การส่งเสริมสมรรถนะผู้สูงอายุต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพและสมรรถนะแห่งตนในการดูแลสุขภาพ
คำสำคัญ:
ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, สมรรถนะแห่งตน, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การส่งเสริมสมรรถนะผู้สูงอายุเป็นความท้าทายเพื่อรองรับเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุสอดคล้องกับชีวิตวิถีใหม่ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลการส่งเสริมสมรรถนะผู้สูงอายุต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพและสมรรถนะแห่งตนในการดูแลสุขภาพ ศึกษาในพื้นที่ตำบลศรีบัวบาน จังหวัดลำพูน ระหว่างกันยายน 2563-สิงหาคม 2564 กลุ่มตัวอย่างในการสนทนากลุ่ม คือ แกนนำผู้สูงอายุ 24 คน เลือกแบบเจาะจง และกลุ่มตัวอย่างในการประเมินผล คือ ผู้สูงอายุ 50 คน เลือกแบบสุ่มอย่างง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแนวคำถามการสนทนากลุ่ม แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพ การรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการดูแลสุขภาพ และความพึงพอใจในการดำเนินโครงการ ข้อมูลเชิงคุณภาพนำมาวิเคราะห์เนื้อหา ข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณา
ผลพบว่า 1) ทุนทางสังคม มีนโยบาย แผน และการดำเนินงานสนับสนุนการจัดการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุทุกกลุ่ม มีเป้าหมายเพื่อการดูแลสุขภาพที่เท่าเทียม 2) ปัจจัยนำเข้า มีการดำเนินงานบริการวิชาการรับใช้สังคม จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีวิทยากรที่มีความรู้ถ่ายทอดเนื้อหาประสบการณ์ 3) กระบวนการ มีภาคีเครือข่ายในการดำเนินกิจกรรมการอบรมให้ความรู้ การเยี่ยมบ้าน และศึกษาดูงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และ 4) ผลผลิต มีความรอบรู้ด้านสุขภาพ การรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการดูแลสุขภาพ และความพึงพอใจในโครงการในระดับสูง ดังนั้น ควรส่งเสริมสมรรถนะผู้สูงอายุโดยอาศัยเครือข่ายการดำเนินงานเพื่อการจัดการดูแลสุขภาพชุมชนที่มีประสิทธิภาพต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2563). แนวทางการดูแลผู้สูงอายุในช่วงที่มีการระบาดของเชื้อโควิด-19. สืบค้นจาก: https://covid19.dms.go.th/backend/Content/Content_File/Covid_Health/Attach/25630406112904AM_แนวทางการดูแลผู้สูงอายุในช่วง%20COVID-19%20ระบาด_final.pdf
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2564). ทิศทางการขับเคลื่อนงานผู้สูงอายุตามนโยบาย. สืบค้นจาก: https://www.dop.go.th/th/news_hr/11/141
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2561). การเสริมสร้างและประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. สืบค้นจาก: http://www.hed.go.th/220120180914085828_linkhed.pdf
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง และนฤมล ตรีเพชรศรีอุไร. (2554). ความฉลาดทางสุขภาพ. กรุงเทพฯ: นิวธรรมดาการพิมพ์.
เยาวรัตน์ รุ่งสว่าง, ยุพาวรรณ ทองตะนุนาม, จตุพร หนูสวัสดิ์ และศรัญญา ปานปิ่น. (2563). การพัฒนาสมรรถนะผู้จัดการการดูแลผู้สูงอายุ จังหวัดนนทบุรี: การติดตามประเมินผลโครงการ. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 14(2), 93-104.
รจนารถ ชูใจ, ชลธิชา บุญศิริ, และกมลพร แพทย์ชีพ. (2564). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคโควิด-19 ต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคโควิด-19 ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลดอนตะโก อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี.วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 8(1), 250-262.
รังสิยา นารินทร์, และเรณูมีปาน. (2558). นวัตกรรมการจัดการดูแลสุขภาพของชุมชน: อาสาปันสุข. พยาบาลสาร, 42(4), 4-11.
รังสิยา นารินทร์, วิลาวัณย์ เตือนราษฎร์, ขวัญฟ้า ทาอิ่นคำ, และสุพจน์ ไชยจินดา, (2559). การพัฒนารูปแบบการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน. เชียงใหม่: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
รังสิยา นารินทร์, วิลาวัณย์ เตือนราษฎร์, สุมาลี เลิศมัลลิกาพร, ศิวพร อึ้งวัฒนา, ธีรพันธ์ จันทร์เป็ง, ทัศมาภรณ์ สุทธิรักษ์, จตุพล จงรักษ์, และนภวรรณ วังแวว. (2564). การสร้างศักยภาพการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนอย่างเป็นองค์รวม รายงานการประชุมวิชาการระดับชาติ Engagement Thailand ครั้งที่ 7. นครราชสีมา: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.
สุภาภรณ์ สุดหนองบัว. (2565). การดูแลผู้สูงอายุ: สถานการณ์ และคุณภาพชีวิต (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). สืบค้นจาก: http://kbphpp.nationalhealth.or.th/handle/123456789/7704
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย. สืบค้นจาก: https://www.nso.go.th.
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Retrieved from: https://pdfs.semanticscholar.org/67ad/dc0e498d330bc75c949a72881d4490e3d3bd.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 วารสารสุขภาพกับการจัดการสุขภาพ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
