ผลของโปรแกรมทักษะสมองชาญฉลาดต่อพัฒนาการด้านทักษะสมองของเด็กวัยก่อนเรียน และพฤติกรรมการเลี้ยงดูเด็กในการสร้างเสริมทักษะสมองของผู้ปกครอง
คำสำคัญ:
ทักษะสมอง, ผู้ปกครอง, เด็กวัยก่อนเรียน, พัฒนาการเด็กบทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมทักษะสมองชาญฉลาด (SMART-EF) ต่อพัฒนาการด้านทักษะสมองของเด็กวัยก่อนเรียนและพฤติกรรมการเลี้ยงดูเด็กในการสร้างเสริมทักษะสมองของผู้ปกครอง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ปกครองของเด็กวัยก่อนเรียน อายุ 3-6 ปี และเข้าเรียนที่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงธันวาคม พ.ศ. 2565 คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยการสุ่มเป็นกลุ่มทดลอง 35 คน และกลุ่มควบคุม 35 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมทักษะสมองชาญฉลาดกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลปกติ รวบรวมข้อมูลโดยใช้ 1) แบบสอบถามพฤติกรรมการเลี้ยงดูเด็กวัยก่อนเรียนในการสร้างเสริมทักษะสมองของผู้ปกครอง การตรวจความตรงเชิงเนื้อหามีค่าเท่ากับ .95 และความเที่ยงมีค่าเท่ากับ .86 และ 2) ประเมินพัฒนาการด้านทักษะสมองของเด็กวัยก่อนเรียน ใช้แบบประเมินพัฒนาการด้านการคิดเชิงบริหารของเด็กวัยก่อนเรียน (เครื่องมือมาตรฐาน) มีค่า IOC เท่ากับ .67-1.0 และความเที่ยงมีค่าเท่ากับ .88 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และใช้สถิติ Independent sample t-test ผลการวิจัยพบว่า หลังจากเข้าร่วมโปรแกรมคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการเลี้ยงดูเด็กในการสร้างเสริมทักษะสมองของผู้ปกครองในกลุ่มทดลองสูงกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p<.01 และคะแนนเฉลี่ยพัฒนาการด้านทักษะสมองของเด็กวัยก่อนเรียน กลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p<.001 ผลการศึกษาครั้งนี้ เสนอแนะว่าบุคลากรทางสุขภาพหรือพยาบาล และผู้ที่เกี่ยวข้องสามารถนำโปรแกรมส่งเสริมทักษะสมองชาญฉลาดไปประยุกต์ใช้กับผู้ปกครองของเด็กวัยก่อนเรียน เพื่อส่งเสริมการรับรู้ความสามารถของตนเองและมีพฤติกรรมในการส่งเสริมทักษะสมองของเด็กได้อย่างต่อเนื่องมีประสิทธิภาพต่อไป
เอกสารอ้างอิง
คันธรส ภาผล. (2563). ผลการจัดกิจกรรมนิทานหุ่นเงาที่ส่งผลต่อส่งเสริมการคิดเชิงบริหารสมองสำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารครุศาสตร์สาร, 14(1), 100-113.
ชุมศิริ ตันติธารา. (2559). ผลการใช้โปรแกรมสร้างวินัยเชิงบวกที่มีต่อการทำงานของสมองด้านการจัดการของเด็กปฐมวัย. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
ณิชกุล พิชาชาญ, กิตติพงษ์ สอนล้อม, และศิริภัททรา จุฑามณี. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพัฒนาการเด็กปฐมวัย: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วารสารโรงพยาบาลสิงห์บุรี, 31(3), 128-142.
ดวงฤทัย เสมคุ้มหอม, ปรียสลิล ไชยวุฒิ, สุดารัตน์ วันงามวิเศษ, และธมกร เธียรภูริเดช. (2563). การส่งเสริมการคิดเชิงบริหารของเด็กปฐมวัย. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(10), 16-31.
ดวงฤทัย เสมคุ้มหอม, อาภาวรรณ หนูคง, สมสิริ รุ่งอมรรัตน์, และนวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล. (2562). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการคิดเชิงบริหารของเด็กก่อนวัยเรียน. วารสารสภาการพยาบาล, 34(4), 80-94.
ดุษฎี อุปการ, และอรปรียา ญาณะชัย. (2561). การเสริมสร้างพัฒนาการการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัยควรเลือกใช้หลักการใด การเรียนรู้โดยใช้สมองเป็นฐาน หรือการคิดเชิงบริหาร. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์และศิลปะ, 11(1). 1635-1651.
นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล, ปนัดา ธนเศรษฐกร, อรพินท์ เลิศอาวัสดาตระกูล, และนุชนาฎ รักษี. (2560). การพัฒนาและหาค่าเกณฑ์มาตราฐานเครื่องมือประเมินการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัย (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพฯ: ศูนย์วิจัยประสาทวิทยาศาสตร์สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล, มหาวิทยาลัยมหิดล.
นันทา โพธิ์คำ. (2563). ทักษะสมอง EF สำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 9(2), 707-721.
ปาริชาติ อาษาธง, และทองมี ผลาผล. (2565). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมทักษะการคิดเชิงบริหารของเด็กปฐมวัยแบบมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชนในจังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย, 15(2), 266-282.
ปรัชญาพร ธิสาระ, จุฑามาศ ผลมาก, เพชรลดา สีขาว, และบุษยารัตน์ ศิลปวิทยาทร. (2560). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยของผู้ปกครองในจังหวัดพะเยา. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 35(2), 169-176.
ภควดี นนทพันธ์. (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยของผู้เลี้ยงดูเด็ก จังหวัดสงขลา. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี, 1(3), 10-24.
ลัดดา เหลืองรัตนมาศ, สมปรารถนา สุดใจนาค, ณัฏฐา วรรธนะวิโรจน์, และวารุณี มีหลาย. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการคิดเชิงบริหารของเด็กวัยก่อนเรียน, วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 31(3), 15-27.
Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company.
Jusienė, R., Rakickienė, L., Breidokienė, R., & Laurinaitytė, I. (2020). Executive function and screen‐based media use in preschool children. Infant and Child Development, 29(1), e2173. doi:10.1002/icd.2173
Willoughby, M. T., Magnus, B., Vernon-Feagans, L., Blair, C. B., & Family Life Project Investigators. (2017). Developmental delays in executive function from 3 to 5 years of age predict kindergarten academic readiness. Journal of learning disabilities, 50(4), 359-372.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารสุขภาพกับการจัดการสุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
