ความสามารถในการออกกำลังกาย และการทรงตัวในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีและไม่มีภาวะโลหิตจาง

บทคัดย่อ

โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (Chronic Obstructive Pulmonary Disease; COPD) เป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญที่สัมพันธ์กับการเสื่อมถอยของสมรรถภาพทางกายและคุณภาพชีวิต ภาวะโลหิตจางเป็นภาวะร่วมที่พบได้บ่อยในผู้ป่วย COPD และอาจส่งผลให้สมรรถภาพทางกายแย่ลง เพิ่มการใช้บริการทางการแพทย์และความเสี่ยงต่อการหกล้ม การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความสามารถในการออกกำลังกายและการทรงตัวระหว่างกลุ่มคนสุขภาพดี กลุ่มผู้ป่วย COPD ที่ไม่มีภาวะโลหิตจาง และกลุ่มผู้ป่วย COPD ที่มีภาวะโลหิตจาง โดยเป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวางในอาสาสมัครจำนวน 120 คน แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มควบคุมสุขภาพดี (n = 40) กลุ่มผู้ป่วย COPD ที่ไม่มีภาวะโลหิตจาง (n = 40) และกลุ่มผู้ป่วย COPD ที่มีภาวะโลหิตจาง (n = 40) ประเมินความสามารถในการออกกำลังกายด้วยการทดสอบเดิน 6 นาที (Six-Minute Walk Test; 6MWT) และประเมินการทรงตัวด้วยการทดสอบ Timed Up and Go (TUG) รวมทั้งวัดสมรรถภาพปอดด้วยเครื่องสไปโรมิเตอร์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ One-way ANOVA และเปรียบเทียบรายคู่ด้วยวิธี Bonferroni ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มผู้ป่วย COPD ที่มีภาวะโลหิตจางมีระยะทางการเดิน 6 นาทีสั้นกว่า และใช้เวลาในการทดสอบ TUG นานกว่ากลุ่มผู้ป่วย COPD ที่ไม่มีภาวะโลหิตจางและกลุ่มสุขภาพดีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ขณะที่ค่าพารามิเตอร์สมรรถภาพปอดในทั้งสองกลุ่มผู้ป่วย COPD ต่ำกว่ากลุ่มสุขภาพดีอย่างมีนัยสำคัญ แต่ไม่แตกต่างกันระหว่างกลุ่มที่มีและไม่มีภาวะโลหิตจาง ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าภาวะโลหิตจางมีความสัมพันธ์กับข้อจำกัดด้านสมรรถภาพการทำงานเพิ่มเติมในผู้ป่วย COPD โดยไม่ขึ้นกับระดับการอุดกั้นทางเดินหายใจ การคัดกรองและจัดการภาวะโลหิตจางอย่างเป็นระบบอาจช่วยปรับปรุงผลลัพธ์ด้านสมรรถภาพและสนับสนุนการวางแผนฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วย COPD ได้อย่างมีประสิทธิภาพ