รูปแบบการป้องกันโรคมือ เท้า ปาก ในศูนย์เด็กเล็กอำเภอเมือง ในจังหวัดพัทลุงและจังหวัดตรัง

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษารูปแบบ ในการป้องกันโรคมือ เท้า ปาก ในศูนย์เด็กเล็ก โดยใช้กระบวนการวิจัยและพัฒนา (R&D) ดำเนินการในศูนย์เด็กเล็กจำนวน 36 แห่ง ครูพี่เลี้ยง จำนวน 230 คน เด็ก จำนวน 3,086 คน ดำเนินการระหว่างปี 2550 - 2551 ขั้นตอนการศึกษาแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ 1) การพัฒนากระบวนการ 5 ด้าน ได้แก่ ความรู้ พฤติกรรม สภาพแวดล้อม บทบาทเครือข่าย และการเฝ้าระวังโรค 2) การประเมินผลโดยใช้แบบบันทึกสุขภาพเด็ก และการสังเกต การสัมภาษณ์ก่อนและหลังการดำเนินกิจกรรมพัฒนา พบว่า ได้รูปแบบเชิงรุกการป้องกันโรคมือ เท้า ปาก ที่ดำเนินการโดยครูพี่เลี้ยง โดยประกอบไปด้วยกิจกรรมการตรวจคัดกรองกลุ่มอาการเพื่อค้นหาผู้ป่วยสงสัย พัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ สภาพแวดล้อม การเฝ้าระวังโรค และบทบาทเครือข่าย เมื่อเปรียบเทียบข้อมูลจากการป่วยพบว่า ก่อนร่วมโครงการมีผู้ป่วยจำนวน 18 รายใน 2 เดือน (เดือนละ 9 ราย) หลังดำเนินการพบผู้ป่วยจำนวน 11รายในช่วงเวลา 1 ปี (เดือนละ 1 ราย) เปรียบเทียบผลการพัฒนากิจกรรม และสภาพแวดล้อมในศูนย์เด็กเล็ก ก่อนและหลังดำเนินการ (x=35.74+5.77และ x=43.67+4.87) พบว่าเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< 0.001) และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มีความพึงพอใจผลการดำเนินงานที่สามารถลดการเกิดโรคในศูนย์เด็กเล็กได้ การศึกษาครั้งนี้ทำให้ได้รูปแบบคัดกรองโรคมือ เท้า ปาก โดยครูพี่เลี้ยงสามารถดำเนินการได้ด้วยตนเอง