ความชุกและลักษณะทางคลินิกที่สัมพันธ์กับภาวะหัวใจเต้นผิดปกติใน ผู้ป่วยโรคจิตจากสารเมทแอมเฟตามีนในเขตสุขภาพที่ 8
คำสำคัญ:
โรคจิตจากสารเสพติดเมทแอมเฟตามีน, หัวใจเต้นผิดปกติ, นโยบายสาธารณสุข, เขตสุขภาพที่ 8บทคัดย่อ
ความเป็นมา: การใช้สารเมทแอมเฟตามีนส่งผลกระทบต่อระบบหัวใจและหลอดเลือดอย่างรุนแรง โดยเฉพาะ ในกลุ่มผู้ป่วยที่มีอาการทางจิตร่วมด้วย ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่อาจอันตรายถึงชีวิต อย่างไรก็ตามข้อมูลเชิงระบาดวิทยาในผู้ป่วยกลุ่มนี้ยังมีจำกัด
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกและลักษณะทางคลินิกที่สัมพันธ์กับภาวะหัวใจเต้นผิดปกติในผู้ป่วยโรคจิต จากสารเมทแอมเฟตามีนในเขตสุขภาพที่ 8 เพื่อนำไปสู่การพัฒนาข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
ผลการศึกษา: พบความชุกของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะใน 7 วันแรก (ชีพจร < 60 หรือ > 100 ครั้งต่อนาที) ในผู้ป่วยโรคจิตจากสารเมทแอมเฟตามีนร้อยละ 15.39 (270 จาก 1,754 ราย) โดยลักษณะทางคลินิกที่พบมีความสัมพันธ์กับภาวะหัวใจเต้นผิดปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติประกอบด้วย ระยะเวลาที่เกิดภาวะผิดปกติหลังจากรักษาใน รพ. การได้รับยาฉีด Long-acting กลุ่มยาจิตเวชที่ได้รับ มีภาวะ Unstable Dysrhythmia (p<0.05).
สรุปผล: บุคลากรทางการแพทย์ควรให้ความสำคัญกับการเฝ้าระวังชีพจรและสัญญาณชีพอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะในช่วง 7 วันแรกของการรับไว้รักษา ผลการศึกษานี้สนับสนุนให้มีการกำหนดนโยบายการคัดกรองด้วยคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (12-lead ECG) เป็นมาตรฐานในระดับเขตสุขภาพ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนทางระบบหัวใจและหลอดเลือดที่รุนแรง
เอกสารอ้างอิง
(1) United Nations Office on Drugs and Crime. World drug report 2025 (set of 3 booklets). Vienna: UNODC; 2025. Available from: https://www.unodc.org/documents/data-and-analysis/WDR_2025/WDR25_B1_Key_findings.pdf
(2) คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. รายงานผลการดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: กระทรวงยุติธรรม; 2567. เข้าถึงได้จาก: https://nctc.oncb.go.th/ebook/B1216/index.html#p=1
(3) คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. รายงานผลการดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. กรุงเทพฯ: กระทรวงยุติธรรม; 2568. เข้าถึงได้จาก: https://nctc.oncb.go.th/ebook/B1403/index.html#p=1
(4) คณะกรรมการบริหารเครือข่ายองค์กรวิชาการสารเสพติด. รายงานผลการสำรวจครัวเรือนเพื่อคาดประมาณจำนวนประชากรผู้ใช้สารเสพติดของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2567. นครราชสีมา: มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล; 2567. เข้าถึงได้จาก: https://nctc.oncb.go.th/ebook/B1353/index.html#p=1
(5) สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษา. ระบบบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดของประเทศ (บสต.). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2569. เข้าถึงได้จาก: https://antidrug.moph.go.th/
(6) Bell DS. The experimental reproduction of amphetamine psychosis. Arch Gen Psychiatry. 1973;29(1):35-40.
(7) Cruickshank CC, Dyer KR. A review of the clinical pharmacology of methamphetamine. Addiction. 2009;104(7):1085-99.
(8) Alharbi FF, El-Guebaly N. Cannabis and amphetamine-type stimulant-induced psychoses: a systematic overview. Addict Disord Their Treat. 2016;15(4):190-200.
(9) Lamyai W, Pono K, Indrakamhaeng D, et al. Risks of psychosis in methamphetamine users: cross-sectional study in Thailand. BMJ Open. 2019;9(10):e032711.
(10) Srisurapanont M, Lamyai W, Pono K, et al. Cognitive impairment in methamphetamine users with recent psychosis: a cross-sectional study in Thailand. Drug Alcohol Depend. 2020;210:107961.
(11) Zhang TH, Tang XC, Xu LH, et al. Imbalance model of heart rate variability and pulse wave velocity in psychotic and nonpsychotic disorders. Schizophr Bull. 2022;48(1):154-65.
(12) Kevil CG, Goeders NE, Woolard MD, et al. Methamphetamine use and cardiovascular disease. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2019;39(9):1739-46.
(13) Haning W, Goebert D. Electrocardiographic abnormalities in methamphetamine abusers. Addiction. 2007;102 Suppl 1:70-5.
(14) Paratz ED, Zhao J, Sherwen AK, et al. Is an abnormal ECG just the tip of the iceberg? Examining the utility of electrocardiography in detecting methamphetamine-induced cardiac pathology. Heart Lung Circ. 2017;26(7):684-9.
(15) Hawley LA, Auten JD, Matteucci MJ, et al. Cardiac complications of adult methamphetamine exposures. J Emerg Med. 2013;45(6):821-7.
(16) ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC) กระทรวงสาธารณสุข. ข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service Plan สาขาสุขภาพจิตและจิตเวช. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2569. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-subcatalog/22710ed5db1ed6b12aab540a7b0753b3
(17) Zareba W, Lin DA. Antipsychotic drugs and QT interval prolongation. Psychiatr Q. 2003;74(3):291-306.
(18) Beach SR, Celano CM, Noseworthy PA, et al. QTc prolongation, torsades de pointes, and psychotropic medications. Psychosomatics. 2013;54(1):1-13.
(19) Chohan PS, Mittal R, Javed A. Antipsychotic medication and QT prolongation. Pak J Med Sci. 2015;31(5):1269-71.
(20) Stollings JL, et al. Antipsychotics and the QTc interval during delirium in the intensive care unit. JAMA Netw Open. 2024;7(2):e2355598.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 โรงพยาบาลนครพนม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ โรงพยาบาลนครพนม
- ข้อความหรือข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความนั้นๆ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการ
