The Effects of an Acute Exacerbation Symptom Management Program on Lung Function and Recurrent Acute Exacerbation in Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease at Nakhon Phanom Hospital
Keywords:
symptom management, acute exacerbation, chronic obstructive pulmonary disease, Pulmonary functionAbstract
Background: Acute exacerbations in patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) accelerate the decline in pulmonary function, particularly forced expiratory volume in one second (FEV₁), and increase the risk of recurrent episodes. Developing and evaluating the effectiveness of an acute exacerbation management program is therefore essential to enhance the quality and efficiency of patient care.
Objective: To evaluate the effects of an acute exacerbation symptom management program on Lung function (FEV₁) and recurrent acute exacerbations in patients with COPD.
Materials and Methods: This one-group pretest–posttest experimental study was conducted among 43 patients attending the COPD clinic at Nakhon Phanom Hospital between February 2024 and February 2025. The program was developed through a literature review and guided by the Symptom Management Model, consisting of ten activities. Data collection tools included questionnaires on personal characteristics, medical and treatment history, acute exacerbation episodes, and pulmonary function (FEV₁). Data were analyzed using descriptive statistics (frequency, percentage, mean, and standard deviation) and paired t-tests to compare pre- and post-intervention outcomes.
Results: Following participation in the program, patients showed a statistically significant improvement in pulmonary function, with mean FEV₁ increasing from 71.48 ± 23.53 to 74.60 ± 22.91 (t = -2.175, p = .01), particularly among those with moderate to severe disease, although one patient experienced a decline to the very severe level. The mean number of recurrent acute exacerbations decreased from 9.95 ± 30.412 to 2.74 ± 5.242; however, this reduction was not statistically significant (t = 1.669, p = .05).
Conclusion: The findings indicate that the acute exacerbation management program effectively enhances pulmonary function among patients with COPD, underscoring the need for long-term follow-up to assess sustained outcomes and optimize the program in accordance with disease severity and individual patient characteristics.
References
World Health Organization. Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) [Internet]. Geneva: WHO; 2023 [updated 2023 Mar 16; cited 2023 Dec 3]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-(copd).
Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease. Global strategy for the diagnosis, management, and prevention of chronic obstructive pulmonary disease: 2024 report [Internet]. Fontana (WI): GOLD; 2023 [cited 2023 Dec 3]. Available from: https://goldcopd.org/2024-gold-report.
สมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. แนวทางวินิจฉัยและรักษาโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: สมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทยฯ; 2565.
Wedzicha JA, Donaldson GC. Exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease. Thorax. 2003;58(12):1204–13.
Soler-Cataluña JJ, Martínez-García MA, Román-Sánchez P, Salcedo E, Navarro M, Ochando R. Severe acute exacerbations and mortality in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Thorax. 2005;60(11):925–31.
Seemungal TA, Donaldson GC, Bhowmik A, Jeffries DJ, Wedzicha JA. Time course and recovery of exacerbations in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med. 2000;161(5):1608–13.
Zider AD, Wang X, Buhr RG, Sirichana W, Barjaktarevic IZ, Cooper CB. Reduced COPD exacerbation risk correlates with improved FEV₁: a meta-regression analysis. Chest. 2017;152(3):494–501. doi:10.1016/j.chest.2017.04.169.
กระทรวงสาธารณสุข. อัตราการเกิดการกำเริบเฉียบพลันในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (อายุ 40 ปีขึ้นไป) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2566 [อ้างเมื่อ 3 ธ.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/.
อารีรัตน์ ม่วงไหมทอง. ผลของโปรแกรมการจัดการกับอาการหายใจลำบากต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง [วิทยานิพนธ์]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยคริสเตียน; 2551.
ณัฎฐภณิชา ดวงแสง. การจัดการกับอาการหายใจลำบากของผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2556.
อัชฌาณัฐ วังโสม. การจัดการกับอาการหายใจลำบากในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก. 2559;27(1):2–12.
ทัศนา วงศ์กิตติรัตน์. ประสิทธิผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อลดอาการกำเริบเฉียบพลันของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลบ้านด่านลานหอย จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี นอร์ทเทิร์น. 2563;1(4):78–91.
อ้อยทิพย์ อโนมา. ผลของโปรแกรมการสอนการจัดการอาการหายใจลำบากในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ระยะฟื้นฟูสภาพ โรงพยาบาลวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร [อินเทอร์เน็ต]. [อ้างเมื่อ 3 ธ.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://skko.moph.go.th/dward/document.
อรสา ปิ่นแก้ว, และคณะ. ผลของโปรแกรมการจัดการกับอาการร่วมกับสมาธิบำบัดต่ออาการหายใจลำบาก ความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด และความวิตกกังวลของผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2564;29(2):59–70.
Bourbeau J, Nault D, Dang-Tan T. Self-management and behaviour modification in COPD. Patient Educ Couns. 2004;52(3):271–7.
สราวุธ จันทร์แสง. ผลของการฝึกการหายใจแบบห่อปากโดยใช้กังหันลมของเล่นต่อการทำงานของปอดและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหายใจในผู้สูงอายุ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2557. เข้าถึงได้จาก: https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/34500/.
เสน่ห์ พุฒธิ, จรรฎา ภูยาฟ้า. บทบาทของพยาบาลในการจัดการอาการหอบกำเริบเฉียบพลันของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังด้วยความรู้และทักษะที่จำเป็น 8 เรื่อง: การดูแลต่อเนื่องในภาวะอาการคงที่. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2567;42(4):1–11.
Aranburu-Imatz A, López-Carrasco JC, Moreno-Luque A, et al. Nurse-led interventions in chronic obstructive pulmonary disease patients: a systematic review and meta-analysis. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(15):9101.
Dodd M, Janson S, Facione N, et al. Advancing the science of symptom management. J Adv Nurs. 2001;33(5):668–76.
Chatreewatanakul B, Othaganont P, Hickman RL. Early symptom recognition and symptom management among patients with chronic obstructive pulmonary disease experiencing exacerbations: a qualitative study. Appl Nurs Res. 2022;63:151522. doi:10.1016/j.apnr.2021.151522.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Nakhonphanom Hospital Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ โรงพยาบาลนครพนม
- ข้อความหรือข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความนั้นๆ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการ
