ชุดการสื่อสารเพื่อการส่งเสริมพฤติกรรมการกินยาสำหรับผู้ป่วยมาลาเรียไวแวกซ์ ที่ไม่มีภาวะพร่องเอนไซม์จีซิกพีดี ในการกำจัดโรคไข้มาลาเรียตามแนวชายแดนภาคเหนือ ประเทศไทย
DOI:
https://doi.org/10.14456/dcj.2018.33คำสำคัญ:
พฤติกรรมการกินยารักษา, ผู้ป่วยมาลาเรียไวแวกซ์, การสื่อสารเพื่อการเปลี่ยนพฤติกรรม, คลอโรควิน, ไพรมาควินบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความรู้เรื่องมาลาเรียและการรับรู้เกี่ยวกับการกินยารักษามาลาเรียไวแวกซ์ ก่อนและหลังการใช้ชุดเครื่องมือในการสื่อสารกับผู้ป่วยมาลาเรียชนิดไวแวกซ์ ที่ไม่มีภาวะพร่องเอนไซม์จีซิกพีดี ในสถานบริการสาธารณสุข และระดับการรับรู้ความสามารถของตน และผลดีในการให้ความร่วมมือในการรักษามาลาเรียไวแวกซ์ และประเมินความพึงพอใจในการให้บริการของเจ้าหน้าที่ที่มีต่อการให้บริการในจังหวัดแม่ฮ่องสอน เชียงใหม่และเชียงราย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ ระหว่างเดือนมกราคมถึงมีนาคม 2558 ได้กลุ่มตัวอย่างรวมทั้งสิ้น 36 คน การวิเคราะห์ข้อมูลโดยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ paired t-test ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยมาลาเรียไวแวกซ์ที่เข้าร่วมโครงการสามารถกินยาได้ถูกต้อง ครบถ้วน และตรงตามแผนการรักษาที่ได้รับ ร้อยละ 83.3 (30 คน จาก 36 คน) ค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้ การรับรู้เรื่องการกินยารักษามาลาเรียไวแวกซ์ สูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ภายหลังการสื่อสารผู้ป่วยที่ติดเชื้อมาลาเรียไวแวกซ์มีการรับรู้ความสามารถตนเองในการให้ความร่วมมือในการรักษาในระดับสูง มีความพึงพอใจต่อการให้บริการของเจ้าหน้าที่มาลาเรียในระดับมาก และพบว่า กลุ่มตัวอย่างทุกคนที่กลับมาตรวจเลือดซ้ำตามนัดไม่พบเชื้อมาลาเรีย ผลการศึกษาเป็นประโยชน์ต่อเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในการสื่อสารกับผู้ป่วยมาลาเรียไวแวกซ์ เพื่อให้สามารถกินยารักษาได้ถูกต้องครบถ้วนตามมาตรฐานการรักษา ดังนั้นควรมีการดำเนินการใช้ชุดเครื่องมือต้นแบบนี้ในพื้นที่แพร่เชื้อมาลาเรียตามแนวชายแดน และเป็นส่วนหนึ่งของการกำจัดโรคมาลาเรียให้หมดจากประเทศไทยต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
2. สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. ยุทธศาสตร์การกำจัดโรคไข้มาลาเรียประเทศไทย : แผนปฏิบัติการกำจัดโรคไข้มาลาเรียประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: อักษรกราฟฟิก แอนด์ ดีไซน์; 2559.
3. Warrell DA. Clinical features of malaria. In: Warrell DA, Gilles HM, editors. Essential Malariology. 4th ed. Oxford: University of Oxford; 2002.
4. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการวินิจฉัยและดูแลรักษาโรคไข้มาลาเรียประเทศไทย พ.ศ. 2558. กรุงเทพมหานคร: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศ; 2558.
5. Ramos Júnior WM, Sardinha JF, Costa MR, Santana MS, Alecrim MG, Lacerda MV. Clinical aspects of hemolysis in patients with P. vivax malaria treated with primaquine, in the Brazilian Amazon. Braz J Infect Dis 2010;14:410-2.
6. Douglas NM, Pontororing GJ, Lampah DA, Yeo TW, Kenangalem E, Poespoprodjo JR, et al. Mortality attributable to Plasmodium vivax malaria: a clinical audit from Papua, Indonesia. BMC Med 2014;12:217.
7. Krudsood S, Tangpukdee N, Muangnoicharoen S, Thanachartwet V, Luplertlop N, Srivilairit S, et al. Clinical efficacy of chloroquine versus artemether-lumefantrine for Plasmodium vivax treatment in Thailand. Korean J parasitol 2007;45:111-4.
8. Khantikul N, Butraporn P, Kim HS, Leemingsawat S, M.A. Tempongko SB, Suwonkerd W. Adherence to antimalarial drug therapy among vivax malaria patients in Northern Thailand. J Health Popul Nutr 2009;27:4-13.
9. Osterberg L, Blaschke T. Adherence to medication. New Engl J Med 2005;353:487-97.
10. Bloom BS. Learning for mastery. Instruction and curriculum. Regional education laboratory for the Carolinas and Virginia, Topical papers and reprints, number 1 [Internet]. 1968. [cited 2009 Aug 15], Available from: https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED053419.pdf
11. วิเชียร เกตุสิงห์. ค่าเฉลี่ยกับการแปลความหมาย : เรื่องง่าย ๆ ที่บางครั้งก็พลาดได้. ข่าวสารการวิจัยการศึกษา 2538;18:8–11.
12. Hlongwana KW, Mabaso MLH, Simon Kunene S, Govender D, Maharaj R. Community knowledge, attitudes and practices (KAP) on malaria in Swaziland: A country earmarked for malaria elimination. Malaria J [Internet]. 2009 [cited 2010 Nov 20];8:29. Available from: https://malariajournal.biomedcentral.com/track/pdf/10.1186/1475-2875-8-29
13. Simpson RJ. Challenges for improving medication adherence. JAMA 2006;296:2614-6.
14. ปาริชาติ สถาปิตานนท์. ระเบียบวิธีวิจัยการสื่อสาร. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร: ด่านสุทธาการพิมพ์; 2549.
15. van Benthem BH, Khantikul N, Panart K, Somboon P, Oskam L. Knowledge and use of prevention measures against malaria in endemic and non-endemic villages in northern Thailand. Southeast Asian J Trop Med Public Health 2006;37:243-9.
16. McDonald HP, Garg AX, Haynes RB. Interventions to enhance patient adherence to medication prescriptions: scientific review. Jama 2002;288:2868-79.
17. Orem DE. Nursing concepts of practice. 3rd ed. New York: McGrew Hill; 1985.
18. Yeboah-Antwi K, Gyapong JO, Asare IK, Barnish G, Evans DB, Adjei S. Impact of prepackaging antimalarial drugs on cost to patients and compliance with treatment. Bull World Health Organ 2001;79:394–9.
19. Cobb S. Social support as a moderator of life stress. Psychosom Med 1976;38:300-14.
20. Sirima SB, Konaté A, Tiono AB, Convelbo N, Cousens S, Pagnomi F. Early treatment of childhood fevers with pre-packed antimalarial drug in the home reduces severe malaria morbidity in Burkina Faso. Trop Med Int Health 2003;8:133-9.
21. Ansah EK, Gyapong JO, Agyepong IA, Evans DB. Improving adherence to malaria treatment for children: the use of pre‐packed chloroquine tablets vs. chloroquine syrup. Trop Med Int Health 2001;6:496-504.
22. Agyepong IA, Ansaha E, Gyapongb M, Adjeic S, Barnishd G, Evanse D. Strategies to improve adherence to recommended chloroquine treatment regimens: a quasi- experiment in the context of integrated primary health care delivery in Ghana. Soc Sci Med 2002;55:2215–26.
23. Kilian AH, Tindyebwa D, Gülck T, Byamukama W, Rubaale T, Kabagambe G, et al. Attitude of women in western Uganda towards pre-packed, unit-dosed malaria treatment for children. Trop Med Int Health 2003;8:431-8.
24. Kolaczinski JH, Ojok N, Opwonya J, Meek S, Collins A. Adherence of community caretakers of children to pre-packaged antimalarial medicines (HOMAPAK®) among internally displaced people in Gulu district, Uganda. Malaria J [Internet]. 2006 [cited 2013 Sep 17];5:40. Available from: https://malariajournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1475-2875-5-40
25. Atreja A, Bellam N, Levy SR. Strategies to enhance patient adherence: Making it simple. Med Gen Med [Internet]. 2005 [cited 2009 Aug 15];7:4. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1681370/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารควบคุมโรค ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของกรมควบคุมโรค ประเทศไทย หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
