การจัดการอาการของผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง

Dekyong E; Srirat C; Tachaudomdach Chiraporn

ผู้แต่ง

Dekyong E Faculty of Nursing, Chiang Mai University, Chiang Mai, Thailand
Srirat C Faculty of Nursing, Chiang Mai University, Chiang Mai, Thailand
Tachaudomdach Chiraporn Faculty of Nursing, Chiang Mai University, Thailand

คำสำคัญ:

การจัดการอาการ, ผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย, การล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาเกี่ยวกับการจัดการอาการของผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง

วิธีการ การวิจัยเชิงบรรยาย คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนดเป็นผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง ที่เข้ารับบริการที่คลินิกโรคไต แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลในจังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 4 โรงพยาบาล จำนวน 293 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบบันทึกข้อมูลทั่วไป 2) แบบสัมภาษณ์ดัชนีภาระอาการผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง และ 3) แบบสัมภาษณ์การจัดการอาการของผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงบรรยาย

ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีอาการคันเป็นประสบการณ์อาการที่พบได้มากที่สุดในมิติการเกิดอาการ คิดเป็นร้อยละ 67.23 โดยมีคะแนนเฉลี่ยของความถี่ ความรุนแรง และความทุกข์ทรมานของอาการ ( $gif.latex?\bar{x}$ ± SD = 4.51 ± 1.62, 4.59 ± 1.34 และ 5.53 ± 1.70 ตามลำดับ) และมีวิธีการจัดการอาการที่ใช้มากที่สุดทั้ง 5 อาการดังนี้ 1) อาการคัน ใช้ครีมหรือโลชันทาตามผิวหนัง (ร้อยละ 84.80) 2) อาการปวดกระดูกหรือข้อ ใช้การสัมผัส/บีบนวดทั่วไป (ร้อยละ 86.70) 3) อาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ใช้การผ่อนคลาย นั่ง/นอนพักผ่อน (ร้อยละ 90.30) 4) อาการตะคริว ใช้การเหยียด/เกร็ง/กระดกปลายเท้า (ร้อยละ 77.10) และ 5) อาการปวดศีรษะ ใช้การผ่อนคลาย นั่ง/นอนพักผ่อน (ร้อยละ 94.50)

สรุป ผลการวิจัยครั้งนี้จะเป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับพยาบาลและบุคลากรสุขภาพในการประเมินประสบการณ์การมีอาการ และเป็นแนวทางในการวางแผนการดูแล และส่งเสริมการจัดการอาการต่าง ๆ ในผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง การศึกษาครั้งต่อไปควรมีการศึกษาเละพัฒนาเป็นรูปแบบของโปรแกรมที่ใช้ในการจัดการอาการของผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง

เอกสารอ้างอิง

Thai Health Promotion Foundation. Thai with kidney disease ranked 3rd in ASEAN. [Internet]. [cited 2018 January 3]. Available from: http://www.thaihealth.or.th/Content/30963.html. (in Thai).

Ministry of Public Health. Kidney disease support research and development of service systems. [Internet]. [cited 2018 January 8]. Available from: https://www.whfocus.org/ content/2016/09/12707. (In Thai).

Levin A, Stevens PE, Bilous RW, Coresh J, De Francisco ALM, De Jong PE, et al. Kidney disease Improving global outcomes (KDIGO) CKD work group. KDIGO 2012 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease. Kidney Int. 2013;3:1-150.

Brener ZZ, Thijssen S, Kotanko P, Kuhlmann MK, Bergman M, Winchester JF, Levin NW. The impact of residual renal function on hospitalization and mortality in incident hemodialysis patients. Blood Purif. 2011;31:243-51.

Kadeelok P. A study of symptom experience, and symptom management strategies among end stage renal disease patients receiving continuous ambulatory peritoneal dialysis. [Master’s Thesis, Faculty of Nursing]. Chulalongkorn University; 2017. (in Thai).

Pittayanarueman S. A comparative study of symptom clusters in patients with end stage renal disease in southern region, Thailand. [Master’s Thesis, Faculty of Nursing]. Chulalongkorn University; 2009. (in Thai).

