คุณภาพชีวิตและปัจจัยที่่เกี่ยวข้องของผู้ป่วยเด็กปากแหว่ง และ/หรือเพดานโหว่ในโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย เขตภาคเหนือ

บทคัดย่อ

ภาวะปากแหว่งและ/หรือเพดานโหว่เป็นความพิการแต่กําเนิดที่พบได้บ่อย และส่งผลกระทบต่อเด็กทั้ง ทางด้านร่างกาย จิตใจ การเข้าสังคม ภาระทางเศรษฐกิจของครอบครัว รวมถึงมีผลต่อคุณภาพชีวิตของเด็กและ ผู้ปกครอง การวิจัยเชิงพรรณนาแบบตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับคุณภาพชีวิตและปัจจัยที่่เกี่ยวข้องกับ คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเด็กที่มีภาวะปากแหว่งและ/หรือเพดานโหว่ในโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง เขต ภาคเหนือ กลุ่มตัวอย่าง คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ตามเกณฑ์การคัดเข้า คือผู้ปกครองของผู้ป่วยเด็กปากแหว่ง และ/หรือเพดานโหว่อายุ 0–6 ปี จํานวน 66 ราย ที่ได้รับการวินิจฉัยปากแหว่งและ/หรือเพดานโหว่และได้รับการ รักษาด้วยการผ่าตัดเรียบร้อยแล้ว เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนสิงหาคม 2567 ถึงกุมภาพันธ์ 2568 เครื่องมือ วิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลทั่วไปและแบบประเมินคุณภาพชีวิต THAICLEFT QoL Questionnaire ซึ่ง ผ่านการตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติไคสแควร์ เพื่อทดสอบปัจจัยที่่ เกี่ยวข้อง โดยกําหนดระดับนัยสําคัญทางสถิติไว้ที่ .05

(Mean=3.93, S.D.=.53; 95% CI 3.75–4.11) แม้คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเด็กจะอยู่ในระดับมากแต่มีแนวโน้มลดลง โดยเฉพาะด้านความพึงพอใจของผู้ปกครองในมิติด้านจิตสังคม และด้านผลกระทบต่อครอบครัว ปัจจัยที่่เกี่ยวข้อง กับคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติคือระดับการศึกษาของผู้ปกครอง (χ² = 14.14, p = .03) ขณะที่เพศ อายุ ลักษณะโรค รายได้ และสิทธิการรักษาไม่มีความเกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิต ผลการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงบทบาท สําคัญของครอบครัว โดยเฉพาะผู้ปกครองที่มีระดับการศึกษาสูงในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเด็กผ่าน ความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลสุขภาพ ความเข้าใจโรค และการสนับสนุนทางจิตสังคมที่เหมาะสม

ผลการศึกษาเป็นข้อมูลพื้นฐานสําหรับการพัฒนาแนวทางการดูแลที่ส่งเสริมผู้ปกครองรวมถึงครอบครัว อย่างรอบด้าน ทั้งด้านความรู้ จิตสังคม และการบริการต่อเนื่อง เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเด็กที่มีภาวะ ปากแหว่งและ/หรือเพดานโหว่ในระยะยาว