การประเมินศักยภาพการฆ่าเชื้อ Leishmania martiniquensis ระยะโปรแมสติโกต ของสารสกัดเอธานอลที่ได้จากใบตะไคร้แกง และดอกเห็ดหลินจือ
คำสำคัญ:
สารสกัดเอธานอล, ตะไคร้แกง, เห็นหลืนจือ, Leishmania martiniquensis, โปรแมสติโกตบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ เพื่อประเมินศักยภาพการฆ่าเชื้อ Leishmania martiniquensis ระยะโปรแมสติโกต ของสารสกัดเอธานอลที่ได้จากใบตะไคร้แกง และดอกเห็ดหลินจือ
วิธีการ การวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีของสารสกัดเอธานอลจากใบตะไคร้แกง และดอกเห็ดหลินจือ โดยวิธี Gas Chromatography-Mass Spectrometry (GC-MS) และ ประเมินศักยภาพการฆ่าเชื้อ L. martiniquensis ระยะโปรแมสติโกต เป็นครั้งแรกในหลอดทดลอง ค่าความเข้มข้นการยับยั้งสูงสุดครึ่งหนึ่ง (IC50) วัดได้จากการใช้ alamarBlue™ Cell Viability Reagent ความเป็นพิษต่อเซลล์ ได้ทดสอบในเซลล์ไลน์ monocytic THP-1 (เซลล์ THP-1) และคำนวณหาดัชนีการเลือกใช้ (SI) ของสารสกัดทั้งสองด้วย
ผลการศึกษา จากการวิเคราะห์ด้วย GC-MS พบว่า มีสารประกอบ 17 และ 25 ตัว จากสารสกัดเอธานอลของใบตะไคร้แกง และดอกเห็ดหลินจือ คิดเป็นร้อยละ 76.87 และ 95.45 ขององค์ประกอบทั้งหมด ตามลำดับ D:A-friedoursan-3-one (ร้อยละ 17.49) และ ergosterin (ร้อยละ 36.90) เป็นองค์ประกอบหลักของสารสกัดเอธานอลของใบตะไคร้แกง และดอกเห็ดหลินจือ ตามลำดับ สารสกัดจากใบตะไคร้แกง มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อ
ลิสมาเนียปานกลาง โดยมีค่า IC50 เท่ากับ 20.26±2.8 µg/mL ในขณะที่สารสกัดจากดอกเห็ดหลินจือ มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อลิสมาเนียต่ำ (54.69±13.67 µg/mL) ค่า SI ของสารสกัดจากใบตะไคร้แกงและดอกเห็ดหลินจือ เท่ากับ 5.38 และ 3.54 µg/mL ตามลำดับ แสดงให้เห็นว่า สารสกัดทั้งสองมีความเป็นพิษต่อเซลล์ THP-1 น้อยกว่า เชื้อลิสมาเนีย
สรุป การศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า สารสกัดเอธานอลจากใบตะไคร้แกง มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อลิสมาเนียดีกว่าสารสกัดเอธานอลของดอกเห็ดหลินจือ ด้วยค่า SI<10 การตรวจสอบเพิ่มเติม ควรดำเนินการเพื่อแยกส่วน ทำให้บริสุทธิ์ และระบุส่วนประกอบที่ออกฤทธิ์ เนื่องจากสารสกัดมีส่วนผสมที่ซับซ้อน ของสารประกอบหลายชนิด และสารประกอบที่ออกฤทธิ์ อาจพบในความเข้มข้นที่ต่ำ
เอกสารอ้างอิง
Leelayoova S, Siripattanapipong S, Manomat J, Piyaraj P, Tan-Ariya P, Bualert L, et al. Leishmaniasis in Thailand: A Review of causative agents and situations. Am J Trop Med Hyg. 2017;96:534-42.
Pothirat T, Tantiworawit A, Chaiwarith R, Jariyapan N, Wannasan A, Siriyasatien P, et al. First record of leishmaniasis in northern Thailand: case report, identification as Leishmania martiniquensis and phylogenetic position within the Leishmania enriettii complex. PLOS Negl Trop Dis. 2014;8:e3339.
Jariyapan N, Daroontum T, Jaiwong K, Chanmol W, Intakhan N, Sor-Suwan S, et al. Leishmania (Mundinia) orientalis n. sp. (Trypanosomatidae), a parasite from Thailand responsible for localised cutaneous leishmaniasis. Parasit Vectors. 2018;11:351.
Manzoni P, Galletto P, Rizzollo S, Franco C, Gallo E, Antonucci R, et al. Liposomal amphotericin B does not induce nephrotoxicity or renal function impairment in premature neonates. Early Hum Dev. 2012;88:S86-91.
Oliveira VC, Moura DM, Lopes JA, de Andrade PP, da Silva NH, Figueiredo RC. Effects of essential oils from Cymbopogon citratus (DC) Stapf., Lippia sidoides Cham., and Ocimum gratissimum L. on growth and ultrastructure of Leishmania chagasi promastigotes. Parasitol Res. 2009;104:1053-9.
