การพัฒนาตำรับน้ำยาบ้วนปากจากสารสกัดเปลือกต้นมะขามป้อม (Phyllanthus emblica L.) สำหรับโรคติดเชื้อแคนดิดาในช่องปาก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ: ตามภูมิปัญญาชาวบ้านได้มีการนำเปลือกต้นมะขามป้อมมารักษาแผลในช่องปาก โรคน้ำกัดเท้า และนำมากวาดลิ้นรักษาฝ้าน้ำนมในช่องปากของเด็ก และมีงานวิจัยที่ศึกษาถึงฤทธิ์การยับยั้งการเจริญของ Candida albicans (C. albicans) จากสารสกัดหยาบจากใบและผลมะขามป้อม แต่ยังไม่มีการศึกษาในส่วนเปลือกต้นมะขามป้อม ซึ่งจากข้อมูลดังกล่าวเปลือกต้นมะขามป้อมน่าจะมีผลยับยั้งการเจริญของเชื้อ C. albicans ได้ วิธีการทดลอง: โดยนำเปลือกต้นมะขามป้อมมาสกัดด้วยน้ำกลั่น 50%เอธานอล และ 95%เอธานอล นำสารสกัดที่ได้มาวิเคราะห์หาปริมาณฟีโนลิกรวม ค่าความเข้มข้นของสารสกัดที่น้อยที่สุดที่สามารถยับยั้งเชื้อ (MIC) และค่าความเข้มข้นของสารสกัดที่น้อยที่สุดที่สามารถฆ่าเชื้อได้ (MFC) จากนั้นทำการพัฒนาตำรับน้ำยาบ้วนปากผสมสารสกัดเปลือกต้นมะขามป้อม ควบคุมคุณภาพและทดสอบความคงตัวของตำรับโดยใช้สภาวะเร่ง รวมถึงทำการเปรียบเทียบประสิทธิภาพการยับยั้งเชื้อ C. albicans ของตำรับเทียบกับยา Ketoconazol ผลการศึกษา: สารสกัดเปลือกต้นมะขามป้อมที่สกัดด้วย 95% เอธานอล ได้ร้อยละผลผลิตสูงสุด (15.6%) และมีปริมาณฟีโนลิกรวมสูงสุด (31.65%) ค่า MIC ต่อเชื้อ C. albicans ของทุกสารสกัดมีค่าเท่ากันคือ 125 mg/ml และ MFC ในการฆ่าเชื้อ C. albicans ของสารสกัดที่สกัดด้วย 95% เอธานอล คือ 250 mg/ml ดังนั้นจึงใช้สารสกัดเปลือกต้นมะขามป้อมที่สกัดด้วย 95% เอธานอล ที่ความเข้มข้น 130 mg/ml ในการพัฒนาตำรับน้ำยาบ้านปากทั้งหมด 14 ตำรับ ที่มีความแตกต่างกันในสัดส่วนของสารให้ความหวาน สารแต่งกลิ่น และตัวทำละลายร่วม หลังการทดสอบความคงตัวโดยผ่านสภาวะเร่งพบว่า ตำรับที่ 9 มีความคงตัวทั้งทางกายภาพและเคมีดีที่สุด และเมื่อนำมาเปรียบเทียบฤทธิ์ยับยั้งการเจริญของ C. albicans กับ Ketoconazole พบว่า Ketoconazole มีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญของ C. albicans ได้มากกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) สรุปผล: แม้ว่าฤทธิ์ในการยับยั้งการเจริญของ C. albicans ของตำรับน้ำยาบ้วนปากจากสารสกัดเปลือกต้นมะขามป้อมจะด้อยกว่า Ketoconazole แต่ยังคงมีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อได้ ดังนั้นสูตรตำรับน้ำยาบ้วนปากจากสารสกัดเปลือกต้นมะขามป้อมตำรับที่ 9 จึงมีความเหมาะสมที่สุดในการนำมาพัฒนาตำรับต่อไป
Article Details
กรณีที่ใช้บางส่วนจากผลงานของผู้อื่น ผู้นิพนธ์ต้อง ยืนยันว่าได้รับการอนุญาต (permission) ให้ใช้ผลงานบางส่วนจากผู้นิพนธ์ต้นฉบับ (Original author) เรียบร้อยแล้ว และต้องแนบเอกสารหลักฐาน ว่าได้รับการอนุญาต (permission) ประกอบมาด้วย
เอกสารอ้างอิง
Arif T, Bhosale JD, Kumar N. et al. Natural products antifungal agents derived from plants. J Asian Nat Prod Res. 2009. 11(7): 621–638.
Boonyanit T and Sroisiri T. Effect of Phyllanthus emblicaLinn. on candida adhesion to oral epithelium and denture acrylic. Asian Pac J Trop Med. 2011;41-5.
Dweck AC and Mitchell D. Emblica officinalis [Syn: Phyllanthus Emblica] or Amla: the Ayurvedic wonder. London, Chesham chemicals Ltd. 2002.
Satish S, Mohana DC, Ranhavendra MP and Raveesha KA. Antifungal activity of some plant extracts against important seed borne pathogens of Aspergillus sp. J Agr Tech. 2007. 3(1): 109-119.
