ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับระดับคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ป่วยวัณโรค ในจังหวัดเชียงราย ประเทศไทย

บทคัดย่อ

โรควัณโรคเป็นปัญหาสาธารณสุขหลายประเทศทั่วโลก ปี 2566 พบว่าผู้ป่วยวัณโรครายใหม่และกลับเป็นซ้ำขึ้นทะเบียนรักษาในประเทศไทยคิดเป็น 86.4 ต่อแสนประชากร ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 จังหวัดเชียงรายมีผู้ป่วยวัณโรคเท่ากับ 111 ต่อแสนประชากร โดยมีอัตราความสำเร็จในการรักษาร้อยละ 82.4 และเสียชีวิตร้อยละ 12.1 ซึ่งเป็นอัตราตายที่ค่อนข้างสูง ในจังหวัดเชียงราย มีผู้ป่วยวัณโรคสูงเป็นอันดับที่ 7 ของประเทศไทย ปัจจุบันการดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรควัณโรคมุ่งเน้นไปที่การเร่งรัดค้นหาผู้ป่วย
การเพิ่มอัตราความสำเร็จในการรักษา การรักษาระยะแฝง และการรักษาวัณโรคดื้อยา ทั้งนี้ไม่มีการประเมินระดับคุณภาพชีวิตและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของผู้ป่วยวัณโรค การศึกษาภาคตัดขวางเชิงวิเคราะห์ครั้งนี้วัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับระดับคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ป่วยวัณโรคในจังหวัดเชียงราย จำนวน 317 ราย ใช้แบบวัดคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพ SF-36 ผลการศึกษาพบว่าคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยวัณโรคอยู่ในระดับดีถึงดีมากที่สุดร้อยละ 82.4 และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ป่วยวัณโรค ได้แก่ อายุ 18-45 ปี ระดับการศึกษามัธยมศึกษาหรือสูงกว่า มีอาชีพ มีรายได้ต่อเดือนมากกว่า 5000 บาท ไม่มีภาระหนี้สิน สถานภาพโสด มีจำนวนสมาชิกในครอบครัวน้อยกว่าสามคน ไม่มีโรคประจำตัว ระยะเวลารักษานับจากวันวินิจฉัย 6 เดือน และเป็นสูตรยามาตรฐานของประเทศไทยสำหรับผู้ป่วยวัณโรคไม่ดื้อยา ดังนั้นควรประเมินคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยวัณโรคตั้งแต่เริ่มต้นรักษาและใช้ข้อมูลในการติดตามคุณภาพชีวิตที่ดีควบคู่กับผลการรักษาของผู้ป่วยเพื่อปรับปรุงแนวทางการรักษาผู้ป่วยวัณโรคในจังหวัดเชียงรายให้มีประสิทธิภาพ