การบริหารจัดการเฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 กรณีศึกษา พื้นที่กักกันโรคของรัฐแห่งหนึ่ง ในจังหวัดสมุทรปราการ

บทคัดย่อ

การระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ส่งผลให้รัฐบาลไทยประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน ทั่วประเทศ และมีนโยบายให้คนไทยที่กลับจากต่างประเทศโดยเครื่องบิน ต้องเข้ากักกันในพื้นที่กักกันโรคของรัฐ (State Quarantine: SQ) เป็นระยะเวลา 14 วัน ตามหลักเกณฑ์แนวทางที่รัฐกำหนด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการบริหารจัดการเฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรคติดเชื้อไวรัสโรนา 2019 กรณีศึกษา SQ แห่งหนึ่งในจังหวัดสมุทรปราการ เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา โดยการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณ จากทะเบียนบันทึกประวัติผู้เข้ากักกันใน SQ ตั้งแต่วันที่ 3 พฤษภาคม 2563 ถึงวันที่ 30 กันยายน 2563 จำนวน 1,658 คน และแบบประเมินความพึงพอใจของผู้กักกันในเดือนกันยายน 2563 และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เจาะลึกผู้บัญชาการเหตุการณ์ สนทนากลุ่มย่อยหัวหน้าแต่ละส่วนงานและผู้ปฏิบัติงาน SQ กลุ่มละ 2-3 คน และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่ตั้ง SQ กลุ่มละ 4 คน รวม 16 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยจำนวน ร้อยละ ข้อมูลเชิงคุณภาพ โดยตรวจสอบข้อมูลเชิงสามเส้า วิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า 1) SQ มีโครงสร้างการบริหารจัดการชัดเจน โดยศูนย์บริหารจัดการพื้นที่กักกันโรคของรัฐ ประกอบด้วย 5 ส่วน ได้แก่ ส่วนอำนวยการ ส่วนงานป้องกันและควบคุมโรค ส่วนรักษาพยาบาลและส่งต่อด้านการแพทย์ ส่วนงานรักษาความปลอดภัย และส่วนงานธุรการ 2) พนักงานโรงแรมผ่านการอบรมการป้องกันควบคุมโรคและเจ้าหน้าที่จากส่วนงานป้องกันและควบคุมโรค จากกรมควบคุมโรค จะเป็นหลักในการให้คำแนะนำ กำกับการปฏิบัติตามมาตรการเฝ้าระวังฯ 3) มีการเตรียมความพร้อมสถานที่ วัสดุอุปกรณ์ และอุปกรณ์ป้องกันตนเองและสำหรับผู้กักกัน ผลการเฝ้าระวัง พบผู้ติดเชื้อ 24 ราย (ร้อยละ 1.4) เดินทางมาจากประเทศคูเวตมากที่สุด 19 ราย การประเมินความพึงพอใจของผู้กักกันอยู่ระดับมากที่สุด (ร้อยละ 83.8) ปัจจัยความสำเร็จอยู่ที่การมีโครงสร้างการบริหารจัดการที่ชัดเจน ทีมงานมีความเข้มแข็ง แลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน มีการสื่อสารข้อมูลให้ผู้กักกันต่อเนื่อง ด้วยรูปแบบที่หลากหลาย มีการยืดหยุ่นระเบียบปฏิบัติภายใต้การบริหารจัดการเฝ้าระวังตามมาตรฐาน อย่างไรก็ตามควรมีการคัดกรองผู้มีอาการเจ็บป่วยด้วยโรคประจำตัว ที่เป็นอุปสรรคต่อการเข้าอยู่ใน SQ ให้เหมาะสมรวมถึง มาตรการการเฝ้าระวังในกลุ่มเจ้าหน้าที่ SQ