การจัดตั้งระบบเฝ้าระวังเหตุการณ์ในประเทศไทย พ.ศ. 2554-2556
DOI:
https://doi.org/10.14456/dcj.2014.10คำสำคัญ:
เหตุการณ์, เฝ้าระวัง, แนวทาง, ประเทศไทยบทคัดย่อ
แนวคิดใหม่ในกฎอนามัยระหว่างประเทศ ปี 2548 ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการขยายตัวของข่าวสารภาคประชาชน เป็นปัจจัยร่วมที่ผลักดันให้เกิดการพัฒนาระบบเฝ้าระวังเหตุการณ์ ซึ่งช่วยตรวจจับและตอบสนองเหตุการณ์ได้รวดเร็ว ต่างจากการรายงานผู้ป่วยในระบบเฝ้าระวังโรคแบบเดิม ซึ่งให้ข้อมูลเป็นดัชนีชี้วัดที่ใช้ติดตามกำกับผลงานและผลกระทบการดำเนินงานควบคุมโรค ระบบเฝ้าระวังเหตุการณ์ มี 3 ประเภท คือ (1) ระบบรวบรวมข่าว (2) ระบบอัตโนมัติ และ (3) ระบบที่ใช้ทีมงาน ซึ่งประเทศไทยจัดตั้งด้วยระบบนี้ เริ่มจากปี 2552 กำหนดให้การเฝ้าระวังเหตุการณ์เป็นสมรรถนะด้านเฝ้าระวังโรคตามมาตรฐานทีมเฝ้าระวังสอบสวนเคลื่อนที่เร็ว (SRRT) ปี 2553 จัดทำหลักสูตรและอบรมวิทยากร ปี 2554-2555 ฝึกอบรมทีม SRRT เครือข่ายระดับตำบล ซึ่งส่วนใหญ่เป็น อสม. เพื่อให้แจ้งข่าวเหตุการณ์ในพื้นที่ จัดทำคู่มือแนวทางสำหรับ อสม. และทีม SRRT ในปี 2554 และปี 2556 ตามลำดับ รายละเอียดของแนวทางประกอบด้วย วัตถุประสงค์ นิยาม การแจ้งข่าว พัฒนาแหล่งข่าว กระบวนการปฏิบัติงานตั้งแต่รับข่าว กรองข่าว ประเมินความเร่งต่วน ตรวจสอบยีนยัน วิเคราะห์สัญญาณภัย ประเมินสถานการณ์ และตอบสนองเหตุการณ์ ซึ่งควรมีการประเมินประสิทธิผลของระบบกระบวนการปฏิบัติงาน รวมถึงการพัฒนาไปสู่ระบบอัตโนมัติต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
2. ดารินทร์ อารีย์โชคชัย, ฐิติพงษ์ ยิ่งยง, ธราวิทย์ อุปพงษ์, เสาวพักตร์ ฮิ้นจ้อย, วัชรี แก้วนอกเขา, สมเจตน์ ตั้งเจริญศิลป์, และคณะ. แนวทางการรายงานโรคที่มีความสำคัญสูง ประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2555.
3. ปภานิจ สวงโท, วัชรี แก้วนอกเขา, สมาน สยุมภูรุจินันท์, ธราวิทย์ อุปพงษ์. สถานการณ์ไข้เลือดออก ไข้เลือดออกช็อก และไข้เดงกี ประเทศไทย. รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา ประจำสัปดาห์ 2554;42:481-5.
4. World Health Organization, Western Pacific Region. A Guide to establishing event-based surveillance [Internet]. 2008 [cited 2012 Apr 5]. Available from: http://www.wpro.who.int/internet/resources.ashx/CSR/Publications/eventbasedsurv.pdf
5. วันชัย อาจเขียน, นิภาพรรณ สฤษดิ์อภิรักษ์, ทิพยา เผื่อนพิภพ, อำนวย ทิพศรีราช, ศิริพร วัชรากร, พิมพ์ผกา นิศาวัฒนานนท์, และคณะ. มาตรฐานและแนวทางปฏิบัติงานทีมเฝ้าระวังสอบสวนเคลื่อนที่เร็ว (SRRT). กรุงเทพมหานคร: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2552.
6. European Center for Disease Prevention and Control. Surveillance of communicable diseases in the European Union, a long-term strategy: 2008-2013 [Internet]. 2008 [cited 2012 Apr 5|. Available from: http://www.ecdc.europa.eu/en/aboutus/keydocuments/08-13_kd_surveillance_of_cd.pdf
7. Agheneza T. A systematic literature review on even-based public health surveillance systems [Internet]. 2011 [cited 2012 Apr 201. Available from: http://edoc.sub. uni-hamburg.de/haw/volltexte/2012/1614/pdf/lsabl2_27.pdf
8. Pollack MP. ProMED TEPHINET Collaboration [Internet]. 2013 [cited 2014 Mar 23]. Available from: http://www.emphnetconferences.net/images/conference1/ presentations/6th-5-ProMEDTEPHINETCollaborationv.2a.pdf
9. Brownstein JS, Freifeld cc, Madoff LC. Digital Disease Detection-Harnessing the Web for Public Health Surveillance. N Engl J Med [Internet]. 2009 May [cited 2014 Mar 23]; 360:2153-57. Available from: http://www.nejm.org/doi/pdf/10.1056/NEJMp0900702
10. วันชัย อาจเขียน. วิทยาการระบาดในการเฝ้าระวังและสอบสวนโรค.ใน: ศรีศักดิ์ สุนทรไชย, บรรณาธิการ. ประมวลสาระชุดวิชาวิทยาการระบาดประยุกต์กับการพัฒนาสุขภาพและสิ่งแวดล้อม หน่วยที่ 1-7. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2553. หน้า. 7-1 ถึง 7-85.
11. วรรณา หาญเชาว์วรกล, ปิยนิตย์ ธรรมาภรณ์พิลาส, ชุลีพร จิรพงษา, จารุนีย์ กุมภลำ, พรรณราย สมิตสุวรรณ, สำเริง ภู่ระหงษ์. หน่วยสอบสวนกลางทางระบาดวิทยา บทเรียนหนึ่งปีสำหรับการควบคุมการระบาดในอนาคต. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2546;12:117-23.
12. วันชัย อาจเขียน, เฉวตสรร นามวาท, โสภณ เอี่ยมศิริถาวร, นิภาพรรณ สฤษดิ์อภิรักษ์, ชุลีพร จิระพงษา, พจมาน ศิริอารยาภรณ์, และคณะ. คู่มือเฝ้าระวังเหตุการณ์และควบคุมโรคระบาดในชุมชน. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2555.
13. วันชัย อาจเขียน. แนวทางปฏิบัติงานเฝ้าระวังเหตุการณ์ระดับตำบล. ใน: นิภาพรรณ สฤษดิ์อภิรักษ์, บรรณาธิการ. แนวทางการดำเนินงานเฝ้าระวังเหตุการณ์ของ SRRT เครือข่ายระดับตำบล. กรุงเทพมหานคร: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2555. หน้า. 1-24.
14. Pollack MP. Introduction to informal information sources for disease surveillance systems. Pilot training on integrating informal information as a source for reporting unusual disease occurrences to surveillance system; 2009 November 13; Bangkok, Thailand. Nonthaburi: Bureau of Epidemiology MOPH-Thailand; 2009.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารควบคุมโรค ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของกรมควบคุมโรค ประเทศไทย หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
