การประเมินการจัดการของจังหวัดในการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรค จากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม ประเทศไทย พ.ศ. 2565

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการจัดการของจังหวัดในการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย รวมถึงพิจารณาปัญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะ เพื่อการพัฒนาการดำเนินงาน โดยใช้รูปแบบการศึกษาแบบภาคตัดขวาง เก็บข้อมูลด้วยวิธีการสำรวจทางออนไลน์ผ่าน Google Form ระหว่างเดือนเมษายน-สิงหาคม 2565 ประชากรกลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ผู้รับผิดชอบงานเฝ้าระวัง ป้องกันและควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อมของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด จำนวน 76 จังหวัด และสำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ และแบ่งระดับสมรรถนะการดำเนินงานภาพรวมของจังหวัด เป็น 5 ระดับ ได้แก่ ระดับเริ่มต้นพัฒนา พื้นฐาน ดี ดีมาก และดีเด่น รวมทั้งได้สรุปข้อมูลปัญหา และอุปสรรค ข้อเสนอแนะที่แต่ละจังหวัดและเขตสุขภาพให้ข้อมูลเพิ่มเติมมา ผลการศึกษาพบว่า จังหวัดส่วนใหญ่ จำนวน 43 จังหวัด (ร้อยละ 55.8) ได้คะแนนตั้งแต่ร้อยละ 80 ขึ้นไป ซึ่งจัดอยู่ในระดับดีเด่น ในขณะที่มีเพียง 3 จังหวัด ที่มีคะแนนน้อยกว่าร้อยละ 50 ซึ่งจัดอยู่ระดับเริ่มต้นพัฒนา สำหรับเกณฑ์ประเมินที่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของจังหวัด สามารถดำเนินการได้ตามเกณฑ์สมรรถนะ ได้แก่ การวิเคราะห์สถานการณ์โรคทั้ง 7 โรค ตามพระราชบัญญัติควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2562 เชื่อมโยงกับการวิเคราะห์ความเสี่ยงในพื้นที่ และการจัดทำรายงานสถานการณ์โรคทั้ง 7 โรค ตามพระราชบัญญัติดังกล่าว ปัญหา และอุปสรรคในการจัดการของจังหวัด ประกอบด้วย ปัญหาการระบาดของโรคโควิด 19 ข้อจำกัดด้านงบประมาณ รวมถึงรูปแบบรายงานและแนวทางการดำเนินงานที่ยังไม่ชัดเจน จึงมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายดังนี้ ควรผลักดันการดำเนินงานเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม ให้เป็นจุดเน้นสำคัญในระดับกระทรวงสาธารณสุข โดยมีการพัฒนากลไกและระบบสารสนเทศสำหรับการแจ้งและการรายงานเหตุการณ์ และมีการพัฒนาศักยภาพบุคลากรที่รับผิดชอบงานเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อมของจังหวัดและของกรุงเทพมหานครอย่างต่อเนื่อง เพื่อการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพและให้ผลลัพธ์ที่ดี