Santin MR, dos Santos AO, Nakamura CV, Dias Filho BP, Ferreira IC, Ueda-Nakamura T. In vitro activity of the essential oil of Cymbopogon citratus and its major component (citral) on Leishmania amazonensis. Para-sitol Res. 2009;105:1489-96.
Machado M, Pires P, Dinis AM, Santos-Rosa M, Alves V, Salgueiro L, et al. Monoterpenic aldehydes as potential anti-Leishmania agents: activity of Cymbopogon citratus and citral on L. infantum, L. tropica and L. major. Exp Parasitol. 2012;130:223-31.
Santoro G, Cardoso M, Guimaraes L, Freire J, Soares M. Anti-proliferative effect of the essential oil of Cymbopogon citratus (DC) Stapf (lemongrass) on intracellular amastigotes, bloodstream trypomastigotes and culture epimastigotes of Trypanosoma cruzi (Protozoa: Kinetoplastida). Parasitology. 2007;134:1649-56.
Okere SO, Sangodele JO, Ogunwole E, Adams MD, Shafe MO. Antiplasmodial activity of aqueous leaf
extract of Cymbopogon citratus against Plasmodium falciparum infected rats. AJBLS. 2014;2:60-4.
Acharya K, Bera M, Tarafder E, Dasgupta A. Pharmacognostic standardization of Ganoderma lucidum: A commercially explored medicinal mushroom. Der Pharmacia Lettre. 2015;7:175-81.
Wang X, Fang G, Pang Y. Chinese medicines in the treatment of prostate cancer: from formulas to extracts and compounds. Nutrients. 2018;10:283.
Adams M, Christen M, Plitzko I, Zimmermann S, Brun R, Kaiser M, Hamburger M. Antiplasmodial lanostanes from the Ganoderma lucidum mushroom. J Nat Prod. 2010;73:897-900.
Katsuno K, Burrows JN, Duncan K, Hooft van Huijsduijnen R, Kaneko T, Kita K, et al. Hit and lead criteria in drug discovery for infectious diseases of the developing world. Nat Rev Drug Discov. 2015;14:751-8.
Bero J, Kpoviessi S, Quetin-Leclercq J. Anti-parasitic activity of essential oils and their constituents against Plasmodium, Trypanosoma and Leishmania. In: Gurib-Fakim A, editor. Novel Plant Bioresource: Applications in Food, Medicine and Cosmetic.John Wiley & Sons: Oxford, UK, 2014; p. 455-69.
Oryan A. Plant-derived compounds in treatment of leishmaniasis. Iran J Vet Res. 2015;16:1-19.
Promila, Madan VK. A Review on the Phytochemistry and Pharmacology of Cymbopogon citratus Stapf. (Lemon grass). Pharma Innovation. 2018;7:300-4.
Onawunmi GO, Yisak WA, Ogunlana EO. Antibacterial constituents in the essential oil of Cymbopogon
citratus (DC.) Stapf. J Ethnopharmacol. 1984;12:279-86.
Hanson SW, Crawford M, Koker MES, Menezes FA. Cymbopogonol, a new triterpenoid from Cymbopogon citratus. Phytochem. 1976;15:1074-5.
Ekpenyong CE, Akpan EE, Daniel NE. Phytochemical constituents, therapeutic applications and toxicological profile of Cymbopogon citratus Stapf (DC) leaf extract. J Pharmacogn Phytochem. 2014;3:133-41.
Guyton KZ, Kensler TW, Posner GH. Vitamin D and vitamin D analogs as cancer chemopreventive agents. Nutr Rev. 2003;61:227-38.
Ramezani P, Hejazi SH, Narimani M, Soleimanifard S. In vitro antileishmanial activity and apoptosis induction of Pleurotus ostreatus alcoholic extract on Leishmania major. Res J Pharmacogn. 2017;4:51-8.
Sultana SS, Ghosh J, Chakraborty S, Mukherjee D, Dey S, Mallick S, et al. Selective in vitro inhibition of Leishmania donovani by a semi-purified fraction of wild mushroom Grifola frondosa. Exp Parasitol. 2018;192:73-84.
Valadares DG, Duarte MC, Oliveira JS, Chávez-Fumagalli MA, Martins VT, Costa LE, et al. Leishmanicidal activity of the Agaricus blazei Murill in different Leishmania species. Parasitol Int. 2011;60:357-63.
Rios YK, Otero AC, Muñoz DL, Echeverry M, Robledo SM, Yepes MA. Actividad citotóxica y leishmanicida in vitro del aceite de manzanilla (Matricaria chamomilla). Rev Colomb Cienc Quím Farm. 2008;37:200-11. [in Spanish]. [Internet]. [cited 2019 Mar 7]. Available from: https://revistas.unal.edu.co/index.php/rccquifa/article/view/15254
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
