บทสรุปรายงานประจำปี 2567 การลงทะเบียนการบำบัดทดแทนไตแห่งประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภาระโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายในประเทศไทยเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อันเป็นผลจากความชุกที่เพิ่มขึ้นของโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง รายงานประจำปี พ.ศ. 2567 ของการลงทะเบียนบำบัดทดแทนทางไตของสมาคมโรคไตวิเคราะห์แนวโน้มระดับประเทศด้านอุบัติการณ์ ความชุก รูปแบบการรักษา และผลลัพธ์ทางคลินิก เพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายและการวางแผนระบบบริการสุขภาพ ในปี 2567 อุบัติการณ์ของการบำบัดทดแทนไตสูงถึง 515 รายต่อล้านประชากร หรือผู้ป่วยใหม่ 33,976 ราย ซึ่งส่วนใหญ่สะท้อนการขยายตัวของการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมภายหลังการดำเนินนโยบาย “การล้างไตอิสระ” ในปี 2565 ขณะที่การเริ่มต้นล้างไตทางช่องท้องลดลงอย่างชัดเจน และการปลูกถ่ายไตยังมีจำนวนจำกัด ความชุกของการบำบัดทดแทนไตเพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่าระหว่างปี 2559–2567 เกิน 2,600 รายต่อล้านประชากร โดยส่วนใหญ่เป็นการเพิ่มขึ้นของการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม สาเหตุหลักของภาระโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายคือ เบาหวานร้อยละ 32.7 และความดันโลหิตสูงร้อยละ 32.2 ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอายุค่อนข้างสูง อายุเฉลี่ย 62.6 ปี และมีระดับการศึกษาค่อนข้างต่ำ ยังพบช่องว่างสำคัญของการดูแลรักษา ได้แก่ การใช้สายสวนหลอดเลือดเป็นทางเข้าเส้นเลือดเริ่มต้นในการทำการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมในสัดส่วนสูง การฟอกเลือดสัปดาห์ละ 2 ครั้งที่พบได้บ่อย การควบคุมภาวะโลหิตจางที่ยังไม่เหมาะสม ความผิดปกติของแร่ธาตุและกระดูกที่พบบ่อย และการดูแลเชิงป้องกันที่ยังไม่เพียงพอ ระหว่างปี 2560–2567 อัตราเสียชีวิตสะสมอยู่ที่ร้อยละ 39.2 (9.5 รายต่อ 100 รายต่อปี) โดยผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องมีอัตราเสียชีวิตสูงกว่าผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม โรคหัวใจและหลอดเลือดและการติดเชื้อเป็นสาเหตุการเสียชีวิตหลัก อัตราการรอดชีวิตที่ 1 ปีเท่ากับร้อยละ 95.4 และลดลงเหลือร้อยละ 61.9 ที่ 5 ปี โดยแตกต่างกันตามสาเหตุของโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย ชนิดทางเข้าเส้นเลือด ขนาดการฟอกเลือดและสิทธิการรักษา แม้การเข้าถึงการบำบัดทดแทนไตจะขยายตัวภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า แต่การปรับปรุงผลลัพธ์ระยะยาวและความยั่งยืนของระบบจำเป็นต้องเสริมสร้างการป้องกันโรคไตเรื้อรัง เพิ่มประสิทธิภาพคุณภาพการฟอกไต จัดสรรงบประมาณอย่างเป็นธรรม ขยายการปลูกถ่ายไต และพัฒนาฐานข้อมูลทะเบียนที่มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ตีพิมพ์ภายไต้การอนุญาต CC BY-NC-ND 4.0 ซึ่งอนุญาตให้สามารถใช้บทความนี้พื่อวัตถุประสงค์ใดๆ ก็ตามที่ไม่ใช่เชิงพาณิชย์ โดยต้องมีการอ้างถึงที่มาของบทความอย่างครบถ้วน ใครก็ตามสามารถคัดลอกและแจกจ่ายทุกส่วนของบทความนี้โดยไม่ต้องขออนุญาตจากผู้ประพันธ์หรือสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย
เอกสารอ้างอิง
Aiumtrakul N, Kittithaworn A, Supasyndh O, Krittayaphong R, Phrommintikul A, Satirapoj B. Prediction of cardiovascular outcome by estimated glomerular filtration rate among high-risk patients: a Thai nationwide cohort study. Clin Exp Nephrol 2022;26(12):1180–93. doi: 10.1007/s10157-022-02262-5.
Aiumtrakul N, Supasyndh O, Krittayaphong R, Phrommintikul A, Satirapoj B. Cardio-ankle vascular index with renal progression and mortality in high atherosclerosis risk: a prospective cohort study in CORE-Thailand. Clin Exp Nephrol 2022;26(3):247–56. doi: 10.1007/s10157-021-02149-x.
Arriola-Montenegro J, Cheungpasitporn W, Thongprayoon C, Craici IM, Miao J. Public interest in chronic kidney disease and dialysis: a 20-year data analysis. Ren Fail 2025;47(1):2462253. doi: 10.1080/0886022X.2025.2462253.
Collaborators GBDKFwRT. Global, regional, and national prevalence of kidney failure with replacement therapy and associated aetiologies,1990-2023: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2023. Lancet Glob Health 2025;13(8):e1378–e95. doi: 10.1016/S2214-109X(25)00198-6.
Thurlow JS, Joshi M, Yan G, Norris KC, Agodoa LY, Yuan CM, et al. Global Epidemiology of End-Stage Kidney Disease and Disparities in Kidney Replacement Therapy. Am J Nephrol 2021;52(2):98–107. doi: 10.1159/000514550.
Premprasong A, Nata N, Tangwonglert T, Supasyndh O, Satirapoj B. Risk factors associated with mortality among patients on maintenance hemodialysis: The Thailand Renal Replacement Therapy registry. Ther Apher Dial 2024;28(6):839–54. doi: 10.1111/1744-9987.14166.
Agarwal R, Nangaku M, Chen L, Wang AYM, Yanagita M, Bavanandan S, et al. Implementation of Established Global Guidelines in the Management of CKD in Patients with Type 2 Diabetes in Asia. Clin J Am Soc Nephrol 2025. doi: 10.2215/CJN.0000000909.
Makmun A, Satirapoj B, Tuyen DG, Foo MWY, Danguilan R, Gulati S, et al. The burden of chronic kidney disease in Asia region: a review of the evidence, current challenges, and future directions. Kidney Res Clin Pract 2025;44(3):411–33. doi: 10.23876/j.krcp.23.194.
Kanjanabuch T, Takkavatakarn K. Global Dialysis Perspective: Thailand. Kidney360 2020;1(7):671–5. doi: 10.34067/KID.0000762020.
Nyokabi P, Youngkong S, Bagepally BS, Okech T, Chaikledkaew U, McKay GJ, et al. A systematic review and quality assessment of economic evaluations of kidney replacement therapies in end-stage kidney disease. Sci Rep 2024;14(1):23018. doi: 10.1038/s41598-024-73735-8.
Assanatham M, Pattanaprateep O, Chuasuwan A, Vareesangthip K, Supasyndh O, Lumpaopong A, et al. Economic evaluation of peritoneal dialysis and hemodialysis in Thai population with End-stage Kidney Disease. BMC Health Serv Res 2022;22(1):1384. doi: 10.1186/s12913-022-08827-0.
Supaporn T. The Professor Emeritus Sa-nga Nilvarangkun, MD, Endowed Lectureship: National Policy & Sustainability on Thailand Dialysis Program. J Nephrol Soc Thail. 2025;30(4): 241-7.
Morad Z, Choong HL, Tungsanga K, Suhardjono. Funding renal replacement therapy in southeast Asia: building public-private partnerships in Singapore, Malaysia, Thailand, and Indonesia. Am J Kidney Dis 2015;65(5):799–805. doi: 10.1053/j.ajkd.2014.09.031.
Satirapoj B, Tantiyavarong P, Thimachai P, Chuasuwan A, Lumpaopong A, Kanjanabuch T, et al. Thailand Renal Replacement Therapy Registry 2023: Epidemiological Insights Into Dialysis Trends and Challenges. Ther Apher Dial 2025;29(5):721–9. doi: 10.1111/1744-9987.70056.
