ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองในผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรัง ที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงทำนายนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง  กลุ่มตัวอย่าง 90  คน เป็นผู้ที่มารับการรักษา ณ แผนกผู้ป่วยนอก คลินิกล้างไตทางช่องท้อง โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง จำนวน 65 คน  และ คลินิกล้างไตทางช่องท้องเอกชน จำนวน 25 คน เครื่องมือวิจัยคือ 1) แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพ 3) แบบประเมินการสนับสนุนทางสังคม 4) แบบประเมินระดับความวิตกกังวลและอาการซึมเศร้า  และ 5) แบบประเมินพฤติกรรมการจัดการตนเองในผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง  เครื่องมือวิจัยผ่านการตรวจสอบคุณภาพโดยความตรงเชิงเนื้อหาทั้งฉบับของแบบประเมินพฤติกรรมการจัดการตนเอง เท่ากับ .90 และความเที่ยงของแบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพ   แบบประเมินการสนับสนุนทางสังคม แบบประเมินระดับความวิตกกังวลและอาการซึมเศร้า มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาคเท่ากับ  .83, .96 , .83  ตามลำดับ  แบบประเมินพฤติกรรมการจัดการตนเองประเมินด้วยการทดสอบซ้ำ  มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เท่ากับ .88  เก็บรวบรวมข้อมูลตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2565 ถึงเดือนตุลาคม 2565 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคุณ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่าง มีคะแนนพฤติกรรมการจัดการตนเองโดยรวมอยู่ในระดับดี ( X^-= 151.60, S.D. = 8.04) กลุ่มที่มีการสนับสนุนทางสังคม และมีภาวะซึมเศร้า สามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองได้ร้อยละ 17 (R² = 0.17, F = 4.49, p < .01) แต่ความรอบรู้ด้านสุขภาพไม่สามารถทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองได้ผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่ามีปัจจัยสำคัญ 2 ปัจจัยที่ส่งผลให้กลุ่มตัวอย่างมีพฤติกรรมการจัดการตนเองโดยรวมที่ดี  บุคลากรสุขภาพควรส่งเสริมให้ผู้ที่เป็นโรคเรื้อรังกลุ่มนี้ได้รับการสนับสนุนทางสังคมที่เพียงพอและป้องกันการเกิดภาวะซึมเศร้า  แต่อย่างไรก็ตามปัจจัยดังกล่าวทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองได้น้อย  จึงควรศึกษาปัจจัยอื่น ๆ ที่อาจสามารถทำนายพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่องต่อไป