ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเองในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกถั่วลิสง ในเขตตำบลนาเลียง อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม

บทคัดย่อ

          ภูมิหลัง : ปัจจุบันเกษตรกรมีการนำเทคโนโลยีและสารเคมีการเกษตร มาใช้ในภาคเกษตรกรรมอย่างแพร่หลาย โดยเฉพาะสารเคมีกำจัดศัตรูพืช การใช้ที่ไม่ถูกต้องตามหลักวิธีจะทำให้เกิดโทษ ทั้งต่อสิ่งแวดล้อมที่จะได้รับอันตราย ส่งผลกระทบต่อประชาชนผู้บริโภค รวมไปถึงเกิดโทษต่อร่างกายของเกษตรกรอีกด้วย ผลการคัดกรองเพื่อหาความเสี่ยงจากสารกำจัดศัตรูพืช ในประชากรไทย อายุ 15 ปีขึ้นไป พบว่ากลุ่มที่มีความเสี่ยงและไม่ปลอดภัยเพิ่มขึ้นเป็นสัดส่วนที่ค่อนข้างสูง

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรม การป้องกันตนเองในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกร และศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเองในการใช้สารเคมีกำจัดของเกษตรกรผู้ปลูกถั่วลิสง ตำบลนาเลียง อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม

วิธีการศึกษา : ประชากรคือเกษตรกรผู้ปลูกถั่วลิสงที่มีการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชจำนวนทั้งหมด 114 ราย ใช้เป็นตัวอย่าง 114 ราย คิดเป็นร้อยละ 100 เก็บข้อมูลระหว่างเดือนมีนาคม–เมษายน พ.ศ.2567 เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา(Content validity) ผ่านการทดสอบความเที่ยงของเนื้อหา(Reliability) วิเคราะห์ด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ SPSS สถิติแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติการวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุคูณ (Multiple regression analysis)

ผลการศึกษา : พบว่า ความรู้ของเกษตรกร เฉลี่ยอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 83.42  ทัศนคติของเกษตรกร อยู่ในระดับสูง (0=4.36 , 0=0.348 ) ภาพรวมพฤติกรรมอยู่ในระดับดี (0=1.99 , 0=0.093 ) ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเองในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกร มีระดับความสัมพันธ์อยู่ที่ระดับ 0.641 เท่า มีระดับการทำนายของกลุ่มตัวแปรต้น มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเองในการ ใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรอยู่ที่ ร้อยละ 41.10 ปัจจัยอิสระที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมเกี่ยวกับการป้องกันตนเองในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกร ได้แก่ แหล่งข้อมูลข่าวสารจากวิทยุ ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อทัศนคติการป้องกันตนเองในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกร ที่มีลักษณะการทำงานที่เกษตรกรทำการเพาะปลูกเอง ได้รับแหล่งข้อมูลข่าวสารจากสื่อออนไลน์ อินเตอร์เน็ต และลักษณะการทำงานเกษตรกรที่ใช้แรงงานหรือผู้รับจ้างเพาะปลูก ได้รับแหล่งข้อมูลข่าวสารจากโทรทัศน์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05

ข้อสรุป : ความรู้ ทัศนคติ และความรู้ ของเกษตรกรผู้ปลูกถั่งลิสงตำบลนาเลียง อำเภอนาแก จังหวัดนครพนมอยู่ในระดับสูง ปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยด้านทัศนคติมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเองในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรตำบลนาเลียง อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม