แนวทางการเฝ้าระวังผลกระทบทางสุขภาพจากอุบัติภัยฉุกเฉินจากรังสีก่อไอออน
DOI:
https://doi.org/10.14456/dcj.2026.16คำสำคัญ:
ภาวะฉุกเฉินทางรังสี, การเฝ้าระวังสุขภาพ, รังสีก่อไอออน, อาชีวเวชศาสตร์บทคัดย่อ
อุบัติภัยฉุกเฉินจากรังสีก่อไอออนส่งผลกระทบต่อสุขภาพทั้งแบบกำหนดได้และแบบสุ่ม บทความฟื้นวิชานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์แนวทางการเฝ้าระวังสุขภาพสำหรับผู้ปฏิบัติงานเผชิญเหตุและประชาชนทั่วไป โดยเปรียบเทียบมาตรฐานสากล มาตรฐานอาชีวอนามัยของจีน และแนวทางของประเทศไทย ผลการทบทวนพบว่าแนวทางของไทยในปัจจุบันยังใช้การตรวจสุขภาพทั่วไปที่ขาดความจำเพาะเจาะจงต่อรังสี ผู้นิพนธ์จึงเสนอให้บูรณาการมาตรฐานเพื่อยกระดับระบบเฝ้าระวัง โดยปรับลดเกณฑ์การเข้าสู่ระบบระยะยาวเป็นเมื่อได้รับรังสีสะสมเกิน 100 mSv และเน้นการตรวจติดตามจำเพาะอวัยวะที่ไวต่อรังสี (เลนส์ตา ต่อมไทรอยด์ ระบบสืบพันธุ์ ระบบเลือด) ควบคู่กับการคัดกรองมะเร็งและสุขภาพจิต พร้อมทั้งเสนอ “ระบบเฝ้าระวังสุขภาพแบบสองระดับ (Tiered approach)” เพื่อบริหารทรัพยากรทางการแพทย์อย่างมีประสิทธิภาพ บทความนี้มุ่งหวังให้เป็นแนวทางปฏิบัติสำหรับแพทย์อาชีวเวชศาสตร์ในการจัดการความเสี่ยงทางสุขภาพจากรังสีอย่างเป็นระบบ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
International Atomic Energy A. Preparedness and Response for a Nuclear or Radiological Emergency. Vienna: IAEA; 2015.
Coeytaux K, Bey E, Christensen D, Glassman ES, Murdock B, Doucet C. Reported Radiation Overexposure Accidents Worldwide, 1980-2013: A Systematic Review. PLOS ONE. 2015;10(3):e0118709.
Mettler F, Voelz G. Major Radiation Exposure — What to Expect and How to Respond. The New England journal of medicine. 2002;346:1554-61.
United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic R. Effects of Ionizing Radiation: UNSCEAR 2006 Report to the General Assembly with Scientific Annexes A and B, Volume I. New York: United Nations; 2008. Report No.: 978-92-1-142263-4.
United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic R. Sources and Effects of Ionizing Radiation: UNSCEAR 2008 Report to the General Assembly with Scientific Annexes C, D and E, Volume II. New York: United Nations; 2011.
Ronckers CM, Erdmann CA, Land CE. Radiation and breast cancer: a review of current evidence. Breast Cancer Research. 2004;7(1):21.
National Research C. Health Risks from Exposure to Low Levels of Ionizing Radiation: BEIR VII Phase 2. Washington, DC: The National Academies Press; 2006.
Pierce DA, Sharp GB, Mabuchi K. Joint effects of radiation and smoking on lung cancer risk among atomic bomb survivors. Radiat Res. 2003;159(4):511-20.
Hasegawa A, Tanigawa K, Ohtsuru A, Yabe H, Maeda M, Shigemura J, et al. Health effects of radiation and other health problems in the aftermath of nuclear accidents, with an emphasis on Fukushima. The Lancet. 2015;386(9992):479-88.
Gusev IA, Guskova AK, Mettler Jr FA. Medical Management of Radiation Accidents. 2nd ed. Boca Raton: CRC Press; 2001.
International Atomic Energy A. Cytogenetic Dosimetry: Applications in Preparedness for and Response to Radiation Emergencies. Vienna: IAEA; 2011.
Romanyukha A, Trompier F, Leblanc B, Calas C, Clairand I, Mitchell CA, et al. EPR dosimetry in chemically treated fingernails. Radiat Meas. 2007;42(6-7):1110-3.
International Atomic Energy A. Medical Management of Radiation Injuries. Vienna: IAEA; 2020.
National Health Commission of the People's Republic of C. Health requirements and surveillance specifications for radiation worker (GBZ 98-2020). 2020.
National H, Family Planning Commission of the People's Republic of C. Diagnostic criteria for occupational radiation cataract (GBZ 95-2014). 2014.
National Health Commission of the People's Republic of C. Diagnosis for occupational radiation thyroid disease (GBZ 101-2020). 2020.
National H, Family Planning Commission of the People's Republic of C. Diagnosis for occupational radiation induced gonad disease (GBZ 107-2015). 2015.
National H, Family Planning Commission of the People's Republic of C. Judgment standard for occupational radiogenic neoplasms (GBZ 97-2017). 2017.
Institute of Medical R, Technology A, Department of Medical Services MoPH. Guidelines for Necessary and Appropriate Health Check-ups for the People (Revised Edition 2022). Nonthaburi: Department of Medical Services; 2022.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารควบคุมโรค
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารควบคุมโรค ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของกรมควบคุมโรค ประเทศไทย หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
