อุบัติการณ์ของภาวะเลือดออกในสมองภายหลังในผู้ป่วยสมองบาดเจ็บไม่รุนแรง ความเสี่ยงปานกลางที่มีผลเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองครั้งแรกปกติในห้องฉุกเฉิน

กัษกร  เขียวแก้ว

ผู้แต่ง

กัษกร เขียวแก้ว กลุ่มงานเวชศาสตร์ฉุกเฉิน โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

สมองบาดเจ็บไม่รุนแรง, ห้องฉุกเฉิน, เอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง, ภาวะเลือดออกในสมองภายหลัง

บทคัดย่อ

บทนำ : ภาวะสมองบาดเจ็บไม่รุนแรง เป็นภาวะที่พบบ่อยในห้องฉุกเฉิน ผู้ป่วยที่อยู่ในกลุ่มความเสี่ยงปานกลางมักถูกรับไว้เป็นผู้ป่วยในเพื่อสังเกตอาการในโรงพยาบาล แม้ว่าผลเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองครั้งแรกจะปกติ เนื่องจากมีความกังวลเกี่ยวกับการเกิดภาวะเลือดออกในสมองภายหลัง อย่างไรก็ตามอุบัติการณ์ของภาวะดังกล่าวในผู้ป่วยกลุ่มนี้ยังไม่ชัดเจน

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาอุบัติการณ์ของภาวะเลือดออกในสมองภายหลังได้รับเป็นผู้ป่วยใน ในผู้ป่วยที่มีภาวะสมองบาดเจ็บไม่รุนแรงความเสี่ยงปานกลางที่มีผลเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ครั้งแรกปกติที่ห้องฉุกเฉิน

วัสดุและวิธีการศึกษา : การศึกษาเชิงสังเกตแบบย้อนหลัง โดยรวบรวมข้อมูลผู้ป่วยสมองบาดเจ็บไม่รุนแรงความเสี่ยงปานกลาง ที่มีผลเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองครั้งแรกปกติและได้รับไว้สังเกตอาการในโรงพยาบาล ข้อมูลทางคลินิก กลไกการบาดเจ็บ และระยะเวลาตั้งแต่เกิดอุบัติเหตุจนถึงการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองถูกนำมาวิเคราะห์ และติดตามผู้ป่วยระหว่างการนอนโรงพยาบาลเพื่อประเมินการเกิดภาวะเลือดออกในสมองภายหลัง

ผลการศึกษา : ผู้ป่วยสมองบาดเจ็บไม่รุนแรงความเสี่ยงปานกลางที่มีผลเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปกติและได้รับเป็นผู้ป่วยใน จำนวน 419 ราย ถูกนำมาวิเคราะห์ โดยมีอายุมัธยฐานเท่ากับ 46 ปี (IQR 26.5 -61 ปี) เป็นเพศชายร้อยละ 55.9 ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีค่า Glasgow coma scale เท่ากับ 15 (ร้อยละ 90.7) กลไกการบาดเจ็บที่พบบ่อยที่สุดคืออุบัติเหตุจากรถจักรยานยนต์ (ร้อยละ 61.8) ระยะเวลามัธยฐานตั้งแต่เกิดอุบัติเหตุจนถึงการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองเท่ากับ 143 นาที (IQR 91.5-248.5 นาที) โดยพบว่ามีผู้ป่วย 4 ราย (ร้อยละ 1) ที่มีอาการทางคลินิกเปลี่ยนแปลงและได้รับการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองซ้ำ พบว่าอุบัติการณ์ของภาวะเลือดออกในสมองภายหลังเท่ากับร้อยละ 0 (95%CI, 0.0%-0.88%)

สรุป : ภาวะเลือดออกในสมองภายหลังในผู้ป่วยสมองบาดเจ็บไม่รุนแรงความเสี่ยงปานกลางที่มีผลเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองครั้งแรกปกติมีอุบัติการณ์ต่ำมาก ผู้ป่วยที่มีอาการคงที่ อาจสามารถพิจารณาจำหน่ายจากห้องฉุกเฉินได้อย่างปลอดภัย หากได้รับคำแนะนำในการสังเกตอาการและการติดตามที่เหมาะสม

เอกสารอ้างอิง

Nakornchai P, Thiradej K. Clinical practice guideline for traumatic brain injury. Bangkok: The Royal College of Neurosurgeons of Thailand; 2019.

Geijerstam JL, Britton M. Mild head injury—mortality and complication rate: meta-analysis of findings in a systematic literature review. Acta Neurochir (Wien). 2003;145:843-50.

Maas AIR, Menon DK, Adelson PD, Andelic N, Bell MJ, Belli A, et al. Traumatic brain injury: integrated approaches to improve prevention, clinical care, and research. Lancet Neurol. 2017;16:987-1048.

Bonney PA, Briggs A, Briggs RG, et al. Rate of intracranial hemorrhage after minor head injury. Cureus. 2020;12(9):e10653.

Aramvanitch S, Tunthanathip T, Kaewborisutsakul A, et al. Validation of mild TBI risk score to predict intracranial hemorrhage in cases of mild traumatic brain injury in Thailand. Trauma Surg Acute Care Open. 2020;5:e000483.

Santing JAL, van Gent M, van den Brand CL, Jellem K. Hospital admission of older patients with mild traumatic brain injury and traumatic intracranial hemorrhage: is it necessary? Eur J Trauma Emerg Surg. 2025.

Stiell IG, Wells GA, Vandemheen K, et al. The Canadian CT Head Rule for patients with minor head injury. Lancet. 2001;357:1391-6.

Smits M, Dippel DWJ, de Haan GG, et al. External validation of Canadian CT Head Rule and the New Orleans Criteria for CT scanning in patients with minor head injury. JAMA. 2005;294(12):1519-25.

Haydel MJ, Preston CA, Mills TJ, et al. Indications for CT in patients with minor head injury. N Engl J Med. 2000;343:100-5.

Geijerstam JL, Oredsson S, Britton M. Medical outcome after immediate computed tomography or admission for observation in patients with mild traumatic brain injury. BMJ. 2006;333:465.

Jagoda AS, Bazarian JJ, Bruns JJ Jr, et al. Clinical policy: neuroimaging and decision making in adult mild traumatic brain injury in the acute setting. Ann Emerg Med. 2008;52:714-48.

Livingston DH, Lavery RF, Passannante MR, et al. Emergency department discharge of patients with a negative cranial computed tomography scan after minimal head injury. Ann Surg. 2000;232(1):126-32.

Almenawer SA, Bogza I, Yarascavitch B, et al. Management of mild traumatic brain injury with intracranial hemorrhage: a systematic review and meta-analysis. Neurosurgery. 2013;73(4):546-56.

Isokuortti H, Luoto TM, Kataja A, et al. Necessity of monitoring after negative head CT in acute head injury. Injury. 2014;45(9):1340-4.

Chairattanawan P, Angkoontassaneeyarat C, Yuksen C, Jenpanitpong C, Phontabtim M, Laksanamapune T. Early discharge versus 6-hour observation in mild traumatic brain injury with normal brain CT scan: a comparative pilot study of outcomes. Arch Acad Emerg Med. 2024;12(1):e50.