ความปลอดภัยและประสิทธิผลของ atorvastatin และ rosuvastatin เมื่อใช้ยาอย่างเดียว และเมื่อใช้ร่วมกับ fibrates ในผู้ป่วยที่ใช้ยา สูตรที่มี protease inhibitors
DOI:
https://doi.org/10.14456/dcj.2014.15คำสำคัญ:
ยาต้านไวรัสชนิดยับยั้งเอ็นไซม์โปรติเอส, สตาติน, อทอร์วาสตาติน, โรซูวาสตาติน, ไฟเบรต, เจมไฟโบรซิล, ฟีโนไฟเบรต, อาการไม่พึงประสงค์, ผลการลดแอลดีแอลโคเสสเตอรอล, การบรรลุเป้าหมายของระดับไขมันแอลดีแอลโคเลสเตอรอลบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาอัตราการเกิดอาการไม่พึงประสงค์และเปรียบเทียบประสิทธิผลของยา atorvastatin และ rosuvastatin เมื่อใช้อย่างเดียว และเมื่อใช้ร่วมกับ fibrates (gemfibrozil และ fenofibrate) ในการลดระดับ low-density lipoprotein cholesterol (LDL-C) และการบรรลุเป้าหมายในการรักษาตามแนวทางของ National Cholesterol Education Program (NCEP) Adult Treament Panell III (ATP III) ในผู้ป่วยที่กำลังใช้ยา boosted protease inhibitors (boosted Pls) หรือ Pls ที่มารับการรักษาที่สถาบันบำราศนราดูร โดยเก็บข้อมูลย้อนหลังจากเวชระเบียนของผู้ป่วยที่มารับการรักษา ระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2553 ถึง 30 มิถุนายน 2555 ผู้ป่วยมีอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป ในวันที่เริ่มใช้ statins (atorvastatin หรือ rosuvastatin) มีผลของ LDL-C อย่างน้อย 2 ครั้ง คือ ภายใน 3 เดือนก่อนเริ่มใช้ยา statins ร่วมกับยา boosted Pls หรือ Pls และหลังจากใช้ยาร่วมกันอย่างน้อย 3 เดือน ช่วงระยะเวลา 3 เดือนก่อนเริ่มยา boosted Pls หรือ Pls ไม่ได้ใช้ยา statins และเก็บรวบรวมข้อมูลก่อนและหลังการใช้ยา boosted Pls ร่วมกับ statins อย่างน้อย 1 ปี ผลการศึกษารายงานเป็นอัตราการเกิดอาการไม่พึงประสงค์และประสิทธิผลของ atorvastatin และ rosuvastatin รายงานเป็นค่าเฉลี่ยร้อยละของ LDL-C ที่ลดลง และร้อยละของการบรรลุเป้าหมายตาม NCEP ATP III ผู้ป่วยที่อยู่ในเกณฑ์มี 116 ราย อายุเฉลี่ย 45 ปี เป็นชาย 82 ราย และหญิง 34 ราย กลุ่มที่ใช้ atorvastatin 53 ราย ใช้ gemfibrozil และ fenofibrate อย่างละ 14 ราย กลุ่มที่ใช้ rosuvastatin 63 ราย ใช้ gemfibrozil 14 ราย และ fenofibrate 15 ราย ผู้ป่วย 116 ราย เกิดอาการไม่พึงประสงค์ (AEs) 4 ราย (ร้อยละ 3.5) ได้แก่ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ 2 ราย หยุดยาทั้ง 2 ราย อีก 2 รายมีค่า creatine phosphokinase (CPK) >2 เท่า ของ upper limit of normal value (ULN) แต่ไม่ได้หยุดยา ในจำนวนนี้ 3 ราย ใช้ lopinavir/ritronavir และ 1 ราย ใช้ lopinavir/atazanavir/ritronavir ทุกรายใช้ rosuvastatin 10 mg. โดย 3 รายใช้ร่วมกับ gemfibrozil และ 1 รายใช้ร่วมกับ fenofibrate ประสิทธิผลของการใช้ยา 3 เดือน ถึง 1 ปี ผู้ป่วยทั้งหมด 116 ราย พบว่า rosuvastatin ลด LDL-C ได้มากกว่า atorvastatin (ร้อยละ 33.0 และ ร้อยละ 24.1, p=0.015) และได้ผลบรรลุเป้าหมายมากกว่า atorvastatin (OR = 2.23, p = 0.036) การใช้ rosuvastain หรือ atorvastatin ร่วมกับ gemfibrozil หรือ fenofibrate ไม่ได้ทำให้ผลของการลดระดับ LDL-C ของ rosuvastatin หรือ atoravastatin ต่างจากการใช้ rosuvastain หรือ atorvastatin อย่างเดียว (p = 0.619 และ 0.395 ตามลำดับ) เช่นเดียวกับการบรรลุ LDL-C goal (p = 0.314 และ 0.185 ตามลำดับ) กลุ่มที่ไม่ได้ใช้ gemfibrozil หรือ fenofibrate ยา rosuvastatin ลดระดับ LDL-C ได้มากกว่า atorvastatin (ร้อยละ 34.9 และร้อยละ 22.9, P = 0.025) และบรรลุเป้าหมายมากกว่า (OR = 4.27, P = 0.008) กลุ่มที่ใช้ gemfibrozil หรือ fenofibrate ด้วย พบว่า rosuvastatin และ atorvastatin ลด LDL-C ได้ไม่ต่างกัน (p = 0.778 และ 0.235 ตามลำดับ) และบรรลุเป้าหมายไม่ต่างกัน (OR = 2.75, P = 0.225 และ OR = 0.64, P = 0.550 ตามลำดับ) โดยสรุป ถ้าจำเป็นต้องใช้ atorvastatin หรือ rosuvastatin ร่วมกับ gemfibrozil หรือ fenofibrate น่าจะเลือกใช้ atorvastatin เพราะจะปลอดภัยกว่า และการใช้ gemfibrozil หรือ fenofibrate ร่วมกับ atorvastatin หรือ rosuvastatin ไม่มีผลต่อประสิทธิผลในการลด LDL-C ของทั้ง atorvastatin และ rosuvastatin
Downloads
เอกสารอ้างอิง
2. Stein JH, Hadigan CM, Brown TT, Chadwick Ellen, Feinberg Judith, M0ler NF, et al. Prevention strategies for cardiovascular disease in HIV-infected patients. Circulation 2 008; 118: e54-e60.
