การพัฒนากิจกรรมการส่งเสริมการใช้ผลิตภัณฑ์ชีวภาพทดแทนสารเคมีการเกษตร ในการผลิตลำไยนอกฤดู อำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองหนึ่งกลุ่มโดยวัดก่อนและหลังการได้รับโปรแกรม นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนา และทดสอบกิจกรรมการส่งเสริมการใช้ผลิตภัณฑ์ชีวภาพเพื่อทดแทนสารเคมีการเกษตรในการผลิตลำไยนอกฤดู การพัฒนากิจกรรมส่งเสริมการใช้ผลิตพันธ์ชีวภาพทดแทน และทดสอบประสิทธิภาพและผลสัมฤทธิ์ของกิจกรรมด้วยกระบวนการสัมมนากลุ่มผู้มีส่วนได้เสีย ที่เป็นตัวแทนเกษตรกรผู้ผลิตลำไยนอกฤดู จำนวน 16 คน ตัวแทนจากผู้นำชุมชน 1 คน ตัวแทนประชาชนทั่วไป จำนวน 4 คน ตัวแทนหน่วยงานด้านการเกษตร 1 คน และตัวแทนนักวิชาการ 2 คน การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา การวิเคราะห์ประสิทธิภาพกิจกรรมตามเกณฑ์ ร้อยละ 80 / 80 (E1 / E2) และ นำกิจกรรมที่ได้ไปทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่างที่เป็นเกษตรกรผู้ผลิตลำไยนอกฤดูในอำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน จำนวน 32 ราย เปรียบเทียบความแตกต่างของค่าคะแนนความรู้ก่อนและหลังด้วย paired t-test ที่ระดับนัยสำคัญ 5% ผลการศึกษา พบว่า ประสิทธิภาพกิจกรรมการส่งเสริมการใช้ผลิตภัณฑ์ชีวภาพเป็นไปตามเกณฑ์ร้อยละ 80 / 80 (81.86 / 86.66) และผลสัมฤทธิ์กิจกรรม พบเกษตรกรมีความรู้เฉลี่ยหลังทดลองสูงกว่าก่อนทดลองใช้กิจกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value = 0.02) ทั้งนี้การดำเนินกิจกรรมยังสะท้อนแนวทางการนำต้นแบบสารชีวภาพสู่การพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชน โดย การสนับสนุนข้อมูลเกี่ยวกับการใช้สารชีวภาพ การสร้างกิจกรรมการเรียนรู้ให้กับเกษตรกรอย่างต่อเนื่อง และ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินงาน