การพัฒนาโปรแกรมสุขภาพในการลดภาวะอ้วน ของบุคลากรสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพัฒนาโปรแกรมสุขภาพในการลดภาวะอ้วนของบุคลากรสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research) ระยะเวลาการวิจัย 16 สัปดาห์ กลุ่มตัวอย่างเป็นบุคลากรของสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี (สคร.4 สระบุรี) ที่มีภาวะอ้วน ที่เข้าร่วมโครงการวิจัยด้วยความสมัครใจ จำนวน 30 คน โดยคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (purposive sampling) เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม โดยแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป ส่วนที่ 2 แบบสอบถามพฤติกรรมสุขภาพ 3อ 2ส และส่วนที่ 3 แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถของตนเอง และใช้โปรแกรมสุขภาพในการลดภาวะอ้วนของบุคลากร ซึ่งประยุกต์ใช้ทฤษฎีการรับรู้ความสามารถของตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติเชิงพรรณนา (Descriptive statistics) ได้แก่ ความถี่ และร้อยละ วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะอ้วน โดยใช้สถิติไคสแควร์ (Chi-Square) และเปรียบเทียบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมสุขภาพ ค่าเฉลี่ยคะแนนการรับรู้ความสามารถของตนเอง ค่าน้ำหนักตัว ค่าดัชนีมวลกาย และรอบเอว ก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรมโดยใช้สถิติ Paired t-test ผลการศึกษา พบว่า หลังเข้าร่วมโปรแกรมสุขภาพ บุคลากร สคร.4 สระบุรี ที่มีภาวะอ้วนมีค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมสุขภาพ และการรับรู้ความสามารถของตนเอง สูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม แต่ไม่แตกต่างกันทางสถิติ และมีค่าเฉลี่ยน้ำหนักตัว ดัชนีมวลกาย และรอบเอว หลังการเข้าร่วมโปรแกรมลดลง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 สรุปได้ว่าโปรแกรมสุขภาพในการลดภาวะอ้วนที่จัดขึ้น ทำให้บุคลากร สคร.4 สระบุรี ที่มีภาวะอ้วน มีพฤติกรรมสุขภาพ การรับรู้ความสามารถของตนเองดีขึ้น ส่งผลให้น้ำหนักตัว ค่าดัชนีมวลกาย และรอบเอวลดลง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
2. วิชัย เอกพลากร. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 5 พ.ศ.2557. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2559.
3. World Health Organization. Obesity and overweight [internet]. 2018 [cited 2018 December 1]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight
4. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างสุขภาพ. คนไทยเป็นโรคอ้วนอันดับ 2 ของอาเซียน [อินเตอร์เน็ต]. 2557 [เข้าถึงเมื่อ 23 พฤศจิกายน 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://bit.ly/1qv4E7V
5. กรมอนามัย. สำนักโภชนาการ. เกณฑ์มาตรฐานอาหารทางเลือกเพื่อสุขภาพสำหรับกลุ่มเสี่ยง ผู้ป่วยเบาหวาน และความดันโลหิตสูง. กระทรวงสาธารณสุข. พิมพ์ครั้งที่ 1. สมุทรสาคร: บอร์น ทู บี พับลิชชิ่ง; 2556.
6. World Health Organization. The World Health Report 2002 - Reducing risks, promoting healthy life. Geneva: World Health Organization; 2002.
7. สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี. กลุ่มพัฒนาระบบบริหารองค์กร. รายงานผลการสำรวจแบบคัดกรองความเสี่ยงสุขภาพต่อสุขภาพของบุคลากรสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี. สระบุรี: เอกสารอัดสำเนา; 2560.
8. สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี. กลุ่มพัฒนาระบบบริหารองค์กร. รายงานผลการสำรวจสุขภาพของบุคลากรสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 4 จังหวัดสระบุรี. สระบุรี: เอกสารอัดสำเนา; 2561
9. Bandura, A. Social Foundation of Thought and Action: A Social cognitive theory. New Jersey: Prentice – Hall; 1986
10. กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. กองสุขศึกษา. การเสริมสร้างและประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. ม.ป.ท.: 2561
.
11. ภิษฐ์จีรัชญ์ พัชรกุลธนา, กมลทิพย์ ขลังธรรมเนียม, วนิดา ดุรงค์ฤทธิชัย. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดโรคอ้วนในกลุ่มวัยผู้ใหญ่ เขตเทศบาลตำบลเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารพยาบาลทหารบก. 2558;16(2):131-139.
12. ศักดิ์ชาย ควรระงบ. กระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อควบคุมน้ำหนักตัวของบุคลากรของมหาวิทยาลัยพายับ. วารสารพยาบาลสาร. 2557;41(1):85-95.
13. รุสนี วาอายีตา, กรรณิกา เรืองเดช, บุญสิทธิ์ ไชยชนะ, พบูรณ์ ชาวสวนศรีเจริญ. ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพต่อการรับรู้ความสามารถของตนเอง การกํากับตนเองพฤติกรรมการดูแลตนเอง และการลดน้ำหนักของบุคลากรที่มีภาวะน้ำหนักเกิน โรงพยาบาลรามัน จังหวัดยะลา. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2557; 24(2):90-104.
14. นวรัตน์ โกมลวิภาต, วิลาวัลย์ อุดมการเกษตร. ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้ความสามารถในตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพ น้ำหนัก และเส้นรอบเอว ของนักศึกษาพยาบาลที่มีภาวะโภชนาการเกิน. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์. 2560;37(2):118-131.
15. ศุภชัย สามารถ, จุฬาภรณ์ โสตะ. ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาโดยการประยุกต์ใช้ความสามารถตนเอง ร่วมกับขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเพื่อลดน้ำหนักในกลุ่มวัยทำงานอายุ 40-49 ปี ที่มีภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วน ตำบลหนองกุงเชิง อำเภอภูเวียง. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น. 2559;23(3):34-45.
