ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการได้รับยาลดความดันโลหิตประเภท renin-angiotensin-aldosterone system inhibitors (RAASI) และการเปลี่ยนแปลงการทำงานของไตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โรงพยาบาลนครพนม
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง, ยาลดความดันโลหิตประเภท renin-angiotensin-aldosterone system inhibitors, การชะลอไตเสื่อมบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับการสั่งยาลดความดันโลหิตประเภท renin-angiotensin-aldosterone system inhibitors (RAASI) และศึกษาการเปลี่ยนแปลงการทำงานของไตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โรงพยาบาลนครพนม
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาแบบย้อนหลัง (retrospective analytic study) ณ โรงพยาบาลนครพนม จังหวัดนครพนม รวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียน ข้อมูลในระบบ HOS-XP โดยคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างในการวิจัยครั้งนี้คือผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการบำบัดแบบไม่ทดแทนไตที่มารับการรักษาในคลินิกโรคเบาหวาน คลินิกโรคความดันโลหิตสูง และ คลินิกโรคไตเรื้อรัง แผนกผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลนครพนม ที่เข้ารับบริการระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2565 ถึงวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2567 วิเคราะห์ข้อมูลลักษณะพื้นฐานของผู้ป่วย โดยใช้สถิติ t-test วิเคราะห์ข้อมูลปัจจัยที่สัมพันธ์กับการได้รับยา RAASI และการเปลี่ยนแปลงของค่า eGFR และ serum creatinine ด้วยการวิเคราะห์ถดถอยพหุแบบลอจิสติก
ผลการศึกษา: (1) ลักษณะพื้นฐานของผู้ป่วยแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในหลายตัวแปร โดยเฉพาะเพศ อายุ ระดับ creatinine ระยะ CKD และโรคร่วม (p<0.001) (2) ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการสั่งยาลดความดันโลหิตประเภท RAASI จากการศึกษาของผู้วิจัยพบว่าการได้รับ RAASI ในผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังที่ได้รับการบำบัดแบบไม่ทดแทนไต ของโรงพยาบาลนครพนมมีความสัมพันธ์กับโรคร่วมโดยเฉพาะ hypertension และ diabetes รวมทั้งมีความสัมพันธ์อย่างชัดเจนกับระดับการทำงานของไตกล่าวคือเมื่อ eGFR ลดลงหรือ serum creatinine สูงขึ้นมากผู้ป่วยมีโอกาสได้รับ RAASI ลดลง (3) ผลการประมินการเปลี่ยนแปลงของค่า eGFR และ serum creatinine ในกลุ่มผู้ป่วยที่ไม่ได้ยาและได้ยา RAASI ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โรงพยาบาลนครพนม พบว่ามีการเปลี่ยนแปลงระดับครีเอตินินในกลุ่มที่ได้ยา RAASI น้อยกว่ากลุ่มที่ไม่ได้ยา RAASI อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.001)
ข้อสรุป: อัตราการใช้ยา RAASI ของโรงพยาบาลนครพนมค่อนข้างต่ำ
เอกสารอ้างอิง
1. เกศริน บุญรอด. ปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนระยะโรคไตวายเรื้อรัง โรงพยาบาลไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11. 2562;33(3):367-78.
2. กรมควบคุมโรค. ระบาดวิทยาและการทบทวนมาตรการป้องกันโรคไตเรื้อรัง [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2568 พ.ค. 31]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ddc.moph.go.th
3. ณตพล คุ้มศิริ. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการสั่งยา angiotensin-converting enzyme inhibitors หรือ angiotensin receptor blockers และผลการชะลอไตเสื่อมของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ในโรงพยาบาลโพธาราม. วารสารแพทย์เขต 4-5. 2564;40(4):473-86.
4. วัทธิกร พิชิตพร. แนวคิดปัจจุบันของ Renin-Angiotensin-Aldosterone System ในภาวะไตวายเรื้อรังที่ไม่ใช่เบาหวาน [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2568 พ.ค. 31]. เข้าถึงได้จาก: https://cimjournal.com/nephro-conference/renin-angiotensin-aldosterone-sys/
5. บัญชา สถิระพจน์. Hypertension and kidney. ใน: สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. Nephrology Review for Internists 2020; 26 กันยายน 2563; กรุงเทพฯ. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย; 2563.
