ตัวแปรสำคัญทางชีวภาพที่ช่วยลดความเสี่ยงต่อการก่อความรุนแรงของผู้ป่วยจิตเวช ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ: ความรุนแรงในผู้ป่วยจิตเวชกลุ่มเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง (SMI-V) โดยเฉพาะผู้ป่วยจิตเภทที่มีอาการกำเริบซ้ำบ่อย ขาดการรักษาอย่างต่อเนื่อง และมีการใช้สารเสพติด เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ บทความฉบับนี้เป็นการทบทวนวรรณกรรม สังเคราะห์ข้อมูลจากบทความวิชาการและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วย SMI-V ตัวแปรสำคัญทางชีวภาพที่ก่อให้เกิดความรุนแรงในผู้ป่วยจิตเวช SMI-V แนวทางการรักษาด้านชีวภาพ และการพยาบาลหรือการจัดการรายกรณี
เนื้อหา: พยาธิสรีรวิทยาของการเกิดพฤติกรรมรุนแรงมีตัวแปรมาจากความผิดปกติของระบบประสาท โครงสร้างสมอง ความไม่สมดุลของสารสื่อประสาท และปัจจัยทางพันธุกรรม การรักษาทางชีวภาพที่ช่วยลดความเสี่ยงประกอบด้วยการใช้ยาฉีดออกฤทธิ์นาน เพื่อคงระดับยาและแก้ปัญหาการรับประทานยาไม่สม่ำเสมอ การใช้ยา Clozapine สำหรับกลุ่มที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยาทั่วไป เพื่อลดการเกิดความรุนแรง อาการหุนหันพลันแล่น และการจัดการภาวะฉุกเฉินหรือพฤติกรรมรุนแรงเฉียบพลัน ควบคู่กับการใช้เกณฑ์ประเมินความรุนแรงเฉียบพลันด้วยคะแนน OAS ร่วมกับการบริหารยา Haloperidol หรือ Diazepam ตามแนวปฏิบัติฉุกเฉิน นอกจากนี้ยังเน้นย้ำความสำคัญของการจัดการรายกรณีโดยทีมสหวิชาชีพและผู้จัดการรายกรณี ซึ่งทำหน้าที่จัดทำแผนการดูแล ติดตามผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง และเตรียมความพร้อมครอบครัวในการควบคุมปัจจัยกระตุ้นภายนอก
สรุป: การบูรณาการความเข้าใจทางชีวภาพร่วมกับการจัดการรายกรณีอย่างเป็นรูปธรรม จะช่วยป้องกันการกลับมาป่วยซ้ำ ช่วยลดโอกาสเกิดความรุนแรง และยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ครอบครัว ผู้ดูแล และชุมชนได้อย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหลังผ่านการปรับแก้จากกองบรรณาธิการแล้ว เป็นลิขสิทธ์ของวารสารจิตเวชวิทยาสาร โรงพยาบาลสวนปรุง กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข ห้ามเผยแพร่เพื่อประโยชน์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต แต่อนุญาตให้เผยแพร่บทความดังกล่าวเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาแก่ประชาชนทั่วไป ทั้งนี้กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับบทความหรือข้อคิดเห็นใดๆ ที่ปรากฏในวารสารสวนปรุง
เอกสารอ้างอิง
Sirasuphakorn S, Khattiya K. Effects of case management on global functioning among persons with schizophrenia at high risk of violence. J Nurs Health Res. 2026;27(1):e280835. [in Thai]
Janchai S. The outcomes of high risk chronic psychotic patients' care in Nakhonpathom Hospital Network. Reg 4-5 Med J. 2022;41(2):221-32. [in Thai]
Health Data Center, Ministry of Public Health. Number of psychiatric and substance abuse patients at high risk of violence (SMI-V) with non-adherence and recurrent violence classified by types of violence in fiscal year 2026 [Internet]. 2026 [cited 2026 Jun 8]. Available from: https://hdcdev.moph.go.th/center/public/standard-report-detail. [in Thai]
Aiamsaart N, Thaweeses P, Chumchai P. The effect of case management to overall abilities among schizophrenia patients with the risk for violence. J Somdet Chaopraya Inst Psychiatry. 2020;14(1):10-22. [in Thai]
Moreno-Calvete MC. A scoping review on biological factors associated with interpersonal violence in adults with severe mental illness. J Psychiatry Treat Res. 2021;3(1):37-43.
Department of Mental Health, Ministry of Public Health. Manual for clinical system intervention of serious mental illness with high risk to violence: SMI-V for institutions/hospitals under the Department of Mental Health. 1st ed. Bangkok: Prosperous Plus Co., Ltd.; 2020. [in Thai]
Health Data Center, Ministry of Public Health. Report on the number of serious mental illness with high risk to violence (SMI-V) patients classified by health regions [Internet]. Nonthaburi: Department of Mental Health, Ministry of Public Health; 2026 [cited 2026 Jun 9]. Available from: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/4c421f7f8b8294dcb47404b028fa05f9
Department of Mental Health, Ministry of Public Health. Standard operating procedures: SOPs serious mental illness – high risk to violence (V-Care). 1st ed. Bangkok: Beyond Publishing Co., Ltd.; 2023. [in Thai]
Strassnig MT, Nascimento V, Deckler E, Harvey PD. Pharmacological treatment of violence in schizophrenia. CNS Spectr. 2019:1-9. doi:10.1017/S1092852919001226
Department of Mental Health, Ministry of Public Health. Handbook of schizophrenia care for network hospitals (Physician edition). 2nd ed. Nonthaburi: Department of Mental Health, Ministry of Public Health; 2017. [in Thai]
Department of Mental Health, Ministry of Public Health. Clinical practice guidelines for psychiatric emergency care (Acute Care) for public health service units (A, S, M1, and M2 levels) trial edition. 2nd ed. Nonthaburi: Division of Mental Health Service System Administration, Department of Mental Health, Ministry of Public Health; 2018. [in Thai]
