การได้รับวัคซีนและประสิทธิผลของวัคซีนโควิด 19 ในสถานการณ์จริง ในผู้สัมผัสใกล้ชิดเสี่ยงสูงในกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด 19) ในประเทศไทย ทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก รัฐบาลไทยได้มีนโยบายให้ประชาชนทุกคนเข้าถึงวัคซีนที่มีคุณภาพ ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพ จึงมีความจำเป็นต้องประเมินประสิทธิผลของวัคซีนในสถานการณ์จริง การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของวัคซีนโควิด 19 สูตรต่าง ๆ ตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริง รวมถึงลักษณะเชิงพรรณนาของการได้รับวัคซีนในกลุ่มผู้สัมผัสใกล้ชิดเสี่ยงสูงในกรุงเทพมหานคร รูปแบบการศึกษาเป็นแบบ Cross-sectional study กลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้สัมผัสใกล้ชิดเสี่ยงสูงในกรุงเทพมหานคร ผลการศึกษา พบว่าในระหว่างวันที่ 11 มกราคม 2565 ถึง 31 พฤษภาคม 2565 มีอาสาสมัครที่เป็นกลุ่มเสี่ยงสูงเข้ารับการตรวจหาเชื้อโควิด 19 โดยวิธี RT-PCR หรือ ATK รวม 927 ราย ตรวจพบเชื้อโควิด 19 จำนวน 250 ราย ร้อยละ 26.9 มีอาการ ร้อยละ 83.6 ส่วนใหญ่มีอาการเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจที่ไม่รุนแรง โดยมีผู้ได้รับวัคซีนจำนวน 1 เข็ม 2 เข็ม 3 เข็ม 4 เข็ม 5 เข็ม ร้อยละ 0.4, 24.7, 61.2, 13.4 และ 0.3 ตามลำดับ พบว่าเกือบทั้งหมดของผู้ติดเชื้อและไม่ติดเชื้อได้รับวัคซีนตั้งแต่ 2 เข็มขึ้นไป ซึ่งได้รับวัคซีน 3 เข็มมากที่สุด โดยอัตราในกลุ่มผู้ติดเชื้อเท่ากับร้อยละ 65.2 และในกลุ่มผู้ไม่ติดเชื้อเท่ากับร้อยละ 59.5 ผู้ที่ได้รับวัคซีน 3 เข็ม ส่วนใหญ่ได้รับวัคซีน 2AZ+PZ ตามด้วย 2SV+AZ, 2AZ+MO, 2SV+PZ และ SV+AZ+PZ  และผู้ที่ได้รับวัคซีน 4 เข็ม ส่วนใหญ่ได้ 2SV เป็น primary series ตามด้วย AZ+PZ, 2AZ และ AZ+MO เมื่อเปรียบเทียบกับผู้ที่ได้รับวัคซีนป้องกันโควิด 19 ไม่ครบ คือ ได้รับวัคซีนเพียง 1 เข็มหรือไม่ได้รับเลย พบว่าผู้ที่ได้รับวัคซีน 2 เข็ม 3 เข็ม และ 4 เข็ม วัคซีนมีประสิทธิผลร้อยละ 39, 19 และ 30 ตามลำดับ และไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ เนื่องจากข้อจำกัดของขนาดตัวอย่าง และการกระจายการได้รับวัคซีนของอาสาสมัคร ข้อเสนอแนะคือต้องเร่งเวลาดำเนินการให้กระชับ มีสถานที่วิจัยมากกว่า 1 แห่ง (multicenter)  ติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และมีความพร้อมในการปรับรายละเอียดการทำงานอย่างรวดเร็ว