การเปรียบเทียบการประเมินคุณภาพชีวิตระหว่างการอบไอน้ำสมุนไพรและการสุมยา สมุนไพร ในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลอ่าวลึก จังหวัดกระบี่

รอดีย๊ะ  ชาติไทย; ไฟศอล  มาหะมะ

ผู้แต่ง

รอดีย๊ะ ชาติไทย โรงพยาบาลอ่าวลึก จังหวัดกระบี่
ไฟศอล มาหะมะ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดยะลา คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

ผู้ป่วยปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการ, การอบไอน้ำสมุนไพร, การสุมยาสมุนไพร

บทคัดย่อ

บทนำ: โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเป็นหนึ่งในโรคเรื้อรังไม่ติดต่อ สถานการณ์ผู้ป่วย “โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง” เพิ่มสูงขึ้นทุกปี เป็นสาเหตุสำคัญของอัตราการเจ็บป่วย และอัตราการตายของประชากรทั่วโลก สามารถเลือกวิธีการรักษาทางการแพทย์แผนปัจจุบันเช่นการใช้ยาชนิดรับประทาน หรือในทางการแพทย์แผนไทยโดยใช้วิธีการอบสมุนไพรและวิธีการสุมยาสมุนไพร

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาการประเมินคุณภาพชีวิตระหว่างการอบไอน้ำสมุนไพรและการสุมยาสมุนไพร เปรียบเทียบการประเมินคุณภาพชีวิตก่อนและหลังการอบไอน้ำสมุนไพรและการสุมยาสมุนไพร และศึกษาอาการไม่พึงประสงค์

วัสดุและวิธีการศึกษา: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง กลุ่มตัวอย่างรวม 38 คน จาก ผู้ป่วยทั้งชายและหญิง ที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์แผนปัจจุบัน แผนกผู้ป่วยนอก แบ่งเป็น 2 กลุ่มคือ การอบไอน้ำสมุนไพรและการสุมยาสมุนไพร กลุ่มละ 19 คน รวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และแบบประเมิน CAT Score วิเคราะห์ข้อมูลก่อนและหลังการทดลอง โดยใช้สถิติ Paired Samples t-test และเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างกลุ่มใช้สถิติ Independent Samples t – test

ผลการศึกษา: การประเมินคุณภาพชีวิตของในการอบไอน้ำสมุนไพรและการสุมยาสมุนไพร สามารถบรรเทาอาการของผู้ป่วยได้ โดยคะแนนเฉลี่ยก่อนและหลังการทดลองภายในกลุ่ม มีคะแนนรวม CAT score แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) และเมื่อเปรียบเทียบการประเมินคุณภาพชีวิตระหว่างสองกลุ่ม พบว่าไม่มีความแตกต่างกัน ทั้งนี้พบอาการไม่พึงประสงค์ในกลุ่มหลังอบไอน้ำสมุนไพรครั้งแรก คือ มีอาการหายใจไม่อิ่ม และอาการวิงเวียนศีรษะ ส่วนกลุ่มการสุมยาสมุนไพรไม่พบอาการไม่พึงประสงค์

สรุป: การอบไอน้ำสมุนไพรและการสุมยาสมุนไพรมีประสิทธิผลไม่ต่างกัน แต่การสุมยาสมุนไพรไม่พบอาการไม่พึงประสงค์ จึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่นำไปใช้ในการรักษาผู้ป่วย COPD ได้อย่างปลอดภัย เพื่อให้มีอาการทางคลินิกและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของผู้ป่วย

คำสำคัญ : ผู้ป่วยปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการ การอบไอน้ำสมุนไพร การสุมยาสมุนไพร

เอกสารอ้างอิง

กรมการแพทย์สถาบันโรคทรวงอก. สถิติโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง COPD. [ออนไลน์]. [เข้าถึงเมื่อ 1 พฤษภาคม 2566]; เข้าถึงได้จาก: https://www.ccit.go.th/department/copd.php

HDC Report. ข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service Plan สาขาโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) อัตราการป่วยด้วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง/อัตราการป่วยรายใหม่ของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง/อัตราการป่วยตายด้วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. [ออนไลน์]. [เข้าถึงเมื่อ 6 มิถุนายน 2566]; เข้าถึงได้จาก: https://hdcservice.moph.go.th

สมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย. แนวทางการวินิจฉัย และรักษาโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. สมาคมอุุรเวชช์แห่่งประเทศไทย 2565;1:8-45.

ศุภัชญา สุกะยะ ศิริลักษณ์ เกี่ยวพันธุ์. ประสิทธิผลของโปรแกรมการอบไอน้ำสมุนไพรต่อสุขภาวะของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลวัดโบสถ์ อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิชาการควบคุมโรคป้องกันควบคุมโรค 2562;(6)2:15-27.

นูรีซัน ยูโซะ. ประสิทธิผลของการอบสมุนไพรในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD). วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรังสิต. [ออนไลน์]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ 2 มกราคม 2567]; ไม่ได้ตีพิมพ์: 47-56 เข้าถึงได้จาก: https://rsuir-library.rsu.ac.th/bitstream/

กฤษณา ผาใต้ พิชญาพร คงนาค. ผลการอบสมุนไพรในผู้ป่วยโรคหอบหืดโรงพยาบาลโพนนาแก้ว จังหวัดสกลนคร. เอกสารประกอบการประชุมวิชาการระดับชาติ “แพทย์แผนไทยภูมิปัญญาแผ่นดิน” 2559;2:343-51.

เหมราช ราชป้องขันธ์ จุฑามาศ ไวว่อง อรทัย อุทัยศรี ปิยพร สิทธิมาตย์. ผลของการใช้ยาพ่นดอกปีบในผู้ป่วยโรคหืดและโรคปอดอุดกั้น. เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ ครั้งที่ 33 2560;(32)4:64.

ศุภวรรณ ชัยประกายวรรณ นภาลัย มากโหน อาทิตยา เสมอวงษ์ จิรภัทร เล่ห์สิงห์. การบรรเทาอาการลองโควิด (Long COVID) ด้วยการแพทย์แผนไทย และสมุนไพรกะเพรา. วารสารสหวิชาการเพื่อสุขภาพ 25652: 1-14.

ศุภกร หีบทอง ภานิชา พงศ์นราทร จุฑาทิพย์ ศิริศิลป์ เพ็ญศิริ จันทร์แอ. ผลการศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิผลของการสุมยาสมุนไพรร่วมกับการใช้หลักธรรมานามัยและการสุมยาแบบไม่มีสมุนไพร ณ คลินิกการแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลปากชม จังหวัดเลย: กรณีศึกษาในผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 2568;(19)3:1152-61.

รสมน เพ็งสิงห์. ผลของการสุมยาสมุนไพรในผู้ป่วยโรคหืดที่มีโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ร่วมด้วย คลินิกโรคปอดอุดกั้นเรื้อรั้งและโรคหืด โรงพยาบาลสังคม อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2568;(34)5: 934-41.