ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความตระหนักรู้ต่อการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของผู้มีหน้าที่ปฏิบัติการด้านยา ในร้านขายยาเอกชน จังหวัดจันทบุรี

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความตระหนักรู้ต่อการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของผู้มีหน้าที่ปฏิบัติการด้านยา ในร้านขายยาเอกชน จังหวัดจันทบุรี และเพื่อศึกษาปัจจัย (ปัจจัยส่วนบุคคล ความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะ และการรับรู้ข้อมูลข่าวสารการดำเนินงานการใช้ยาอย่างสมเหตุผล) ที่มีผลต่อความตระหนักรู้ต่อการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของผู้มีหน้าที่ปฏิบัติการด้านยา รวมถึงศึกษาปัญหาอุปสรรคในการดำเนินงานการใช้ยาสมเหตุผล กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา คือ ผู้มีหน้าที่ปฏิบัติการด้านยาในร้านขายยา จำนวน 151 คน ใช้แบบสอบถามในการเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ Independent t-test และ One-way ANOVA ผลการศึกษาพบว่าผู้มีหน้าที่ปฏิบัติการด้านยา มีความตระหนักรู้ต่อการใช้ยาอย่างสมเหตุผล อยู่ในระดับมากที่สุด ร้อยละ 60.3 การรับรู้ข้อมูลข่าวสารการดำเนินงานการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของผู้มีหน้าที่ปฏิบัติการด้านยาเป็นปัจจัยที่มีผลต่อความตระหนักรู้ต่อการใช้ยาอย่างสมเหตุผลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนปัจจัยด้านอื่น ๆ ไม่มีผลต่อความตระหนักรู้ต่อการใช้ยาอย่างสมเหตุผล ผู้มีหน้าที่ปฏิบัติการด้านยามีความตระหนักรู้ในด้านการสั่งจ่ายยา คำนึงถึงความเสี่ยง ที่อาจเกิดขึ้น ทั้งข้อห้ามใช้ ข้อควรระวัง และอันตรกิริยาของยามากที่สุด ปัญหาอุปสรรค คือ ผู้มารับบริการยังขาดความรู้ความเข้าใจในการใช้ยา และมีความเชื่อ ทัศนคติที่ผิดว่ายาปฏิชีวนะสามารถรักษาได้ทุกโรค ประกอบกับผู้มีหน้าที่ปฏิบัติการด้านยา บางรายยังขาดองค์ความรู้ และความร่วมมือในการใช้ยาอย่างสมเหตุผล ข้อเสนอแนะ คือ ควรมีการประชาสัมพันธ์การใช้ยาอย่างสมเหตุผลผ่านช่องทางต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องและเป็นวงกว้าง เน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน และควบคุมกำกับการจำหน่ายยา ให้เป็นไปตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด