การพัฒนารูปแบบการนิเทศทางคลินิกแบบมีส่วนร่วมต่อสมรรถนะพยาบาล และ ผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่

ผู้แต่ง

  • วิริยภรณ์ สิงห์ทองวรรณ ภารกิจด้านการพยาบาล โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่
  • จตุพงษ์ พันธ์วิไล ภารกิจด้านการพยาบาล โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่
  • ณัฐชยา คนใจซื่อ ภารกิจด้านการพยาบาล โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่
  • กนกวรรณ ชั้นอินทร์งาม ภารกิจด้านการพยาบาล โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่

คำสำคัญ:

การนิเทศทางคลินิก, การมีส่วนร่วม, สมรรถนะพยาบาล, โรคหลอดเลือดสมอง, ผลลัพธ์ทางคลินิก

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการนิเทศทางคลินิกแบบมีส่วนร่วมต่อสมรรถนะ พยาบาลและผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่ ประกอบด้วย 4 ระยะ คือ 1) การวิเคราะห์สถานการณ์ปัจจุบัน 2) การพัฒนารูปแบบการนิเทศทางคลินิกแบบมีส่วนร่วม 3) การทดลองใช้ รูปแบบการนิเทศ และ 4) การประเมินผลลัพธ์การใช้รูปแบบการนิเทศ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยพยาบาลผู้นิเทศ จำนวน 15 คน พยาบาลผู้รับการนิเทศจำนวน 15 คน และผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองก่อนใช้รูปแบบการนิเทศฯ จำนวน 262 ราย และหลังใช้รูปแบบการนิเทศฯ จำนวน 248 ราย ดำเนินการตั้งแต่เดือนมกราคม 2568 ถึงเดือน กันยายน 2568 เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แนวทางการสนทนากลุ่ม และแบบ ประเมินผลลัพธ์ ได้แก่ แบบประเมินความรู้และทักษะด้านการนิเทศมาตรฐาน ความรู้เกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมอง จากหลักฐานเชิงประจักษ์ ความเครียดในการทำงาน ความเชื่อมั่นในความสามารถของตนเอง และสมรรถนะของ พยาบาลด้านการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง รวมถึงแบบบันทึกผลลัพธ์ทางคลินิก โดยเครื่องมือทั้งหมดผ่านการ ตรวจสอบคุณภาพด้านความตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่นจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 ท่าน ก่อนนำไปใช้จริง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และ Wilcoxon signed rank test

ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการนิเทศทางคลินิกแบบมีส่วนร่วมที่พัฒนาขึ้นเรียกว่า STROKE Model ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ S - ระบบและแนวทางที่เป็นมาตรฐาน T - การบูรณาการเทคโนโลยีและ หลักฐานเชิงประจักษ์ R - การสร้างความสัมพันธ์และสภาพแวดล้อมที่เกื้อหนุน O - การสนับสนุนและพัฒนาอย่าง ต่อเนื่อง K - การเสริมสร้างความรู้และทักษะ และ E - การมีส่วนร่วม และความผูกพัน โดยภายหลังการใช้รูปแบบ การนิเทศทางคลินิกแบบมีส่วนร่วม พบว่าสมรรถนะของพยาบาลผู้นิเทศเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) ขณะเดียวกันสมรรถนะและความมั่นใจในตนเองของพยาบาลผู้รับการนิเทศเพิ่มขึ้นนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) ระดับความเครียดในการปฏิบัติงานลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P=.03) และโดยรวมมีความพึงพอใจต่อการใช้ รูปแบบการนิเทศทางคลินิกแบบมีส่วนร่วม นอกจากนี้ ผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองดีขึ้น ได้แก่ การลดระยะเวลานอนโรงพยาบาล การลดอัตราการส่งต่อเข้าหอผู้ป่วยหนักโดยไม่วางแผน และแนวโน้ม ภาวะแทรกซ้อนลดลง

รูปแบบ STROKE Model ถือเป็นแนวทางที่มีประสิทธิผลและเหมาะสมกับบริบทของโรงพยาบาลตติยภูมิที่ ให้บริการผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง สามารถพัฒนาสมรรถนะพยาบาลและเพิ่มผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยโรคหลอด เลือดสมองได้

เอกสารอ้างอิง

World Stroke Organization. Annual report 2022 [Internet]. Geneva: World Stroke Organization; 2023 [cited 2025 Oct 26]. Available from: https://www.world-stroke.org/assets/downloads/WSO_Annual_ Report_2022_-_online.pdf

กองโรคไม่ติดต่อ. ข้อมูลโรคไม่ติดต่อ [Internet]. 2568 [cited 2025 Oct 26]. Available from: https://www.ddc.moph.go.th/dncd/news.php?news=39911

Jarva E, Mikkonen K, Tuomikoski AM, Kääriäinen M, Meriläinen M, Karsikas E, et al. Healthcare professionals' competence in stroke care pathways: a mixed-methods systematic review. J Clin Nurs 2021;30(9–10):1206–23.

Proctor B. Training for the supervision alliance attitude, skills and intention. In: Cutcliffe JR, Butterworth T, Proctor B, editors. Fundamental themes in clinical supervision. London: Routledge; 2001:25–46.

Brunero S, Stein-Parbury J. The effectiveness of clinical supervision in nursing: an evidence-based literature review. Aust J Adv Nurs 2021;25(3):86–94.

