ความสัมพันธ์ระหว่างการควบคุมทางจิตใจโดยผู้ปกครองกับภาวะซึมเศร้าในนักศึกษา มหาวิทยาลัยแห่งนครเฉิงตู ประเทศจีน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: ทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างการควบคุมทางจิตใจของผู้ปกครองกับ
ภาวะซึมเศร้าในนักศึกษามหาวิทยาลัยโดยเน้นบทบาทการเป็นตัวกลางของรูปแบบการอนุมานสาเหตุ (attributional style) และความยืดหยุ่นทางใจ (resilience)
วัสดุและวิธีการ: การวิจัยเชิงตัดขวางเก็บข้อมูลผ่านแบบสอบถามออนไลน์เป็นเวลา 2 สัปดาห์ ตั้งแต่วันที่ 5 ถึง 17 มิถุนายน พ.ศ. 2568 กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาปริญญาตรี จำนวน 220 คน (อายุประมาณ 18-25 ปี) จากมหาวิทยาลัยในนครเฉิงตู ประเทศจีน เครื่องมือวิจัยที่ใช้เป็นฉบับภาษาจีน ซึ่งผ่านการปรับให้เหมาะสมกับวัฒนธรรม ได้แก่ แบบสอบถามการควบคุมทางจิตใจ โดยผู้ปกครอง (Parental Psychological Control Questionnaire) แบบวัดภาวะซึมเศร้าของศูนย์ระบาดวิทยา (Center for Epidemiological Studies Depression Scale) แบบสอบถามรูปแบบ การอนุมานสาเหตุ (Attributional Style Questionnaire) และแบบวัดความยืดหยุ่นทางใจของคอนเนอร์ เดวิดสัน (Connor-Davidson Resilience Scale)
ผล: การควบคุมทางจิตใจโดยผู้ปกครองมีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าทั้งทางตรง (ร้อยละ 42.2) และทางอ้อม (ร้อยละ 57.8) โดยเส้นทางทางอ้อมที่มีนัยสำคัญสูงสุด คือ ผ่านรูปแบบการอนุมานสาเหตุต่อเหตุการณ์ด้านลบ (ร้อยละ 32.9, ผลกระทบ = .12) รองลงมา คือ ผ่านความ ยืดหยุ่นทางใจ (ร้อยละ 15.7, ผลกระทบ = .06) นอกจากนี้ ยังพบเส้นทางสื่อกลางแบบอนุกรมที่มี นัยสำคัญทางสถิติ แม้จะมีขนาดเล็ก (9.1%, ผลกระทบ = .03)
สรุป: การควบคุมทางจิตใจโดยผู้ปกครองโดยเฉพาะการให้เหตุผลต่อเหตุการณ์ด้านลบ และความยืดหยุ่นทางใจ มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าในนักศึกษา
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความหลังผ่านการปรับแก้จากกองบรรณาธิการแล้ว เป็นลิขสิทธ์ของวารสารจิตเวชวิทยาสาร โรงพยาบาลสวนปรุง กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข ห้ามเผยแพร่เพื่อประโยชน์ทางการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต แต่อนุญาตให้เผยแพร่บทความดังกล่าวเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาแก่ประชาชนทั่วไป ทั้งนี้กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับบทความหรือข้อคิดเห็นใดๆ ที่ปรากฏในวารสารสวนปรุง
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Depression and other common mental disorders: Global health estimates [Internet]. Geneva: WHO; 2017 [cited 2025 Jul 14]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/depression-global-health-estimates
Pine DS, Cohen E, Cohen P, Brook J. Adolescent depressive symptoms as predictors of adult depression: Moodiness or mood disorder? Am J Psychiatry. 1999;156(1):133–5.
Lee YY, Stockings EA, Harris MG, Doi SAR, Page IS, Davidson SK, et al. The risk of developing major depression among individuals with subthreshold depression: A systematic review and meta-analysis of longitudinal cohort studies. Psychol Med. 2019;49(1):92–102.
Ibrahim AK, Kelly SJ, Adams CE, Glazebrook C. A systematic review of studies of depression prevalence in university students. J Psychiatr Res. 2013;47(3):391–400.
Remes O, Mendes JF, Templeton P. Biological, psychological, and social determinants of depression: A review of recent literature. Brain Sci. 2021;11(12):1633.
Barber BK. Parental psychological control: Revisiting a neglected construct. Child Dev. 1996;67(6):3296–3119.
Soenens B, Vansteenkiste M. A theoretical upgrade of the concept of parental psychological control: Proposing new insights on the basis of self-determination theory. Dev Rev. 2010;30(1):74–99.
Wang Q, Pomerantz EM, Chen H. The role of parents' control in early adolescents' psychological functioning: A longitudinal investigation in the United States and China. Child Dev. 2007;78(5):1592–610.
