การใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการติดเชื้อในหญิงคลอดปกติครบกำหนด ทางช่องคลอด ณ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่  จังหวัดเชียงใหม่

Kritsadathan T; Phithakham C; Piyamongkol W

ผู้แต่ง

Kritsadathan T Division of Pharmacy, Maharaj Nakorn Chiang Mai Hospital, Thailand https://orcid.org/0000-0001-8460-6074
Phithakham C Division of Pharmacy, Maharaj Nakorn Chiang Mai Hospital, Thailand
Piyamongkol W Department of Obstetrics and Gynecology, Faculty of Medicine, Chiang Mai University, Thailand

คำสำคัญ:

การใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการติดเชื้อ, หญิงคลอดปกติครบกำหนดทางช่องคลอด, RDU hospital

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ เพื่อให้ทราบถึงร้อยละการใช้ยาปฏิชีวนะสำหรับป้องกันการติดเชื้อในหญิงคลอดปกติครบกำหนดทางช่องคลอด พร้อมวิเคราะห์ถึงชนิด ลักษณะ และสาเหตุการใช้ยาปฏิชีวนะสำหรับป้องกันการติดเชื้อ รวมถึงค้นหาร้อยละการติดเชื้อหลังคลอด (wound infection หรือ puerperal sepsis) เปรียบเทียบระหว่างกลุ่มที่ได้รับและไม่ได้รับยาปฏิชีวนะ

วิธีการ การศึกษารูปแบบ retrospective cohort study ทบทวนเวชระเบียนย้อนหลังหญิงคลอดปกติครบกำหนดทางช่องคลอด ที่เข้ารับบริการ ณ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ระหว่างเดือนมกราคม ถึงธันวาคม พ.ศ. 2559 โดยทบทวนข้อมูล ระดับการฉีกขาดของแผลฝีเย็บ การได้รับหรือไม่ได้รับยาปฏิชีวนะ ชนิด ลักษณะและสาเหตุการใช้ปฏิชีวนะ รวมถึงผลลัพธ์การติดเชื้อของผู้ป่วย ณ วันที่นัดตรวจติดตามแผลหลังคลอด

ผลการศึกษา หญิงคลอดปกติครบกำหนดทางช่องคลอดในช่วงที่ทำวิจัยมีทั้งหมด 502 ราย ได้รับยาปฏิชีวนะทั้งหมด 114 ราย (ร้อยละ 22.71) คิดเป็นร้อยละของการใช้สำหรับป้องกันการติดเชื้อหลังคลอดเท่ากับ 9.36 ซึ่งจัดเป็นการสั่งใช้ยาปฏิชีวนะไม่เหมาะสม ร้อยละ 72.34 สาเหตุส่วนใหญ่ของการสั่งใช้ยาสำหรับป้องกันการติดเชื้อที่ไม่เหมาะสม คือ Feces contamination 24 ราย (ร้อยละ 51.06) นอกจากนี้พบหญิงคลอด 1 ราย ที่มีระดับการฉีกขาดของแผลฝีเย็บ 3-4 ซึ่งควรได้รับยาปฏิชีวนะสำหรับป้องกันการติดเชื้อหลังคลอดแต่ไม่ได้รับ ในด้านชนิดและลักษณะของการใช้ยาปฏิชีวนะยังขาดความเหมาะสม เนื่องจากพบการสั่งใช้รูปแบบรับประทานทั้งหมด นอกจากนี้ผลการตรวจติดตามภายใน 42 วันหลังคลอด พบการติดเชื้อไม่แตกต่างกัน (p=1.000) ระหว่างกลุ่มที่ได้รับและไม่ได้รับยาปฏิชีวนะหลังคลอด

สรุป ร้อยละการใช้ยาปฏิชีวนะในหญิงคลอดปกติครบกำหนดทางช่องคลอดสูงกว่าเกณฑ์ rational drug use hospital ซึ่งส่วนใหญ่พบว่า ชนิด ลักษณะ และสาเหตุการสั่งใช้ยาปฏิชีวนะสำหรับป้องกันการติดเชื้อยังไม่เหมาะสม ส่วนผลการติดเชื้อหลังคลอดระหว่างกลุ่มที่ได้รับและไม่ได้รับยาปฏิชีวนะหลังคลอด พบว่าไม่แตกต่างกันระหว่างสองกลุ่ม

เอกสารอ้างอิง

1. Sumpradit N, Suttajit S, Poonpolsub S, Chuanchuen R, Prakongsai P. Lanscape of antimicrobial resistance situation and action in Thailand [Internet]. 2017 [cited 2017 Dec 20]. Available from: http://www.fda.moph.go.th/sites/drug/Shared%20Documents/AMR/06.pd
2. Ministry of public health, Ministry of agriculture and cooperatives. Thailand’s national strategy of antimicrobial resistance 2017-2021 [Internet]. 2017 [cited 2017 Dec 20]. Available from http://narst.dmsc.moph.go.th/documentation/AMR%20strategy%202560-2564.pdf
3. Public Administration Division. Service plan : rational drug use. Nontraburi: Ministry of Public Health. [Internet] 2016 [cited 2017 Dec 20]. Available from : http://drug.fda.moph.go.th:81/nlem.in.th/sites/default/files/attachments/rdu_book_proof_13.pdf
4. World health organization. WHO recommendations for prevention and treatment of maternal peripartum infections [Internet]. 2015 [Cited 2017 Dec 20]. Available from: http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/186171/ 1/9789241549363_eng.pdf
5. World health organization. WHO recommendations for prevention and treatment of maternal peripartum infections highlights and key messages from the World Health Organization’s 2015 Global Recommendations [Internet]. 2015 [cited 2017 Dec 20]. Available from : http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/186684/1/WHO_RHR_15.19_eng.pdf?ua=1
6. Sharma M, Sanneving L, Mahadik K, Santacatterina M, Dhaneria S, Lundborg CS. Antibiotic prescribing in women during and after delivery in a non-teaching, tertiary care hospital in Ujjain,
India: a prospective cross-sectional study. J Pharm Policy Pract. 2013; 6: 9.
7. Sirilampang V. The outcome of non-antibiotic prophylaxis in vaginal delivery at Doitao hospital [Internet]. 2017 [cited 2017 Dec 20]. Available from: http://gishealth.moph.go.th/healthmap/upload/document/work_11133_ 101117_115002.pdf
8. Laoprajong P. Outcomes of routine episiotomy versus restrictive episiotomy in primiparous parturients [Internet]. 2016 [cited 2017 Dec 20]. Available from: http://digital_collect.lib.buu.ac.th/dcms/files/52921191.pdf
9. WHO Guidelines Approved by the guidelines review committee. WHO Recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience. Geneva: World Health Organization [Internet] 2016. Available from : https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK409108/pdf/Bookshelf_NBK409108.pdf
10. Bonet M, Ota E, Chibueze CE, Oladapo OT. Routine antibiotic prophylaxis after normal vaginal birth for reducing maternal infectious morbidity. Cochrane Database Syst Rev. 2017 ;11:CD012137.
11. Committee on Practice Bulletins-Obstetrics. ACOG Practice Bulletin No. 199: Use of Prophylactic Antibiotics in Labor and Delivery. Obstet Gynecol. 2018;132:e103-19.