ผลเฉียบพลันของการผ่อนคลายกล้ามเนื้อแบบก้าวหน้าร่วมกับดนตรีบำบัดต่อการตอบสนองต่อความเครียดและความจำใช้งานภายหลังการกระตุ้นด้วยการทดสอบความเครียดเฉียบพลันมาสทริชต์ในนักศึกษาสายวิทยาศาสตร์สุขภาพ
คำสำคัญ:
ความเครียด, การผ่อนคลายกล้ามเนื้อแบบก้าวหน้า, ดนตรีบำบัด, ความจำใช้งาน, การทดสอบความเครียดเฉียบพลันมาสทริชต์บทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มมีกลุ่มควบคุม มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลเฉียบพลันของโปรแกรมการผ่อนคลายกล้ามเนื้อแบบก้าวหน้า (Progressive Muscle Relaxation; PMR) ร่วมกับดนตรีบำบัด (Music Therapy; MT) ต่อการตอบสนองต่อความเครียดและความจำใช้งานภายหลังการกระตุ้นด้วย Maastricht Acute Stress Test (MAST) ในนักศึกษาสายวิทยาศาสตร์สุขภาพเพศหญิง อายุ 18-25 ปี ที่มีความเครียดระดับปานกลาง จำนวน 50 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 25 คน ประเมินระดับความเครียดที่รับรู้ ความดันโลหิต ชีพจร และคะแนน Operation Span ก่อนและหลังการกระตุ้น ผลการศึกษาพบว่า ภายหลังการกระตุ้น กลุ่ม PMR ร่วมกับ MT มีระดับความเครียดที่รับรู้ต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (p = .042, d = -.59) และมีคะแนนความจำใช้งานสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญ (p = .019, r = .33) ขณะที่ไม่พบความแตกต่างระหว่างกลุ่มในตัวชี้วัดทางสรีรวิทยา ได้แก่ ความดันโลหิต และชีพจร (p > .05) สรุปได้ว่า โปรแกรมผ่อนคลายกล้ามเนื้อแบบก้าวหน้าร่วมกับดนตรีบำบัดอาจช่วยลดการตอบสนองต่อความเครียดในระดับการรับรู้และสนับสนุนสมรรถภาพความจำใช้งานภายใต้ภาวะความเครียดเฉียบพลัน แม้ไม่พบผลต่อการตอบสนองทางสรีรวิทยา
เอกสารอ้างอิง
ธีรนุช ศิริวิทยากร, และธนศักดิ์ ศิริคะเณรัตน์. (2567). การพัฒนาแบบทดสอบความจำขณะคิดประเภทกิจกรรมขณะคำนวณออนไลน์สำหรับผู้พูดภาษาไทย. วารสารวิธีวิทยาการวิจัย, 37(3), 167-192.
นิรุวรรณ เทิร์นโบล์, ชนะพล ศรีฤาชา, และวิลาวัณย์ ชมนิรัตน์. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของกลุ่มผู้ดูแลวัยหนุ่ม พื้นที่อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์ และสุขภาพ, 10(1), 509-515.
Chrousos, G. P. (2009). Stress and disorders of the stress system. Nature Reviews Endocrinology, 5(7), 374-381. https://doi.org/10.1038/nrendo.2009.106
de Witte, M., Spruit, A., Van Hooren, S., Moonen, X., & Stams, G. J. (2020). Effects of music interventions on stress-related outcomes: a systematic review and two meta-analyses. Health Psychology Review, 14(2), 294-324. https://doi.org/10.1080/17437199.2019.1627897
Dyrbye, L. N., Thomas, M. R., & Shanafelt, T. D. (2006). Systematic review of depression, anxiety, and other indicators of psychological distress among US and Canadian medical students. Academic Medicine, 81(4), 354-373. https://doi.org/10.1097/00001888-200604000-00009
Grimm, E., Agrigoroaei, S., Rohleder, N., & Becker, L. (2021). Executive functioning as a predictor of physiological and subjective acute stress responses in non-clinical adult populations: A systematic literature review and meta-analysis. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 131, 1096-1115. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2021.09.037
Hermans, E. J., Henckens, M. J., Joëls, M., & Fernández, G. (2014). Dynamic adaptation of large-scale brain networks in response to acute stressors. Trends in Neurosciences, 37(6), 304-314. https://doi.org/10.1016/j.tins.2014.03.006
Laborde, S., Mosley, E., & Thayer, J. F. (2017). Heart rate variability and cardiac vagal tone in psychophysiological research: recommendations for experiment planning, data analysis, and data reporting. Frontiers in Psychology, 8, 213. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00213
Lazarus, R., & Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal, and Coping. Springer.
Muhammad Khir, S., Wan Mohd Yunus, W. M. A., Mahmud, N., Wang, R., Panatik, S. A., Mohd Sukor, M. S., & Nordin, N. A. (2024). Efficacy of progressive muscle relaxation in adults for stress, anxiety, and depression: a systematic review. Psychology Research and Behavior Management, 345-365. https://doi.org/10.2147/PRBM.S437277
Shields, G. S., Sazma, M. A., & Yonelinas, A. P. (2016). The effects of acute stress on core executive functions: A meta-analysis and comparison with cortisol. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 68, 651-668. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2016.06.038
Smeets, T., Cornelisse, S., Quaedflieg, C. W., Meyer, T., Jelicic, M., & Merckelbach, H. (2012). Introducing the Maastricht Acute Stress Test (MAST): a quick and non-invasive approach to elicit robust autonomic and glucocorticoid stress responses. Psychoneuroendocrinology, 37(12), 1998-2008. https://doi.org/10.1016/j.psyneuen.2012.04.012
Stone, C., Ney, L., Felmingham, K., Nichols, D., & Matthews, A. (2021). The effects of acute stress on attentional networks and working memory in females. Physiology & Behavior, 242, 113602. https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2021.113602
Thayer, J. F., & Lane, R. D. (2009). Claude Bernard and the heart-brain connection: Further elaboration of a model of neurovisceral integration. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 33(2), 81-88. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2008.08.004
Vieth, E., & von Stockhausen, L. (2022). Mechanisms underlying cognitive effects of inducing a mindful state. Journal of Cognition, 5(1), 13. https://doi.org/10.5334/joc.205
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสุขภาพกับการจัดการสุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
