การวิเคราะห์เปรียบเทียบวิธีการวินิจฉัยภาวะพร่องเอนไซม์ G6PD: Fluorescent Spot Test กับวิธีเชิงปริมาณ
DOI:
https://doi.org/10.69898/jhtm.35.2025.276481คำสำคัญ:
ภาวะพร่องเอนไซม์จีซิกพีดี, การทดสอบการเรืองแสง, การวิเคราะห์เชิงปริมาณ, การทำงานของเอนไซม์, การวินิจฉัยบทคัดย่อ
บทนำ ภาวะพร่องเอนไซม์กลูโคส-6-ฟอสเฟต ดีไฮโดรจีเนส (glucose-6-phosphate dehydrogenase, G6PD) เป็นภาวะที่เกิดจากความพร่องของเอนไซม์ในเม็ดเลือดแดง ซึ่งส่งผลกระทบทางสาธารณสุขอย่างมาก การศึกษานี้เปรียบเทียบประสิทธิภาพการวินิจฉัยของวิธี fluorescent spot test (FST) ซึ่งเป็นวิธีเชิงคุณภาพ กับวิธีวิเคราะห์เชิงปริมาณสองวิธี ได้แก่ วิธีที่องค์การอนามัยโลก (WHO) แนะนำ และวิธีของ Glock และ McLean (G&Mc) เพื่อประเมินความน่าเชื่อถือและความเหมาะสมในการส่งตรวจ วิธีการศึกษา ตัวอย่างเลือดจำนวน 221 ตัวอย่าง ที่เก็บระหว่างปี พ.ศ. 2552 ถึง 2564 ได้รับการวิเคราะห์ โดยเตรียมสารฮีโมไลเซตภายใต้สภาวะควบคุมเพื่อคงไว้ซึ่งการทำงานของเอนไซม์ วิธีการวิเคราะห์เชิงปริมาณใช้การวัดการผลิตสารนิโคตินาไมด์ อะดีนีน ไดนิวคลีโอไทด์ ฟอสเฟต ด้วยสเปกโทรโฟโตเมทรี ในขณะที่วิธี FST ใช้การตรวจสอบด้วยการดูภายใต้แสงอัลตราไวโอเลต คำนวณค่าการทำงานของ G6PD เฉลี่ย และประเมินความไวและความจำเพาะของ FST เทียบกับเกณฑ์ที่กำหนดโดยวิธีเชิงปริมาณ ผลการศึกษา ค่าการทำงานของ G6PD เฉลี่ยปรับตามเพศชายอยู่ที่ 12.6 IU/gHb สำหรับวิธี WHO และ 8.8 IU/gHb สำหรับวิธี G&Mc วิธี FST แสดงความไวและความจำเพาะสูงในทุกเกณฑ์ โดยมีประสิทธิภาพเกือบสมบูรณ์ที่เกณฑ์ ร้อยละ 30 ขึ้นไป สรุป วิธี FST เป็นเครื่องมือที่น่าเชื่อถือสำหรับการคัดกรองภาวะพร่อง G6PD ในภาคสนาม โดยแสดงความไวและความจำเพาะที่แม่นยำ ขณะที่วิธีการเชิงปริมาณมีความแม่นยำสูงขึ้นสำหรับการประเมินในรายละเอียด จึงมีบทบาทเสริมกันในกระบวนการวินิจฉัย
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Cappellini MD, Fiorelli G. Glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency. Lancet. 2008;371:64-74.
Phompradit P, Kuesap J, Chaijaroenkul W, Rueangweerayut R, Hongkaew Y, Yamnuan R, et al. Prevalence and distribution of glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) variants in Thai and Burmese populations in malaria endemic areas of Thailand. Malar J. 2011;10:368.
Zailani MAH, Raja Sabudin RZA, Ithnin A, Alauddin H, Sulaiman SA, Ismail E, et al. Population screening for glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency using quantitative point-of-care tests: a systematic review. Front Genet. 2023;14:1098828.
Beutler E, Blume KG, Kaplan JC, Lohr GW, Ramot B, Valentine WN. International Committee for Standardization in Haematology: recommended screening test for glucose-6-phosphate dehydrogenase (G-6-PD) deficiency. Br J Haematol. 1979;43:465-7.
Bancone G, Kalnoky M, Chu CS, Chowwiwat N, Kahn M, Malleret B, et al. The G6PD flow-cytometric assay is a reliable tool for diagnosis of G6PD deficiency in women and anaemic subjects. Sci Rep. 2017;7:9822.
Standardization of procedures for the study of glucose-6-phosphate dehydrogenase. Report of a WHO Scientific Group. World Health Organ Tech Rep Ser. 1967;366:1-53.
Glock GE, Mc LP. Further studies on the properties and assay of glucose 6-phosphate dehydrogenase and 6-phosphogluconate dehydrogenase of rat liver. Biochem J. 1953;55:400-8.
Tachavanich K, Viprakasit V, Pung-Amritt P, Veerakul G, Chansing K, Tanphaichitr VS. Development of a comprehensive red blood cell enzymopathy laboratory in Thailand: the study of normal activity in eight erythroenzymes in Thais. Southeast Asian J Trop Med Public Health. 2009;40:317-26.
Henriques G, Phommasone K, Tripura R, Peto TJ, Raut S, Snethlage C, et al. Comparison of glucose-6 phosphate dehydrogenase status by fluorescent spot test and rapid diagnostic test in Lao PDR and Cambodia. Malar J. 2018;17:243.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
