การตายดี: บทบาทของพยาบาล
คำสำคัญ:
การดูแลแบบประคับประคอง, บทบาทของพยาบาล, การตายดีบทคัดย่อ
การตายดีเป็นเป้าหมายสูงสุดของการดูแลแบบประคับประคอง ซึ่งหมายถึงการดูแล เพื่อให้ผู้ป่วยได้มีคุณภาพชีวิตดีที่สุดก่อนที่จะถึงวาระสุดท้ายของชีวิต เป็นการช่วยให้ผู้ป่วย สามารถเผชิญกับความตายได้อย่างมีคุณภาพ และเกิดการตายตามความปรารถนา บทความ นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอให้เห็นถึงนิยามของการตายดี การสะท้อนลักษณะของการตายดี ตามมุมมองผู้ป่วย ญาติ และบุคลากรทางสุขภาพ ซึ่งพยาบาลเป็นหนึ่งในบุคลากรทางสุขภาพ ที่มีบทบาทสำคัญในการเป็นผู้ประเมินผู้ให้ความรู้ ผู้ดูแลโดยตรง เป็นผู้ทที่มีบทบาทในระบบ บริการสุขภาพ บทบาทของการเป็นผู้ติดต่อประสานงานและสื่อสาร และบทบาทของผู้ที่ ให้การดูแลตามหลักจริยธรรม เพื่อให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดี สามารถเตรียมตัวก่อนตาย และเข้าสู่การตายอย่างสมศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์หรือตายดี
เอกสารอ้างอิง
Choi JY, Chang YJ, Song HY, Jho HJ, Lee MK. Factors that affect quality of dying and death in terminal cancer patients on inpatient palliative care units: perspectives of bereaved family caregivers. Journal of Pain and Symptom Management 2013; 45(4): 735-745.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. คู่มือผู้ให้บริการสาธารณสุข กฎหมายและแนวทางการปฏิบัติ เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: ทีคิวพี; 2558
ราชบัณฑิตสถาน. พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตสถานพ.ศ. 2554 [อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 1 ก.ค. 2560]. เข้าถึงได้จาก: http://www.royin.go.th/dictionary/
ศรีสว่าง พั่ววงศ์แพทย์. จากแนวคิดสู่การปฏิบัติในเรื่อง “สิทธิที่จะตายดี”. ใน: วิชัย โชควิวัฒน์, อำพล จินดาวัฒนะ, แสวง บุญเฉลิมวิภาส, ปิติพร จันทรทัต ณ อยุธยา, ไพศาล ลิ้มสถิต, บรรณาธิการ. ก่อนวันผลัดใบ: หนังสือแสดงเจตนาการจากไปในวาระสุดท้าย. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: ทีคิวพี; 2555: 121-127.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. แผนยุทธศาสตร์ระดับชาติว่าด้วยการสร้างเสริมสุขภาวะ ในระยะ ท้ายของชีวิต พ.ศ. 2557-2559 ตามมติสมัชชาสุขภาพเฉพาะประเด็น ครั้งที่ 2 วันอังคารที่ 17 ธันวาคม 2556 ณ. ศูนย์การประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี จ.นนทบุรี. นนทบุรี: สำนักงาน คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ; 2557.
วัลภา คุณทรงเกียรติ. การตายดีตามการรับรู้ของผู้ป่วย. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัย บูรพา 2554; 19(2): 1-12.
Miyashita M, Sanjo M, Morita T, Hirai K, Kizawa Y, Shima Y, et al. Barriers to providing palliative care and priorities for future actions to advance palliative care in Japan: nationwide expert opinion survey. Journal of Palliative Medicine 2007; 10(2):390-399.
วโรดม เสมอเชื้อ. การตายดีตามการรับรู้ของผู้รอดชีวิตจากมะเร็ง [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2558.
Miyashita M, Morita T, Sato K, Hirai K, Shima Y, Uchitomi Y. Good death inventory: A measure for evaluating good death from the bereaved family member’s perspective: Journal of Pain and Symptom Management 2008; 35(5):486-498.
Iranmanesh S, Hosseinl H, Esmaili M. Evaluating the good death concept from Iranian bereaved family members’perspective. The journal of supportive oncology 2011; 9(2): 59-63.
Hales S, Gagliese L, Nissim R, Zimmermann C, Rodin G. Understanding bereaved caregiver evaluations of the quality of dying and death: an application of cognitive Interviewing methodology to the quality of dying and death questionnaire, Journal of Pain and Symptom Management 2012; 43(2):195-204.
Ryan L, Seymour J. Death and dying in intensive care: Emotional labour of nurses. End of Life Journal 2013; 3(2): 1-9.
Trankle SA. Is a good death possible in Australian critical and acute settings: Physician experiences with end-of-life care. BMC Palliative Care 2014; 13:1-14. Margaret MM. William JM. Oncology nurses’ personal understandings about palliative care. Oncology nursing forum 2010; 37(3): E141.
Miyashita M, Tatsuya M, Kazuki S, Sarotu T, Yashuo S. A nationwide survey of quality of end of life cancer care in designated cancer centers, inpatient palliative care units, and home hospices in Japan: The J-HOPE study. Journal of pain and symptom management 2015:1-13.
ศรีเวียง ไพโรจน์กุล. เอกสารประกอบการบรรยาย โครงการอบรมหลักสูตรสำหรับผู้ฝึกอบรม พยาบาลด้านการบริบาลผู้ป่วยระยะท้าย.เชียงใหม่: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกับสมาคมบริบาลผู้ป่วยระยะท้าย; 2558.
Pavlish C, Ceronsky L. Oncology nurses’ perceptions of nursing roles and professional attributes in palliative care. Clinical Journal of oncology nursing 2009; 13(4): 404-41.
Tsai JS, Wu CH, Chiu TY, Hu WY, Chen CY. Fear of death and good death among the young and elderly with terminal cancers in Taiwan: Journal of pain and symptom management 2005; 29(4): 344-351.
Hales S, Gagliese L, Nissim R, Zimmermann C, Rodin G. Understanding bereaved caregiver evaluations of the quality of dying and death: an application of cognitive interviewing methodology to the quality of dying and death questionnaire: Journal of Pain and Symptom Management 2012; 43(2):195-204.
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. นิยาม ตัวชี้วัด service plan สาขาโรคมะเร็ง. กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2558:27-30.
พัชระกรพจน์ ศรีประสาร, วรธิดา มาศเกษม และ อนงค์ ดิษฐสังข์. การดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง ที่บ้าน : ความท้าทายในบทบาทของพยาบาลสาธารณสุข. วารสารพยาบาลสาธารณสุข 2558; 29(2):98-109.
เพ็ญภัสสร มาพงษ์. การประเมินการดูแลผู้ป่วยวิกฤตระยะสุดท้ายและการตายดีโดยสมาชิก ครอบครัว [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่]. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2556.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. คู่มือผู้ให้บริการสาธารณสุข กฎหมายและแนวทางการปฏิบัติ เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: ทีคิวพี; 2558
ราชบัณฑิตสถาน. พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตสถานพ.ศ. 2554 [อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 1 ก.ค. 2560]. เข้าถึงได้จาก: http://www.royin.go.th/dictionary/
ศรีสว่าง พั่ววงศ์แพทย์. จากแนวคิดสู่การปฏิบัติในเรื่อง “สิทธิที่จะตายดี”. ใน: วิชัย โชควิวัฒน์, อำพล จินดาวัฒนะ, แสวง บุญเฉลิมวิภาส, ปิติพร จันทรทัต ณ อยุธยา, ไพศาล ลิ้มสถิต, บรรณาธิการ. ก่อนวันผลัดใบ: หนังสือแสดงเจตนาการจากไปในวาระสุดท้าย. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: ทีคิวพี; 2555: 121-127.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. แผนยุทธศาสตร์ระดับชาติว่าด้วยการสร้างเสริมสุขภาวะ ในระยะ ท้ายของชีวิต พ.ศ. 2557-2559 ตามมติสมัชชาสุขภาพเฉพาะประเด็น ครั้งที่ 2 วันอังคารที่ 17 ธันวาคม 2556 ณ. ศูนย์การประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี จ.นนทบุรี. นนทบุรี: สำนักงาน คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ; 2557.
วัลภา คุณทรงเกียรติ. การตายดีตามการรับรู้ของผู้ป่วย. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัย บูรพา 2554; 19(2): 1-12.
