การสอบสวนโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันโรงเรียนแห่งหนึ่ง ในอำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี

บทคัดย่อ

การสอบสวนการระบาดของโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันในโรงเรียนแห่งหนึ่ง อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี ระหว่างวันที่ 19-30 มิถุนายน 2567 มีวัตถุประสงค์เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและการระบาดของโรค อธิบายลักษณะทางระบาดวิทยา ค้นหาสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของการระบาด และควบคุมการระบาด การศึกษาประกอบด้วย การรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนของผู้ป่วยกลุ่มอาหารเป็นพิษและอุจจาระร่วงเฉียบพลันที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเสาไห้ การศึกษาแบบ Retrospective cohort study โดยสอบถามครู นักเรียน บุคลกรในโรงเรียนทั้งหมด ถึง อาหาร น้ำดื่ม และน้ำแข็งที่บริโภคขณะอยู่ในโรงเรียน และการศึกษาทางห้องปฏิบัติการ ได้แก่ การเก็บตัวอย่างอุจจาระจากผู้ป่วย แม่ครัว ตัวอย่างน้ำ และน้ำแข็งในโรงเรียน ส่งตรวจหาเชื้อก่อโรค สถิติที่ใช้ คือ จำนวน ร้อยละ ค่ากลาง และสถิติถดถอยพหุโลจิสติกส์ ผลการศึกษา พบว่าจำนวนครูบุคลากร และนักเรียน จำนวน 74 ราย เป็นผู้ป่วย 38 ราย คิดเป็นอัตราป่วยร้อยละ 51.35 รักษาในโรงพยาบาล 6 ราย ไม่มีผู้ป่วยเสียชีวิต ผู้ป่วยกระจายในทุกชั้นเรียน มีอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำ ร้อยละ 94.74 อาเจียน ร้อยละ 78.95 และปวดท้อง ร้อยละ 73.68 ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการในผู้ป่วยพบเชื้อโรต้าไวรัส ผลตรวจตัวอย่างน้ำ พบทั้งเชื้อโรต้าไวรัสและโนโรไวรัส จากการศึกษาระบาดวิทยาเชิงวิเคราะห์ พบว่าการดื่มน้ำที่ตู้กดน้ำดื่มหน้าห้องประถมศึกษาปีที่ 1 เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Adjusted OR=5.2, 95% CI: 1.3-20.8) เหตุการณ์การระบาดครั้งนี้น่าจะเกิดจากเชื้อไวรัส และเกิดการปนเปื้อนเชื้อในตู้กดน้ำดื่ม โรงเรียนควรมีการทำความสะอาดตู้กดน้ำดื่มอย่างสม่ำเสมอ