การประเมินอาการชักเพื่อออกใบรับรองแพทย์สำหรับใบอนุญาตขับรถในประเทศไทย
DOI:
https://doi.org/10.14456/dcj.2026.17คำสำคัญ:
โรคลมชัก, ใบรับรองแพทย์สำหรับใบอนุญาตขับรถ, การประเมินความพร้อมในการขับรถบทคัดย่อ
โรคลมชักเป็นภาวะทางสุขภาพที่สำคัญซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุจราจร 1.13 ถึง 2.13 เท่าเมื่อเทียบกับประชากรทั่วไป และเป็นปัจจัยที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตจากการขับขี่ถึงร้อยละ 0.2 จึงเป็นภาวะที่ต้องมีการประเมินทางสุขภาพก่อนขอใบอนุญาตขับขี่ บทความปริทัศน์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลอาการชัก การประเมินสุขภาพ และระยะเวลาปลอดอาการชักที่เหมาะสมในการอนุญาตขับขี่ยานพาหนะแต่ละประเภทกับอาการชักประเภทต่างๆ โดยเปรียบเทียบกฎหมายของไทยกับแนวทางปฏิบัติระดับสากล ด้วยวิธี Narrative review พบว่าปัจจุบันประเทศไทยกำหนดให้ผู้ป่วยโรคลมชักต้องมีประวัติปลอดอาการชักมากกว่า 1 ปี เพื่ออนุญาตให้ขับรถได้ เทียบเท่ากับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ในการเกิดภาวะไร้ความสามารถกะทันหันที่ประมาณร้อยละ 20 ต่อปี ในขณะที่หน่วยงานสากลมีการจำแนกระยะเวลาปลอดอาการชักตามประเภทของอาการชักและประเภทของการขับขี่อย่างชัดเจนเพื่อลดความเสี่ยงการเกิดภาวะไร้ความสามารถกะทันหันของผู้ที่ขับขี่รถส่วนบุคคลและรถสาธารณะ ดังนั้นจึงมีข้อเสนอเกี่ยวกับแนวทางการประเมินอาการชักโดยการซักประวัติ ตรวจร่างกายเพื่อให้ได้การวินิจฉัยที่เป็นไปได้ ประเมินสมรรถนะด้านประสาทสัมผัสการรับรู้ การทำงานของกล้ามเนื้อ และการรู้คิด ร่วมกับเสนอระยะเวลาปลอดอาการชัก 10 ปีสำหรับการขับขี่รถสาธารณะในผู้ที่เป็นโรคลมชักและระบุระยะเวลาปลอดอาการชักของการขับขี่รถแต่ละประเภทในใบรับรองแพทย์อนุญาตขับรถ เพื่อช่วยลดการเกิดอุบัติเหตุ ลดการสูญเสีย ลดค่ารักษาพยาบาล และยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยเกี่ยวกับภาวะทางสุขภาพที่เข้มงวด
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Thai road safety center. Thailand’s Road Traffic Accident Data [Internet]. 2025 [cited 2025 Sep 24]. Available from: https://www.thairsc.com/data-compare (in Thai)
Engel J, Fisher RS, Keauss GL, Krumholz A, Quigg MS. Expert Panel Recommendations Seizure Disorders and Commercial Motor Vehicle Driver Safety [Internet]. 2007 [cited 2025 Sep 1]. Available from: https://www.fmcsa.dot.gov/sites/fmcsa.dot.gov/files/2020-04/Seizure-Disorders-MEP-Recommendations-v2-prot%2010152007.pdf
Baldock MRJ, Raftery SJ. A cross-sectional study of the prevalence of medical conditions as contributors to road crashes in South Australia. Traffic Injury Prevention [Internet]. 2024 [cited 2025 Sep 8];26(1):24–32. Available from: https://www.sciencedirect.com/org/science/article/pii/S1538958824000985
Ministry of transport (TH). Ministerial regulations of The Regulations on Applying for and Issuing Driver's Licenses and Renewing Driver's Licenses B.E. 2563 (2020). Government Gazette Vol. 137, Part 88a, date 22nd October B.E.2563 (2020). (in Thai)
Department of Disease Control (TH), Division of injury prevention. Assessing medical fitness to drive [Internet]. 2025 [cited 2025 Sep 8]. Available from: https://www.ddc.moph.go.th/uploads/publish/1735320250902091634.pdf (in Thai)
The medical council of Thailand. Medical certification for driving license [Internet]. [cited 2025 Sep 18]. Available from: https://tmc.or.th/Media/media-20210215224700.pdf (in Thai)
Tiamkao S, Amornsin O, Pongchaiyakul C, Asawavichienjinda T, Yaudnopakao P, Jitpimolmard S, et al. Seizure-related injuries in northeast Thailand. Journal of Medical Association of Thailand [Internet]. 2006 [cited 2025 Dec 10];89(5):608-12. Available from: http://www.jmatonline.com/PDF/89-PB-608-613.pdf
Neurological institute of Thailand. Clinical practice guideline for epilepsy. Bangkok: Neurological institute of Thailand, Department of medical services; 2021. (in Thai)
Department of medical service (TH), Policy advocacy Department of medicl service 2017, Nonthaburi: Department of medical sevice, Ministry of public health; 2017. (in Thai)
Intaphew R, Chainiran N, Mungmanitmongkol S, Tiamkao S. Prevalence of epilepsy clinic’s patient in Srinagarind hospital. North-Eastern Thai Journal of Neuroscience [Internet]. 2022 [cited 2025 Nov 11];17:41-7. Available from: https://www.ne-neurosci.com/files/journal/535349b045194358a90781a27c373a9e.pdf (in Thai)
Inamasu J, Nakatsukasa M, Tomiyasu K. Seizures occurring while driving in patients with and without diagnosis of epilepsy: Frequency and association with automobile accidents. Journal of Clinical Neuroscience. 2019;59:75-8. doi: 10.1016/j.jocn.2018.11.003.