Miyashita M, Sanjo M, Morita T, Hirai K, Kizawa Y, Shima Y, et al. Barriers to providing palliative care and priorities for future actions to advance palliative care in Japan: nationwide expert opinion survey. Journal of Palliative Medicine 2007; 10(2):390-399.
วโรดม เสมอเชื้อ. การตายดีตามการรับรู้ของผู้รอดชีวิตจากมะเร็ง [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2558.
Miyashita M, Morita T, Sato K, Hirai K, Shima Y, Uchitomi Y. Good death inventory: A measure for evaluating good death from the bereaved family member’s perspective: Journal of Pain and Symptom Management 2008; 35(5):486-498.
Iranmanesh S, Hosseinl H, Esmaili M. Evaluating the good death concept from Iranian bereaved family members’perspective. The journal of supportive oncology 2011; 9(2): 59-63.
Hales S, Gagliese L, Nissim R, Zimmermann C, Rodin G. Understanding bereaved caregiver evaluations of the quality of dying and death: an application of cognitive Interviewing methodology to the quality of dying and death questionnaire, Journal of Pain and Symptom Management 2012; 43(2):195-204.
Ryan L, Seymour J. Death and dying in intensive care: Emotional labour of nurses. End of Life Journal 2013; 3(2): 1-9.
Trankle SA. Is a good death possible in Australian critical and acute settings: Physician experiences with end-of-life care. BMC Palliative Care 2014; 13:1-14. Margaret MM. William JM. Oncology nurses’ personal understandings about palliative care. Oncology nursing forum 2010; 37(3): E141.
Miyashita M, Tatsuya M, Kazuki S, Sarotu T, Yashuo S. A nationwide survey of quality of end of life cancer care in designated cancer centers, inpatient palliative care units, and home hospices in Japan: The J-HOPE study. Journal of pain and symptom management 2015:1-13.
ศรีเวียง ไพโรจน์กุล. เอกสารประกอบการบรรยาย โครงการอบรมหลักสูตรสำหรับผู้ฝึกอบรม พยาบาลด้านการบริบาลผู้ป่วยระยะท้าย.เชียงใหม่: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกับสมาคมบริบาลผู้ป่วยระยะท้าย; 2558.
Pavlish C, Ceronsky L. Oncology nurses’ perceptions of nursing roles and professional attributes in palliative care. Clinical Journal of oncology nursing 2009; 13(4): 404-41.
Tsai JS, Wu CH, Chiu TY, Hu WY, Chen CY. Fear of death and good death among the young and elderly with terminal cancers in Taiwan: Journal of pain and symptom management 2005; 29(4): 344-351.
Hales S, Gagliese L, Nissim R, Zimmermann C, Rodin G. Understanding bereaved caregiver evaluations of the quality of dying and death: an application of cognitive interviewing methodology to the quality of dying and death questionnaire: Journal of Pain and Symptom Management 2012; 43(2):195-204.
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. นิยาม ตัวชี้วัด service plan สาขาโรคมะเร็ง. กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2558:27-30.
พัชระกรพจน์ ศรีประสาร, วรธิดา มาศเกษม และ อนงค์ ดิษฐสังข์. การดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง ที่บ้าน : ความท้าทายในบทบาทของพยาบาลสาธารณสุข. วารสารพยาบาลสาธารณสุข 2558; 29(2):98-109.
เพ็ญภัสสร มาพงษ์. การประเมินการดูแลผู้ป่วยวิกฤตระยะสุดท้ายและการตายดีโดยสมาชิก ครอบครัว [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่]. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2556.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
2017-12-01
รูปแบบการอ้างอิง
เสมอเชื้อ ว., โม่งจันทร์ ว., & ลังการ์พินธุ์ ป. (2017). การตายดี: บทบาทของพยาบาล. วารสารสมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทยฯ สาขาภาคเหนือ, 23(2), 38–47. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnorthnurse/article/view/195733
ฉบับ
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทยฯ สาขาภาคเหนือ
เนื้อหาและข้อคิดเห็นใดๆ ที่ตีพิมพ์ในวารสารสมาคมพยาบาลฯ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนเท่านั้น ผู้เขียนบทความต้องศึกษารายละเอียดหลักเกณฑ์การจัดทำต้นฉบับตามที่วารสารกำหนด และเนื้อหาส่วนภาษาอังกฤษต้องได้รับการตรวจสอบจากเจ้าของภาษามาแล้ว
