ผลการคัดกรองผู้มีอาการสงสัยวัณโรคและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมป้องกันการติดเชื้อวัณโรคในกลุ่มแรงงานชาวเมียนมา จังหวัดสมุทรสาคร

บทคัดย่อ

วัณโรคปอดเกิดจากเชื้อไมโคแบคทีเรียม ทูเบอร์คูโลซิส สามารถติดต่อจากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่ง ได้ผ่านทางการหายใจเอาเชื้อเข้าสู่ร่างกาย ซึ่งยังคงปัญหาสาธารณสุขของประเทศไทย และอีกหลายประเทศ ทั่วโลก การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) คัดกรองผู้มีอาการสงสัยวัณโรคปอด (2) ค้นหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคปอด ในกลุ่มแรงงานชาวเมียนมา จังหวัดสมุทรสาคร กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ แรงงานข้ามชาติสัญชาติเมียนมา จำนวน 246 คน คัดเลือกด้วยวิธีการ สุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ ประกอบด้วย แบบสอบถามที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น และแบบคัดกรองอาการวัณโรคปอด กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนพฤษภาคม ถึง มิถุนายน 2568 วิเคราะห์ความชุกของความเสี่ยงต่อการเกิดวัณโรคปอด โดยใช้ค่าร้อยละ วิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคปอด
โดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน ผลการวิจัย พบว่า ร้อยละ 12.20 ของแรงงานข้ามชาติสัญชาติเมียนมามีความเสี่ยงต่อการเกิดวัณโรคปอด และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคปอดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยพบความสัมพันธ์ในระดับต่ำ ได้แก่ ดัชนีมวลกาย (r=0.13, p=0.03) ความรู้เกี่ยวกับวัณโรคปอด (r=0.28, p<0.01) และทัศนคติเกี่ยวกับการป้องกันวัณโรคปอด (r=0.15, p=0.01) ดังนั้น หน่วยงานที่รับผิดชอบด้านสาธารณสุขในพื้นที่ ควรดำเนินการเฝ้าระวัง คัดกรองความเสี่ยงต่อการเกิดวัณโรคปอดในแรงงานข้ามชาติ และส่งต่อวินิจฉัยอย่างต่อเนื่อง และควรจัดกิจกรรมให้ความรู้ สร้างทัศนคติเชิงบวก ด้วยการใช้ภาษาที่เหมาะสม และช่องทางการสื่อสารที่หลากหลาย อาจส่งผลให้แรงงานชาวเมียนมามีพฤติกรรมการป้องกันวัณโรคปอดที่ดี