การพัฒนาและขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการด้านการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพของประเทศ สู่ระบบป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพที่เข้มแข็ง
DOI:
https://doi.org/10.14456/dcj.2025.1คำสำคัญ:
แผนปฏิบัติการ, การป้องกันและควบคุมโรค, ระบบป้องกันควบคุมโรคบทคัดย่อ
การศึกษาเชิงคุณภาพมีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษา วิเคราะห์กระบวนการทบทวนและพัฒนาแผนปฏิบัติการด้านการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพของประเทศ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2564 และแผนปฏิบัติการฯ ระยะที่ 2 ระยะสร้างความเข้มแข็ง (พ.ศ. 2566-2570) และศึกษา วิเคราะห์กลไกการขับเคลื่อนแผนสู่การปฏิบัติ ปัจจัยความสำเร็จ และปัญหา อุปสรรค รวมทั้งจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและเชิงปฏิบัติเพื่อพัฒนา และขับเคลื่อนแผนสู่ระบบป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพที่เข้มแข็ง ใช้วิธีศึกษาแบบผสมผสาน โดยทบทวนเอกสารจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิและเข้าร่วมประชุมรับฟังข้อมูลจากประชากรกลุ่มตัวอย่างที่เลือกด้วยวิธีเฉพาะเจาะจง ผลการศึกษา พบว่า 1) มีกระบวนการสำคัญ 3 ขั้นตอน คือ เตรียมข้อมูล สื่อสารกรอบแนวคิด วิธีการทบทวนและปรับปรุงแผนให้แก่ผู้เกี่ยวข้อง และจัดกระบวนการทบทวนและปรับปรุงแผน โดยใช้การคาดการณ์อนาคตเชิงยุทธศาสตร์ 2) มีการพัฒนากลไกการขับเคลื่อนแผนสู่การปฏิบัติ คือ กลไกด้านนโยบาย/กฎหมาย ด้านวิชาการ ด้านบริหารจัดการและกลไกการติดตามประเมินผล โดยพบว่าควรพัฒนาการเชื่อมโยงข้อมูลด้านการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพกับเครือข่ายภายในและภายนอกเพิ่มเติม และพบว่ายังขาดการประเมินประสิทธิภาพกลไกในการขับเคลื่อนแผน และ 3) ข้อเสนอแนะ เชิงนโยบาย การจัดทำยุทธศาสตร์โดยเฉพาะด้านการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ ควรเน้นการใช้เทคโนโลยีเครื่องมือที่วิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมากเพื่อใช้ประโยชน์ในการออกแบบระบบบริการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพที่สนองความต้องการของประชาชนและพร้อมรับความท้าทายในอนาคต ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ ควรใช้วิธีการแบบผสมผสานภายใต้กระบวนการ PDCA ในการจัดทำกรอบแนวทาง/กระบวนการพัฒนากลไกขับเคลื่อนแผนสู่การปฏิบัติเพื่อให้เกิดความยั่งยืนและควรมีโครงการต้นแบบขับเคลื่อนแผนและนโยบายสู่การปฏิบัติ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Ministry of Public Health (TH). Ministerial regulation dividing the administrative departments of the Department of Disease Control, Ministry of Public Health, B.E. 2562 (2019) [Internet].2019 [cited 2024 Oct 12]. Available from: https://ddc.moph.go.th/dla/news php? news =6791&deptcode=dla (in Thai)
Department of Disease Control (TH). National disease and health hazard prevention and control plan, 20-year period (2018-2037) [Internet]. 2018 [cited 2024 Oct 20]. Available from: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/989620200310142003.pdf (in Thai)
Office of the National Economic and Social Development Council (NESDC) (TH). Special master plan under the national strategy resulting from the COVID-19 Situation, 2021-2022, Office of the National Strategy Committee Secretariat, 2021 [Internet]. 2021 [cited 2024 Oct 12]. Available from: https://www.nesdc.go.th (in Thai)
Department of Disease Control (TH). Draft national disease and health hazard prevention and control plan, 20-year period (2018-2037) [Internet]. 2021 [cited 2024 Oct 20]. Available from: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/ 989620200310142003.pdf (in Thai)
Thailand Future Foundation. Summary report of opinion gathering process regarding the updated national disease prevention and health threat control action plan, 20-year period. revised edition. Bangkok: Thailand Future Foundation; 2022. (in Thai)
Strategic Studies Center. Workshop handbook for developing future scenarios (foresight). Workshop documentation "Thai military studies in 2040"; 2021 Apr 5-8; Bangkok, Thailand; 2021 (in Thai)
Ratanawaraha A. Looking at the future of Thai ‘cities’ through the eyes of a futurist 2019 [Internet]. [cited 2024 Oct 20]. Available from: https://www.the101.world/apiwat-interview -2019/ (in Thai)
United Nations Thailand. Our work on sustainable development goals in Thailand [Internet]. [cited 2024 Oct 20]. Available from: https://thailand.un.org/th/sdgs (in Thai)
Supply Chain Guru. Deming cycle or PDCA [Internet]. [cited 2024 Oct 20]. Available from: https://supplychainguru.co.th/articles/soft-skills/what-is-pdca-cycle/ (in Thai)
Department of Disease Control (TH). Guidelines for implementing good governance policies [Internet]. 2023 [cited 2024 Oct 20]. Available from: https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2/files.2566.pdf (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารควบคุมโรค
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารควบคุมโรค ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของกรมควบคุมโรค ประเทศไทย หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
