การสร้างเสริมสุขภาพในมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพของนักศึกษาและบุคลากรในมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร จากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 1,752 คน ประกอบด้วย บุคลากรจำนวน 288 คน และนักศึกษาจำนวน 1,464 คน โดยใช้แบบสอบถามเกี่ยวกับพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพของนักศึกษาและบุคลากร ผู้วิจัยใช้แบบสอบถามพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพตามกรอบแนวคิดของเพนเดอร์ (Pender, 1996) ประกอบด้วย พฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ 6 ด้าน คือ ด้านความรับผิดชอบต่อสุขภาพ 9 ข้อ ด้านกิจกรรมทางกาย  5 ข้อ ด้านโภชนาการ 12 ข้อ ด้านความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล 8 ข้อ ด้านการเจริญทางจิตวิญญาณ 7 ข้อ ด้านการจัดการกับความเครียด 8 ข้อ ลักษณะแบบสอบถามเป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า 4 ระดับ 2) เพื่อหาแนวทางการสร้างเสริมสุขภาพในมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร ด้วยการสนทนากลุ่ม จากกลุ่มตัวอย่างที่เลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย นักศึกษา จำนวน 30 คน บุคลากร จำนวน 24 คน  3) เพื่อศึกษาการดำเนินงานการสร้างเสริมสุขภาพในมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร ตามกรอบแนวคิดของการจัดกิจกรรมมหาวิทยาลัยสร้างเสริมสุขภาวะ ซึ่งกำหนดขอบเขตการสร้างเสริมสุขภาพ 5 ด้านตามกฏบัตรออตตาวา (กฎบัตรออตตาวา, 1986) ประกอบด้วย (1) การมีนโยบายเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ (2) การปรับโครงสร้างและระบบบริการที่เอื้อต่อสุขภาพ (3) การจัดสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ (4) กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนและสังคม (5) กิจกรรมพัฒนาทักษะส่วนบุคคล ผลการวิจัยมีดังนี้

1. พฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพของนักศึกษาและบุคลากรในมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร ในภาพรวมมีระดับการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (  = 2.03) พฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพนักศึกษาในภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับปานกลาง (  = 1.97) และ พฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพบุคลากร ในภาพรวมมีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (  = 2.07)  

2. แนวทางการสร้างเสริมสุขภาพในมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร ควรมีการรณรงค์และการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลรักษาสุขภาพ ในด้านต่าง ๆ ได้แก่ การออกกำลังกาย การรับประทานอาหาร เป็นต้น สนับสนุนและจัดให้บุคลากรและนักศึกษามีกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกัน รวมทั้งการจัดสถานที่ที่เอื้อต่อการสร้างเสริมสุขภาพ ได้แก่ จัดให้มีลานกีฬาและเพิ่มอุปกรณ์สำหรับการออกกำลังกาย จัดสถานที่พักผ่อนและ จัดให้มีมุมอ่านหนังสือตามสถานที่ต่าง ๆ เพิ่มขึ้น

3. การดำเนินงานการสร้างเสริมสุขภาพในมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร มีการกำหนดนโยบายการสร้างเสริมสุขภาพในมหาวิทยาลัย มีการปรับโครงสร้างและระบบบริการที่เอื้อต่อสุขภาพอย่างหลากหลาย มีการจัดระบบสภาพแวดล้อมทางกายภาพที่เอื้อต่อการสร้างเสริมสุขภาพ ชุมชนและสังคมมีส่วนร่วมในโครงการสร้างเสริมสุขภาพ รวมทั้งมีการพัฒนาทักษะส่วนบุคคล โดยใช้รูปแบบชมรมและการจัดอบรม ซึ่งถือได้ว่าสอดคล้องกับยุทธศาสตร์การสร้างเสริมสุขภาพ