฎาคม พ.ศ.2563 เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลกระทบการดำเนินงานคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ช่วงการระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ประกอบด้วย ข้อมูลส่วนบุคคล การจัดการคลินิกโรคไม่ติดต่อ (การจัดสรรทรัพยากร ความพร้อมการให้บริการ ความสามารถการจัดบริการ และการปรับระบบการให้บริการ) ส่วนผลกระทบการดำเนินงานคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ประกอบด้วย ผลกระทบต่อการบริหารจัดการ และผลกระทบต่อผลลัพธ์บริการ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ ผลการศึกษา พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลกระทบการดำเนินงานคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ช่วงการระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 คือ การจัดการคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ด้านความสามารถการจัดบริการ (r = -.481, p <.01) การปรับระบบบริการ (r = -.300, p <.05) และด้านความพร้อมการให้บริการ (r = -.271, p <.05) ซึ่งการจัดการคลินิกดังกล่าวอาจดำเนินการโดยการส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีในการให้คำปรึกษา การติดตามการดูแลรักษา รวมทั้งใช้เทคโนโลยีพัฒนาศักยภาพผู้ให้บริการผ่านระบบออนไลน์ เป็นการเพิ่มความสามารถการจัดบริการ และปรับกระบวนการบริการให้สอดคล้องกับสถานการณ์ช่วงการระบาดของโรค และการเตรียมความพร้อมการให้บริการของทีมบุคลากรทางการแพทย์ ให้สามารถให้บริการคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรังได้ ในสถานการณ์ การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 รวมทั้งต้องส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของประชาชน ให้มีความรู้ในการดูแลสุขภาพตนเอง ประเมินสุขภาพ และภาวะเจ็บป่วยของตนเอง และติดตามอาการเจ็บป่วยเบื้องต้นได้ด้วยตนเอง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
คุ้มวงษ์ ก, กาฬภักดี ธ, สุคุณณี ก. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลกระทบการดำเนินงานคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ช่วงการระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ของโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 4 พ.ศ.2563. JMPH4 [อินเทอร์เน็ต]. 1 กันยายน 2021 [อ้างถึง 23 กุมภาพันธ์ 2026];11(2):13-27. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JMPH4/article/view/251489
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ (บทความวิชาการ)

เอกสารอ้างอิง

ศูนย์ปฏิบัติการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี. รายงานสถานการณ์และการดำเนินงานโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 พฤษภาคม 2563. สระบุรี: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี; 2563.

แพทยสภา. หมอชวนรู้ ไวรัส โควิด-19 ที่มาอาการ การรักษา และการป้องกันโรค [อินเตอร์เน็ต]. นนทบุรี: แพทยสภา; 2563 [เข้าถึงเมื่อ 3 มีนาคม 2563]. เข้าถึงได้จาก https://tmc.or.th/tmc_knowledge.php.

World Health Organization. Coronavirus disease (COVID-19) pandemic [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020 [cited 3 March 2020]. Retrieved from https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019.

กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. พฤติกรรมเสี่ยงโรคไม่ติดต่อช่วงพีคโควิด-19 [อินเตอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 6 พฤษภาคม 2563]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/news-dmh.

Health Data Center [HDC] กระทรวงสาธารณสุข. ข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service plan สาขาโรคไม่ติดต่อ [อินเตอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 25 กุมภาพันธ์ 2563]. เข้าถึงได้จากhttps://hdcservice.moph.go.th/hdc/main/index_pk.php.

เสาวภา ทองงาม, สุพิศตรา ภูมูล, ณิษฐา รัตนะรัต. การพยาบาลผู้ป่วยโรคโควิด-19 ในหอผู้ป่วยแยกโรคโรงพยาบาลศิริราช. เวชบันทึกศิริราช 2563; 13(3): 221-31.

สุธาสินี สมานคติวัฒน์, วิโรจน์ เพ่งผล, กนก ธราธารกุลวัฒนา, ช่อทิพ กาญจนจงกล, จิตราพร หงษ์สวัสดิ์, สิทธิพร ดีทายาท, และคณะ. บทบาทของวิสัญญีแพทย์ในสถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) โรงพยาบาลราชบุรี. วิสัญญีสาร 2563: 46(3): 132-5.

Lange SJ, Ritchey MD, Goodman AB, Dias T, Twentyman E, Fuld J, et al. Potential indirect effects of the COVID-19 pandemic on use of emergency departments for acute life-threatening conditions - United States, January-May 2020. Am J Transplant 2020; 20(9): 2612-7.

กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แบบสอบถามผลกระทบคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง. [อินเตอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 6 ธันวาคม 2562]. เข้าถึงได้จาก: https://docs.google.com/forms/d/e/

FAIpQLSfEyxiXiZuMaD_-enNexpVRw8b52sICKxzl7ANEarivQXnTFA/viewform

บุญชม ศรีสะอาด. วิธีการทางสถิติสำหรับการวิจัย เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น; 2556.

Wagner GJ, Remien RH, Carballo-Diéguez A, Dolezal C. Correlates of adherence to combination antiretroviral therapy among members of HIV-positive mixed status couples. AIDS Care 2002; 14(1): 105-9.

วนิดา สาดตระกูลพัฒนา. การพัฒนารูปแบบการจัดบริการคลินิกโรคเรื้อรัง (เบาหวาน, ความดันโลหิตสูง) ในหน่วยบริการปฐมภูมิ อำเภอเมือง จังหวัดสิงห์บุรี. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย 2561; 8(1): 24-35.

พูลสิทธิ์ ศีติสาร, นิโลบล จุลภาค. การพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานและความดัน โลหิตสูง จังหวัดอุทัยธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2557; 23(1): 181-4.

สุพัฒน์ สมจิตรสกุล, พรรณทิวา สมจิตรสกุล, ทิพย์สุดา หริกุลสวัสดิ์, กรรณิการ์ รัชอินทร์, มติกา สุนา. การพัฒนาระบบการให้บริการในคลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลปลาปาก จังหวัดนครพนม [อินเตอร์เน็ต]. 2544 [เข้าถึงเมื่อ 6 พฤษภาคม 2563]. เข้าถึงได้จาก: https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/1748?locale-attribute=th

กันตภณ เชื้อฮ้อ, กมลพร แพทย์ชีพ, พรฤดี นิธิรัตน์. การพัฒนาคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรังคุณภาพในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ตามกรอบแนวคิด 7s ของแมคเคนซีย์: บทบาทที่ท้าทายของพยาบาลเวชปฏิบัติ. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า 2560; 34(3): 247-58.