Richards KC. The risk of fatal car crashes in people with epilepsy. Neurology. 2004;63(6):E12–2. doi: 10.1212/01.wnl.0000142227.69091.d0.
Beghi E, Carpio A, Forsgren L, Hesdorffer DC, Malmgren K, Sander JW, et al. Recommendation for a definition of acute symptomatic seizure. Epilepsia. 2010;51(4):671-5. doi: 10.1111/j.1528-1167.2009.02285.x.
Rizvi S, Ladino LD, Hernandez-Ronquillo L, Téllez-Zenteno JF. Epidemiology of early stages of epilepsy: Risk of seizure recurrence after a first seizure. Seizure. 2017;49:46-53. doi: 10.1016/j.seizure.2017.02.006.
Bonnett LJ, Tudur-Smith C, Williamson PR, Marson AG, Risk of recurrence after a first seizure and implications for driving: further analysis of the Multicentre study of early Epilepsy and Single Seizures. BMJ. 2010;341:c6477. doi: 10.1136/bmj.c6477.
Lawn N, Lee J, Dunne J. First-ever seizure and eligibility for commercial motor vehicle driving. Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry. 2025;96(1):4-10. doi: 10.1136/jnnp-2024-333684.
WHO. Epilepsy: a public health imperative [Internet]. 2019. [cited 2025 Aug 21]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/epilepsy-a-public-health-imperative.
Tiamkao S, Sawanyawisuth K, Towanabut S, Visudhipun P, Thai QOL Epilepsy Investigators. Seizure attacks while driving: quality of life in persons with epilepsy. Canadian journal of neurological sciences. 2009;36(4):475-9. doi: 10.1017/S0317167100007812.
Department of land transport (TH). The Number of Driving Licences and Transport Personnel Licences Classified by Type As of 31 Dec 2025. [Internet]. [cited 2025 Aug 21]. Available from: https://web.dlt.go.th/statistics/ (in Thai)
Department of transportation (US), Federal Motor Carrier Safety Administration. the Federal seizure exemption application used by individuals newly applying to obtain a federal seizure exemption [Internet]. 2024 [cited 2025 Aug 21]. Available from: https://www.fmcsa.dot.gov/sites/fmcsa.dot.gov/files/2024-07/NEW%20Seizure%2007082024.pdf
National transport commission (AU), Austroads. Assessing Fitness to Drive for commercial and private vehicle driver 2022 edition [Internet]. 2022 [cited 2025 Aug 21]. Available from: https://austroads.gov.au/__data/assets/pdf_file/0037/498691/AP-G56-22_Assessing_Fitness_Drive.pdf
Driver and vehicle Licensing Agency (UK). Driving licences–Epilepsy. INS9 12/24 [Internet]. [cited 2025 Aug 21]. Available from: https://assets.publishing.service.gov.uk/media/67531f4221057d0ed56a042a/INS9_epilepsy_and_driving_information.pdf
Yale SH, Hansotia P, Knapp D, Ehrfurth J. Neurologic conditions: assessing medical fitness to drive. Clinical Medicine & Research. 2003;1(3):177-88. doi: 10.3121/cmr.1.3.177.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารควบคุมโรค
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารควบคุมโรค ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของกรมควบคุมโรค ประเทศไทย หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