3. Triant V, Lee H, Hadigan C, Grinspoon S. Increased acute myocardial infarction rates and cardiovascular risk factors among patients with human immunodeficiency virus disease. J Clin Endocr Metab 2007;92:2506-12.
4. Obel N, Thomsen H, Kronborg G, Larsen C, Hildebrandt P, SorensenH, et al. Ischemic heart disease in HIV-infected and HIV-uninfected individuals: a population-based cohort study. Clin Infect Dis 2007;44:1625-31.
5. Saves M, Chene G, Ducimetiere P, Leport C, Moal G, Amouyel P, et al. Risk factors for coronary heart disease in patients treated for human immunodeficiency virus infection compared with the general population. Clin Infect Dis 2003; 37:292-8.
6. Hiransuthikul N, Hiransuthikul P, Kanasook Y. Lipid profiles of Thai adult HIV-infected patients receiving protease inhibitors. Southeast Asian J Trop Med Public Health 2007;38:69- 77.
7. Calza L, Manfredi R, Farneti B, Chiodo F. Incidence of hyperlipidaemia in a cohort of 212 HIV-infected patients receiving a protease inhibitor-based antiretroviral therapy. International Journal of Antimicrobial Agents 2003;22:54- 9.
8. Malvestutto CD, Aberg JA. Management of dyslipidemia in HIV-infected patient. J Clin Lipidol 2011;6:447-62.
9. Feeney ER, Mallon PW. HIV and HA ART- associated dyslipidemia. open Cardiovasc Med J 2011;5:49-63.
10. Expert panel on detection, evaluation, and treatment of high blood cholesterol in adults. Third report of the National Cholesterol Education Pro-gram (NCEP). Final report. Maryland: National Institutes of Health; 2002.
11. Fichtenbaum C, Gerber J, Rosenkranz S, Segal Y, Aberg J, Blaschke T, et al. Pharmacokinetic interactions between protease inhibitors and statins in HIV seronegative volunteers: ACTG study A5047. AIDS 2002;16:569-77.
12. The HHS panel on Antiretroviral guidelines for adults and adolescents - a working group of the Office of AIDS Research Advisory Council. Guidelines for the use of Antiretroviral agents in HIV-1-Infected adults and adolescents [Internet], [cited 2014 May 1]. Available from: http://aidsinfo.nih.gov/guidelines/html/1/adult-and-adolescent-arv-guidelines/284/pi-drug-interactions
13. FDA Drug Safety Communication. Interactions between certain HIV or hepatitis c drugs and cholesterol-lowering statin drugs can increase the risk of muscle injury [Internet], [cited 2014 Apr 20]. Available from: http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm293877.htm
14. FDA Drug Safety Communication. Important safety label changes to cholesterol-lowering statin drugs [Internet], [cited 2014 Apr 20]. Available from: http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm293101.htm
15. Singh S, Willig JH, Mugavero MJ, Crane PK, Harrington RD, Knopp RH, et al. Comparative effectiveness and toxicity of statins among HIV- Infected patients. Clin Infect Dis 2011;52:387- 95.
16. Calderon RM, Cubeddu LX, Goldberg RB, Schiff ER. Statins in the treatment of dyslipidemia in the presence of elevated Liver Aminotransferase levels: A therapeuticdilemma. Mayo Clin Proc [Internet]. 2010;85:349-56. [cited 2014 Apr 21] Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2848423/
17. ศูนย์ข้อมูลข่าวสารด้านเวชภัณฑ์ กระทรวงสาธารณสุข. ราคาอ้างอิง [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 4 พ.ค. 2557]. แหล่งข้อมูล: http://dmsic.moph.go.th/ price.htm
18. U.S. Department of Health and Human Services. Guidelines for the use of Antiretroviral agents in HIV-Infected adults and adolescents [Internet], [cited 2014 Jun 20]. Available from: http:// aidsinfo.nih.gov/guidelineson6/l1/2014
19. Calza L, Manfredi R, Colangeli V, Pocaterra D, Pavoni M, Chiodo F. Rosuvastatin, pravastatin, and atorvastatin for the treatment of hypercholesterolemia in HIV-infected patients receiving protease inhibitors. Curr HIV Res 2008;6:572- 78.
20. James M. McKenney, Peter H. Jones, M. AngeliAdamczyk, Valerie A. Cain, Brian S. Bryzinski, James W. Comparison of the efficacy of rosuvastatin versus atorvastatin, simvastatin, and pravastatin in achieving lipid goals: results from the STELLAR trial. Curr Med Res Opin 2003;19:689-98.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารควบคุมโรค ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของกรมควบคุมโรค ประเทศไทย หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