Almutary H, Bonner A, Douglas C. Arabic translation, adaptation and modification of the dialysis symptom index for chronic kidney disease stages four and five. BMC Nephrol. 2015;16:36.

Sriyuktasuth A, Vongsirimas N, Prapaiwong P. Quality of life and related factors in women receiving hemodialysis and continuous ambulatory peritoneal dialysis: a comparative study. J Nurs Sci. 2017;35(1):72-84. (in Thai).

Kankarn W. PD first policy holistic nursing in CAPD patients: challenge role under PD first policy. Journal of Nursing and Health Care. 2016;33:6-14. (in Thai).

Dodd M, Janson S, Facione N, Faucett J, Froelicher ES, Humphreys J, et al. Advancing the science of symptom management. J Adv Nurs. 2001;33:668-76.

Almutary H, Bonner A, Douglas C. Which patients with chronic kidney disease have the greatest symptom burden? A comparative study of advanced CKD stage and dialysis modality. J Ren Care. 2016;42:73-82.

Zhan L. Quality of life: conceptual and measurement issues. J Adv Nurs. 1992;17:795-800.

Saengkot P. Study on risk factors relating to chronic kidney disease in persons who at risk to chronic kidney disease. [Master’s Thesis, Faculty of Nursing]. Khon Kaen University; 2011. (in Thai).

Chidnayee S. Nursing care of person chronic kidney disease receiving hemodialysis dialysis. Bangkok: Tana press: 2007. (in Thai).

Kidney Health Australia. Common Kidney Disease Symptoms and Management Options. [Internet]. [cited 2018 Feb 4]. Available from: https://kidney.org.au/uploads/resources/common-kidney-disease-symptoms-and-management-fact-sheet%E2%80%93-kidney-health-australia.pdf.

Joikla S. Symptoms, symptom evaluation and symptom management in chronic hemodialysis patients. [Master’s Thesis, Faculty of Nursing]. Burapha University; 2007. (in Thai).

Pham PC, Khaing K, Sievers TM, Pham PM, Miller JM, Pham SV, et al. 2017 update on pain management in patients with chronic kidney disease. Clin Kidney J. 2017;10:688-97.

Pangsri S, Panpakdee O, Phinitkhajorndech N. Factors predicting health-related quality of life in chronic kidney disease patients receiving dialysis in Chanthaburi province. J Nurs Ed. 2015;8:66-80. (in Thai).

Konkaew P, Suphunnakul P. Risk behaviors of chronic kidney disease: perspectives of patients with chronic kidney disease. Thai Journal of Public Health. 2019;49:313-24. (in Thai).

Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educ Psychol Meas 1970;30:607-10.

Hemrungrojn, S. MoCA Thai Version. [Internet]. [Cited 2018 May 4]. Available from: https://www.mocatest.org/wp-content/uploads/2015/tests-instructions/MoCA-Test Thai.pdf. (in Thai).

Li J, Guo Q, Lin J, Yi C, Yang X, Yu X. revalence and associated factors of uraemic pruritus in continuous ambulatory peritoneal dialysis patients. Intern Med. 2015;54:2827-33.

Post JB, Jegede AB, Morin K, Spungen AM, Langhoff E, Sano M. Cognitive profile of chronic kidney disease and hemodialysis patients without dementia. Nephron Clin Pract. 2010;116:c247-55.

Bargman J. M. Home peritoneal dialysis unit patient manual. 11th ed. [Internet]. [cited 2020 July 11]. Available from: https://www.uhn.ca/MCC/Clinics/Home_Peritoneal_Dialysis/Documents/ Home Peritoneal Dialysis_manual.pdf.

Chomchuen C. Effects of spouse support on protein consumption behavior, blood urea nitrogen and creatinine of chronic kidney disease patients. [Master’s Thesis, Faculty of Nursing]. Burapha University; 2013. (in Thai)

Gorji MH, Davanloo AA, Heidarigorji AM. The efficacy of relaxation training on stress, anxiety, and pain perception in hemodialysis patients. Indian J Nephrol. 2014;24:356-61.