การพัฒนาแนวทางการควบคุมและป้องกันวัณโรคสำหรับผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่และผู้สัมผัสโรคร่วมบ้าน ในเครือข่ายสุขภาพอำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ปัญหาและความต้องการที่จำเป็นในการพัฒนาแนวทางการควบคุมและป้องกันวัณโรค สร้างและพัฒนาแนวทางการควบคุมและป้องกันวัณโรค และศึกษาผลการนำแนวทางการควบคุมและป้องกันวัณโรค สำหรับผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่และ ผู้สัมผัสโรคร่วมบ้านในเครือข่ายสุขภาพอำเภอเกษตรวิสัย ไปปฏิบัติและประเมินผล กลุ่มเป้าหมายเป็นทีมสหสาขาวิชาชีพ จำนวน 27 คน ผู้ป่วยวัณโรครายใหม่และผู้สัมผัสโรคร่วมบ้าน จำนวน 127 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบทดสอบความรู้และแบบประเมินการปฏิบัติกิจกรรมควบคุมและป้องกันวัณโรค การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า ผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่และผู้สัมผัสโรคร่วมบ้านมีคะแนนความรู้เกี่ยวกับการควบคุมและป้องกัน วัณโรค โดยรวมอยู่ในระดับต่ำ ใช้แนวทางการควบคุมและป้องกันวัณโรค สำหรับผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่ และผู้สัมผัสร่วมบ้าน โดยการฝึกอบรมกลุ่มเป้าหมายให้มีความรู้และทักษะการปฏิบัติกิจกรรมควบคุมและป้องกันวัณโรค และสามารถวิเคราะห์สถานการณ์การควบคุมและป้องกันวัณโรค จัดทำแผนดำเนินงานและสะท้อนผล และกำกับ ติดตาม และประเมินผลการดำเนินงาน และผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่ ก่อนการพัฒนา มีคะแนนความรู้เกี่ยวกับการควบคุมและป้องกันวัณโรคโดยรวม คิดเป็นร้อยละ 63.4 แต่หลังการพัฒนาตามแนวทางการควบคุมและป้องกันวัณโรคพบว่า ผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่มีคะแนนความรู้เกี่ยวกับการควบคุมและป้องกันวัณโรคโดยรวม เพิ่มเป็นร้อยละ 87.9 และคะแนนการปฏิบัติกิจกรรมการควบคุมและป้องกัน วัณโรคโดยรวม คิดเป็นร้อยละ 93.6 ส่วนผู้สัมผัสโรคร่วมบ้านก่อนการพัฒนาพบว่า มีคะแนนความรู้เกี่ยวกับการควบคุมและป้องกันวัณโรคโดยรวม คิดเป็นร้อยละ 45.4 แต่หลังการพัฒนาตามโดยแนวทางการควบคุมและป้องกันวัณโรค ผู้สัมผัสโรคร่วมบ้านมีคะแนนความรู้เกี่ยวกับการควบคุมและป้องกันวัณโรค โดยรวมเพิ่มเป็นร้อยละ 85.7 และคะแนนการปฏิบัติกิจกรรมการควบคุมและป้องกันวัณโรค โดยรวมคิดเป็นร้อยละ 90.0 ข้อเสนอแนะ : โรงพยาบาลชุมชนควรนำแนวทางนี้ไปใช้ เพื่อให้ผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่และผู้สัมผัสร่วมบ้านมีความรู้ และการปฏิบัติตนดีขึ้นต่อไป