ปัจจัยที่มีความสำคัญต่อพฤติกรรมของผู้ดูแลผู้ป่วยวัณโรคในเขตอำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง

บทคัดย่อ

การศึกษาผู้ป่วยวัณโรคและผู้ดูแลผู้ป่วยวัณโรคที่บ้าน ในเขต อ.บ้านฉาง จ.ระยอง โดยหาปัจจัยที่มีผลต่อการดูแลผู้ป่วย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามระหว่าง 1 สิงหาคม 2550 - 30 กันยายน 2550 ผลการวิจัยพบว่า ผู้ป่วยวัณโรคเป็นเพศชาย ร้อยละ 62 และอยู่ช่วงอายุ 20-39 ปี ร้อยละ 42 และอายุมากกว่า 40 ปี ร้อยละ 55 มีเศรษฐานะต่ำเป็นส่วนใหญ่ ผู้ดูแลผู้ป่วยพบเป็นเพศหญิง ร้อยละ 68 ความสัมพันธ์เป็นสามีหรือภรรยา ร้อยละ 40 และที่เหลือเป็นญาติ ร้อยละ 60 ผู้ดูแลผู้ป่วยวัณโรคมีค่าเฉลี่ยความรู้ในการดูแลผู้ป่วยสูง ร้อยละ 83 สัมพันธภาพระหว่างผู้ดูแลกับผู้ป่วยวัณโรค พบอยู่ในระดับดี ผู้ดูแลมีภาระในการดูแลอยู่ในระดับปานกลาง มีการสนับสนุนทางสังคมเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลางโดยมีการสนับสนุนจากบุคลากรสาธารณสุข โดยเฉพาะแพทย์ และพยาบาลอยู่ในระดับมาก ข้อมูลด้านความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆพบว่า ความรู้ของผู้ดูแลผู้ป่วยวัณโรคมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลผู้ป่วยวัณโรคในระดับน้อยอย่างไม่มีนัยสำคัญ (r = 0.205 p= 0.117) การสนับสนุนทางสังคมมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลผู้ป่วยวัณโรคในระดับสูง (r =0.654 p=0) สัมพันธภาพระหว่างผู้ป่วยมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลผู้ป่วยวัณโรคในระดับน้อย (r =0.329 p=0.01) และภาระในการดูแลผู้ป่วยไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลผู้ป่วยวัณโรค (r = -0.108 p=0.411) จากการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า สัมพันธภาพของผู้ดูแลผู้ป่วยวัณโรค ความเห็นอกเห็นใจ การเอาใจใส่การเอื้ออาทรซึ่งกันและกันในครอบครัวเดียวกัน และการสนับสนุนทางสังคม โดยเฉพาะการให้บริการการรักษาและให้คำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์ มีผลต่อการดูแลผู้ป่วยวัณโรคของผู้ดูแลผู้ป่วยวัณโรค