ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะทุพโภชนาการในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงทำนายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลและอำนาจการทำนายของพฤติกรรมการบริโภคอาหาร ภาวะสุขภาพช่องปากและฟัน ภาวะซึมเศร้า และการสนับสนุนทางสังคม ต่อภาวะทุพโภชนาการในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่องมาแล้วอย่างน้อย 3 เดือน ณ คลินิกล้างไตทางช่องท้อง 5 แห่งในจังหวัดชลบุรี จำนวน 119 คน คัดเลือกโดยวิธีเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินพฤติกรรมการบริโภคอาหาร แบบประเมินภาวะสุขภาพช่องปากและฟัน แบบประเมินภาวะซึมเศร้า แบบประเมินการสนับสนุนทางสังคม และแบบประเมินภาวะทุพโภชนาการ มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ .90-1.00 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .84, .88, .80, .96 และ .71 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมการบริโภคอาหาร ภาวะสุขภาพช่องปากและฟัน และภาวะซึมเศร้า มีความสัมพันธ์กับภาวะทุพโภชนาการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (r = .358, r = -.246, r = -.158 ตามลำดับ) โดยภาวะซึมเศร้าและพฤติกรรมการบริโภคอาหารสามารถร่วมกันทำนายภาวะทุพโภชนาการได้ร้อยละ 14 (Adjusted R² = .14, p < .001) ภาวะซึมเศร้าเป็นตัวแปรทำนายที่มีอิทธิพลมากที่สุด (β = .32, p < .001) รองลงมาคือพฤติกรรมการบริโภคอาหาร (β = -.18, p < .05)