Rogers AA, Padilla-Walker LM, McLean RD, Hurst JL. Trajectories of perceived parental psychological control across adolescence and implications for the development of depressive and anxiety symptoms. J Youth Adolesc. 2020;49:136–49.
Luyckx K, Soenens B, Vansteenkiste M, Goossens L, Berzonsky MD. Parental psychological control and dimensions of identity formation in emerging adulthood. J Fam Psychol. 2007;21(3):546–50.
Ng FFY, Pomerantz EM, Deng C. Why are Chinese mothers more controlling than American mothers? “My child is my report card”. Child Dev. 2014;85(1):355–69.
Lai XF, Zhang W, Bao ZZ, Wang YH, Xiong QL. Parental psychological control and depression among adolescents: A moderated mediation model. Psychol Dev Educ. 2014;30(3):293–302. Chinese.
Schleider JL, Vélez CE, Krause ED, Gillham J. Perceived psychological control and anxiety in early adolescents: The mediating role of attributional style. Cognit Ther Res. 2014;38:71–81.
Johnson J, Panagioti M, Bass J, Ramsey L, Harrison R. Resilience to emotional distress in response to failure, error or mistakes: A systematic review. Clin Psychol Rev. 2017;52:19–42.
Anyan F, Hjemdal O. Adolescent stress and symptoms of anxiety and depression: Resilience explains and differentiates the relationships. J Affect Disord. 2016;203:213–20.
Filippello P, Sorrenti L, Buzzai C, Costa S. Perceived parental psychological control and learned helplessness: The role of school self-efficacy. Sch Ment Health. 2015;7(4):298–310.
Salehi ZM, Sadipour E. The effectiveness of attribution training on student’s self-esteem, resilience and achievement emotions. Educ Psychol. 2024;20(72):33–56.
Poole JC, Dobson KS, Pusch D. Childhood adversity and adult depression: The protective role of psychological resilience. Child Abuse Negl. 2017;64:89–100.
Tofighi D, MacKinnon DP. Monte Carlo confidence intervals for complex functions of indirect effects. Struct Equ Modeling. 2016;23(2):194–205.
Deng XY, Liu XG, Liu QZ, Wang Y, Yang XH. Relationship between parental psychological control and learning engagement and negative emotions of college students: The chain mediating role of defeat and coping efficacy. Chin J Clin Psychol. 2023;31(1):142–7. Chinese.
Li XY, Han XY, Sun J. The relationship between parental psychological control and college students' interpersonal adaptation: The mediating role of emotion management. Chin J Spec Educ. 2020;1:84–9. Chinese.
Zhang J, Wu ZY, Fang G, Li J, Han BX, Chen ZY. Development of the Chinese age norms of CES-D in urban area. Chin Ment Health J. 2010;24(2):139–43. Chinese.
Guo WB, Yao SQ, Yi JY, Peng CZ, Yang BX. The development of attributional style questionnaire. Chin J Clin Psychol. 2003;11(2):92–5. Chinese.
Yu X, Zhang J. Factor analysis and psychometric evaluation of the Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC) with Chinese people. Soc Behav Pers. 2007;35(1):19–30.
Nigela A, Xia B, Yan YW, Li DP. The direct and indirect impacts of parental control on adolescent depression. Chin J Clin Psychol. 2015;23(3):494–9. Chinese.
Sun LP, Tian WW, Bian YF. Effect of adolescent depression and anxiety on the developmental tendency of parental psychological control: A 3 years follow-up study. Chin J Clin Psychol. 2018;26(4):730–5. Chinese.
Deci EL, Ryan RM. The general causality orientations scale: Self-determination in personality. J Res Pers. 1985;19(2):109–34.
Costa S, Soenens B, Gugliandolo MC, Cuzzocrea F, Larcan R. The mediating role of experiences of need satisfaction in associations between parental psychological control and internalizing problems: A study among Italian college students. J Child Fam Stud. 2015;24(4):1106–16.
Abramson LY, Metalsky GI, Alloy LB. Hopelessness depression: A theory-based subtype of depression. Psychol Rev. 1989;96(2):358–72.
Tiggemann M, Winefield HR, Goldney RD, Winefield AH. Attributional style and parental rearing as predictors of psychological distress. Pers Individ Dif. 1992;13(7):835–41.
Han AR, Han SY. The effects of mothers' psychological control and affectionate-rational parenting on children's attributional style. Korean J Childcare Educ. 2017;13(2):1–19. Korean.
Ma X, Wang X, Gao Z. Associations between parental psychological control and COVID-19 pandemic-related negative emotions: The role of resilience and emotion regulation. Emerg Adulthood. 2023;11(5):1292–305.
Kumpfer KL. Factors and processes contributing to resilience: The resilience framework. In: Glantz MD, Johnson JL, editors. Resilience and development: Positive life adaptations. Boston (MA): Springer; 1999. p. 179–224.
Qiu BW, Wang JS. A review of the diathesis-stress model in depression research. J Psychol Sci. 2000;23(3):106–7. Chinese.