Snowdon DA, Sargent M, Williams CM, Maloney S, Caspers K, Taylor NF. Effective clinical supervision of allied health professionals: a mixed methods study. BMC Health Serv Res 2020;20(1):29.

Martin P, Lizarondo L, Kumar S, Snowdon D. Impact of clinical supervision on healthcare organisational outcomes: a mixed methods systematic review. PLoS One 2021;16(11):e0260156.

อรรถยา อมรพรหมภักดี, ฐาศุกร์ จันทร์ประเสริฐ, อมราพร สุรการ. การนิเทศทางการพยาบาล: การทบทวนแบบกำหนดขอบเขต. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข 2563;30(3):144–57.

Zhang H, Watkins CE Jr, Hook JN, Hodge AS, Davis CW, Norton J, et al. Cultural humility in psychotherapy and clinical supervision: a research review. Couns Psychother Res 2022;22(3):548–57.

ธัญลักษณ์ หมื่นหน้า. การพัฒนารูปแบบการนิเทศทางการพยาบาลโรงพยาบาลปากคาด จังหวัดบึงกาฬ. วารสารโรงพยาบาลสกลนคร 2565;25(1):22–33.

Howard V, Eddy-Imishue GEK. Factors influencing adequate and effective clinical supervision for inpatient mental health nurses' personal and professional development: an integrative review. J Psychiatr Ment Health Nurs 2020;27(5):640–56.

Saab MM, Kilty C, Meehan E, Goodwin J, Connaire S, Buckley C, et al. Peer group clinical supervision: qualitative perspectives from nurse supervisees, managers, and supervisors. Collegian 2021;28(4):359–68.

Sashkin M. A manager’s guide to participative management. New York: AMA Membership Publication Division; 1982.

โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่. รายงานการประชุมเวรตรวจการณ์ประจำปี 2567 ภารกิจด้านการพยาบาล. เชียงใหม่: โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่; 2567.

ทิพวรรณ ตั้งวงศ์กิจ, สุวัฒนา เกิดม่วง, มณฑาทิพย์ ไชยศักดิ์, นิจวรรณ วีรวัฒโนดม, ศศิมา พึ่งโพธิ์ทอง. ผลของโปรแกรมการพัฒนาการนิเทศการพยาบาลแบบมีส่วนร่วมต่อคุณภาพการนิเทศงานของหัวหน้าหอผู้ป่วย โรงพยาบาลทั่วไป จังหวัดชัยนาท. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข 2563;30(2):190-202.

รุ่งทิพย์ เจริญศรี, รุ่งรัตน์ สายทอง, จรูญศรี มีหนองหว้า, วันชัย เลิศวัฒนวิลา. การพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดในหอผู้ป่วยอายุรกรรม. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล 2566;29(3):56–74.

ประกายทิพย์ พรหมสูตร. ผลการนิเทศทางคลินิกทางการพยาบาลต่อการติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis) ของผู้ป่วยโรงพยาบาลสระใคร จังหวัดหนองคาย. วารสารวิจัยสุขภาพโรงพยาบาลและชุมชน 2567;2(1):30-40.

สมสมัย บุญส่อง, ศนิชา ชาติมนตรี, อิสริยาภรณ์ แสงสวย และสุเพียร โภคทิพย์. ผลของรูปแบบการนิเทศทางคลินิกของพรอคเตอร์ ในการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อแบคทีเรียดื้อยา ต่อความรู้หัวหน้าหอผู้ป่วย สมรรถนะพยาบาลวิชาชีพ และอัตราการติดเชื้อแบคทีเรียดื้อยากลุ่มควบคุม ในแผนกอายุรกรรม โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์ 2564;5(3):81-92.

Butterworth T, Bell L, Jackson C, Pajnkihar M. Wicked spell or magic bullet? A review of the clinical supervision literature 2001–2007. Nurse Educ Today 2008;28(3):264–72.

Cummings TG, Worley CG. Organizational development and change. 8th ed. New York: SouthWestern college; 2005.

Melnyk BM, Fineout-Overholt E. Evidence-based practice in nursing & healthcare: A guide to best practice. 4th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2019.

Chaghari M, Saffari M, Ebadi A, Ameryoun A. Empowering education: a new model for in-service training of nursing staff. J Adv Med Educ Prof 2017;5(1):26–32.

Pronovost PJ, Watson SR, Goeschel CA, Hyzy RC, Berenholtz SM. Sustaining reductions in central line–associated bloodstream infections in Michigan intensive care units: A 10-year analysis. BMJ Qual Saf 2016;25(9):1–8.

Gularte-Rinaldo J, Baumgardner R, Tilton T, Brailoff V. Mentorship ReSPeCT Study: a nurse mentorship program’s impact on transition to practice and decision to remain in nursing for newly graduated nurses. J Prof Nurs 2023;41:40–7.

Ghiyasvandian S, Malekzadeh J, Cheraghi MA. Reflective practice and clinical supervision in nursing: a concept analysis. Nurs Open 2021;8(3):1456–66.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

สิงห์ทองวรรณ ว., พันธ์วิไล จ., คนใจซื่อ ณ., & ชั้นอินทร์งาม ก. (2026). การพัฒนารูปแบบการนิเทศทางคลินิกแบบมีส่วนร่วมต่อสมรรถนะพยาบาล และ ผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่. วารสารสมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทยฯ สาขาภาคเหนือ, 32(1), 35–57. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnorthnurse/article/view/283549

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย