การศึกษาใช้เสื้อคลุมตาข่ายนาโนชุบสารเคมีออกฤทธิ์ยาวนาน เพื่อป้องกันไข้มาลาเรีย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพเสื้อคลุมตาข่ายนาโนชุบสารเคมี deltamethrin ใช้ป้องกันไข้มาลาเรีย ในกลุ่มอาชีพทำสวนยางพาราในจังหวัดสุราษฎร์ธานี โดย (1) ศึกษาเปรียบเทียบจำนวนเข้ากินเลือดของยุงพาหะนำไข้มาลาเรีย ต่อเนื่องเป็นเวลา 2 ปี (2558-2559) ระหว่างกลุ่มนักกีฏวิทยาผู้ใช้เสื้อคลุมตาข่ายนา โนชุบสารเคมี และกลุ่มไม่ใช้เสื้อคลุมตาข่ายฯ (2) ทดสอบฤทธิ์คงทนของสารเคมีบนเสื้อคลุมตาข่ายนาโนชุบสารเคมี (3) ทดสอบความไวของยุงพาหะต่อสารเคมีทั้งในห้องปฏิบัติการและในสนาม และ (4) ประเมินผลการใช้เสื้อคลุมตาข่ายนาโนชุบสารเคมี ต่อจำนวนการติดเชื้อไข้มาลาเรียในพื้นที่วิจัย ผลการศึกษาพบว่า การใช้เสื้อคลุมตาข่ายนาโนชุบสารเคมี สามารถลดการเข้ากัดของยุงก้นปล่องลง ร้อยละ 71.67 การเข้ากัดของยุงก้นปล่องรวมทุกชนิด ผู้ใส่เสื้อคลุมตาข่ายนาโนชุบสารเคมี ต่ำกว่าผู้ไม่ใส่เสื้อคลุมตาข่ายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<0.05 (2 = 37.608, p=0.000) ลดการเข้ากัดของยุง An. minimus ลงร้อยละ 74.42 พบว่า จำนวนยุงเข้ากินเลือด กลุ่มที่ใส่เสื้อคลุมตาข่ายนาโนชุบสารเคมีต่ำกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มไม่ใส่เสื้อคลุมตาข่าย ฯ (2 = 31.065, p=0.000) แต่การเข้ากัดของยุง An. dirus มีจำนวนต่ำ และจำนวนการเข้ากัดของยุงในกลุ่มที่ใส่เสื้อคลุมตาข่าย ฯ ต่ำกว่ากลุ่มที่ไม่ใส่เสื้อคลุมตาข่ายฯ แต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (2 = 3.210, p=0.668) พบว่า สาร deltamethrin ชุบเสื้อคลุมตาข่าย ฯ ขนาด 60 mg/m2 มีฤทธิ์คงทนอยู่ได้นาน 18 เดือน ทั้งในห้องปฏิบัติการ และในสภาพใช้ในสนามตามธรรมชาติ นอกจากนี้พบว่า ยุง An. minimus มีความไวต่อ deltamethrin ที่ใช้ชุบกับเสื้อคลุมตาข่าย ฯ และพบว่า ยุง An. minimus มีความไวต่อสารไพรีทรอยด์ชนิดอื่น เช่น permethrin, bifenthrin, alphacypermethrin และมีความไวต่อ propoxur ซึ่งเป็นสารกลุ่มคาร์บาเมต การใช้เสื้อคลุมตาข่ายนาโนชุบสารเคมี ทำให้กลุ่มตัวอย่างที่ประกอบอาชีพทำสวนยางพารามีภาวะไข้มาลาเรียลดลง เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้ใช้เสื้อคลุมตาข่ายนาโนชุบสารเคมีที่อยู่ในหมู่บ้านเดียวกัน การศึกษานี้เป็นประโยชน์ในการพิจารณาหามาตรการควบคุมการ ติดเชื้อมาลาเรียนอกบ้าน เช่น การทำสวนยางพารา การผลิตเสื้อคลุมตาข่ายนาโน และการศึกษาในพื้นที่ขนาดใหญ่ควรได้รับการสนับสนุน เพื่อนำมาประยุกต์เป็นมาตรการควบคุมไข้มาลาเรียที่ติดเชื้อนอกบ้านต่อไป