การใช้เมแทบอโลมิกส์ในการวินิจฉัยและพยากรณ์โรคไตเรื้อรังจากเบาหวาน

บทคัดย่อ

โรคไตเรื้อรังจากเบาหวาน (Diabetic Kidney Disease) เป็นสาเหตุหลักหนึ่งของโรคไตเรื้อรังในปัจจุบัน ซึ่งการวินิจฉัยต้องอาศัยลักษณะทางคลินิกที่เข้ากันได้ ร่วมกับพบโปรตีนอัลบูมินรั่วในปัสสาวะและอัตราการกรองไตที่ลดลงตามลำดับ ทำให้ขณะวินิจฉัยได้นั้นการทำงานของไตอาจลดลงไปมากแล้ว จึงมีการพยายามหาตัวบ่งชี้ทางชีวภาพใหม่เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว จากวิธีการศึกษาที่เรียกว่า “เมแทบอโลมิกส์ (Metabolomics)” ซึ่งหมายถึงการศึกษาอย่างเป็นระบบ เชิงปริมาณวิเคราะห์ของเมแทบอไลต์ทั้งหมดในสารชีวภาพหนึ่ง อันเป็นผลจากกระบวนการสร้างและสลายสารชีวภาพภายในร่างกาย ร่วมกับปัจจัยจากสิ่งเร้าภายนอกด้วย ทั้งนี้ ปัจจุบันการศึกษาเมแทบอโลมิกส์มีการพัฒนามากขึ้น ทั้งเทคโนโลยีที่ใช้อย่าง Mass spectrometry หรือ Nuclear Resonance Spectroscopy และกระบวนการวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้ทำให้มีการตรวจพบเมแทบอไลต์ใหม่ทั้งกรดอะมิโน คาร์โบไฮเดรต ลิพิด และกรดนิวคลิอิกที่มีแนวโน้มจะสามารถใช้วินิจฉัย และพยากรณ์โรคได้ โดยเมแทบอไลต์ที่พบก็สามารถย้อนไปอธิบายกลไกการเกิดโรคที่สำคัญบางประการได้ เช่น การมีไมโทคอนเดรียที่ทำงานผิดปกติในโรคไตเรื้อรัง จากเบาหวาน เป็นต้น ทำให้ความเข้าใจในโรคไตเรื้อรังจากเบาหวานมีมากขึ้น และนำไปสู่การวินิจฉัย การพยากรณ์ และการรักษาโรคไตเรื้อรังจากเบาหวานที่เหมาะสมมากยิ่งขึ้น