6. พิมลพรรณ พงษ์กล่ำ. ผลจากการรักษาเสริมของยากลุ่ม sodium-glucose cotransporter 2 inhibitors ต่ออัตราการกรองของไตในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ได้รับยาต้านระบบ renin-angiotensin [วิทยานิพนธ์]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2566.
7. ภาณินี รัตนาภิชาติ. ประสิทธิภาพของยา Empagliflozin ในการชะลอไตเสื่อมในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์. 2567;39(1):151-62.
8. สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. คำแนะนำสำหรับการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: ศรีเมืองการพิมพ์; 2565.
9. เสกสรรค์ แผ่วัฒนากุล. ผลของยา Diltiazem ร่วมกับยา ACEI/ARB เพื่อชะลอการเสื่อมของโรคไตจากเบาหวาน. สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร. 2562;16(1):11-22.
10. สุธาบดี ม่วงมี. เภสัชบำบัดเพื่อการชะลอการเสื่อมของโรคไตเรื้อรัง [บทความวิชาการเพื่อการศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์]. ชลบุรี: คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา; 2565.
11. วสันต์ พนธารา. ผลการชะลอความเสื่อมของไตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 และระยะที่ 4 ในคลินิกโรคไตเรื้อรังโรงพยาบาลตากฟ้า. สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร. 2563;17(2):43-51.
12. อภิสรา ประชาโชติกุล. การเปรียบเทียบประสิทธิผลของยากลุ่ม SGLT-2 inhibitors กับยาลดระดับน้ำตาลในเลือดกลุ่มอื่นต่อการดำเนินไปของโรคไตเรื้อรังในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 [วิทยานิพนธ์เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2565.
13. Brenner BM, Cooper ME, de Zeeuw D, Keane WF, Mitch WE, Parving HH, et al. Effects of losartan on renal and cardiovascular outcomes in patients with type 2 diabetes and nephropathy. N Engl J Med. 2001;345(12):861-9.
14. Cheung AK, Rahman M, Reboussin DM, Craven TE, Greene T, Kimmel PL, et al. Effects of intensive BP control in CKD. J Am Soc Nephrol. 2017;28(9):2812-23.
15. Hirai K, Bernier S, Thomas G, et al. The efficacy and safety of sodium-glucose cotransporter-2 inhibitors in patients with advanced-stage diabetic kidney disease taking renin-angiotensin system blockers. Diabetes Metab Syndr Obes. 2020;13:215-25.
16. Hostetter TH. Prevention of end-stage renal disease due to type 2 diabetes. N Engl J Med. 2001;345(12):910-2.
17. Kobayashi K, Toyoda M, Kimura M, Hatori N, Furuki T, Sakai H, et al. Relation between blood pressure management and renal effects of sodium-glucose cotransporter 2 inhibitors in diabetic patients with chronic kidney disease. J Diabetes Res. 2019;2019:9415313.
18. Lewis EJ, Hunsicker LG, Clarke WR, Berl T, Pohl MA, Lewis JB, et al. Renoprotective effect of the angiotensin-receptor antagonist irbesartan in patients with nephropathy due to type 2 diabetes. N Engl J Med. 2001;345(12):851-60.
19. Parving HH, Rossing P. The use of antihypertensive agents in prevention and treatment of diabetic nephropathy. Curr Opin Nephrol Hypertens. 1994;3(3):292-300.
20. Xie X, Liu Y, Perkovic V, Li X, Ninomiya T, Hou W, et al. Renin-angiotensin system inhibitors and kidney and cardiovascular outcomes in patients with CKD: a Bayesian network meta-analysis of randomized clinical trials. Am J Kidney Dis. 2016;67(5):728-41.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 โรงพยาบาลนครพนม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ โรงพยาบาลนครพนม
- ข้อความหรือข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความนั้นๆ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการ
