การพัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศสำหรับกลุ่มผู้ใช้ยาเสพติด พ.ศ.2553-2554
DOI:
https://doi.org/10.14456/dcj.2014.32คำสำคัญ:
ระบบข้อมูลสารสนเทศ, ผู้ใช้ยาเสพติด, เอชไอวี/เอดส์บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศของเครือข่ายหน่วยบำบัดรักษายาเสพติดที่บูรณาการงานด้านเอชไอวี/เอดส์ การใช้ยาและสารเสพติด ระหว่างปี พ.ศ. 2553- 2554 โดยแบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ระยะแรก เป็นการพัฒนาแบบบันทึกการให้บริการสุขภาพผู้ใช้ยาและสารเสพติด ในเครือข่ายบำบัดรักษายาเสพติดภาครัฐและเอกชน รวม 15 แห่ง ระยะที่ 2 เป็นการพัฒนาโปรแกรมฐานข้อมูลแบบบันทึกการให้บริการสุขภาพผู้ใช้ยาและสารเสพติด จัดทำขั้นตอนการบันทึกข้อมูลและพัฒนาคู่มือการใช้โปรแกรมฐานข้อมูล และนิเทศติดตามหน่วยงานบำบัดยาเสพติด 10 แห่ง ผลการวิเคราะห์ข้อมูลในโปรแกรมฐานข้อมูลแบบบันทึกการให้บริการสุขภาพผู้ใช้ยาและสารเสพติด พบว่า กลุ่มผู้ใช้ยาและสารเสพติดที่มารับบริการ จำนวน 879 ราย เป็นชาย ร้อยละ 93.3 หญิง ร้อยละ 6.7 ส่วนใหญ่อายุ 16-25 ปี ร้อยละ 40 ผู้ใช้ยา และสารเสพติดด้วยวิธีฉีด ร้อยละ 19.6 ผู้ที่ไม่ใช้เข็มและอุปกรณ์ฉีดยาใหม่ในครั้งล่าสุด ร้อยละ 12.9 มีความรู้ การป้องกันการติดเชื้อ ร้อยละ 53.3 มีเพศสัมพันธ์ครั้งล่าสุดกับคู่สมรส/แฟนโดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย สูงถึงร้อยละ 74.7 ได้รับบริการตรวจคัดกรองหาการติดเชื้อเอชไอวี ร้อยละ 27.5 พบผู้ใช้ยาและสารเสพติดติดเชื้อเอชไอวี ร้อยละ 5.5 การเข้าถึงบริการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี พบว่า ผู้ใช้ยาและสารเสพติดรู้ว่าหน่วยบริการใดสามารถรับการแจกถุงยางอนามัย ร้อยละ 61.5 และรับการแจกเข็มและอุปกรณ์การฉีดยาใหม่ ร้อยละ 59.8 ในขณะที่รู้ว่าสถานที่ใดสามารถตรวจเลือดหาการติดเชื้อเอชไอวีได้ เพียงร้อยละ 13.6 นอกจากนี้ จากการติดตามประเมินผลความพึงพอใจของผู้บันทึกและจัดเก็บข้อมูลลงโปรแกรมในหน่วยบำบัดรักษายาเสพติดทั้ง 10 แห่ง พบว่า มีระดับความพึงพอใจมากที่สุด ร้อยละ 60.0 และพึงพอใจมาก ร้อยละ 40.0 ข้อดีของโปรแกรมคือใช้งานง่าย จัดเก็บข้อมูลบนพื้นฐานการให้บริการสุขภาพสำหรับผู้ใช้ยาและสารเสพติด ครอบคลุมขอบเขตสำคัญของการเฝ้าระวังการติดเชื้อเอชไอวีในผู้ใช้ยาและสารเสพติด ดังนั้น ระบบข้อมูลสารสนเทศที่พัฒนาใช้ในเครือข่ายหน่วยบำบัดรักษายาเสพติดที่บูรณาการงานด้านเอชไอวีเอดส์ การใช้ยาและสารเสพติดเพื่อใช้ในการติดตามสถานการณ์โรค รวมทั้งงานป้องกันและดูแลรักษาเอชไอวี/เอดส์นี้ ควรมีการขยายไปยังเครือข่ายบริการสุขภาพอื่นๆ เพื่อพัฒนางานป้องกันและควบคุมโรคเอดส์อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
2. สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ผลการเฝ้าระวังโดยการบูรณาการงานเฝ้าความชุกการติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และพฤติกรรมเสี่ยงที่สัมพันธ์กับติดเชื้อในกลุ่มผู้ใช้สารเสพติด ด้วยวิธีการสุ่มแบบเครือข่ายในพื้นที่กรุงเทพมหานคร สมุทรปราการ เชียงใหม่ และสงขลา. นนทบุรี: สำนักระบาดวิทยา; 2553.
3. วิภา ด่านธำรงกุล. การรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อเฝ้าระวังปัญหายาเสพติด. กรุงเทพมหานคร: วิทยาลัยวิทยาศาสตร์สาธารณสุข จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2552.
4. สำนักโรคเอดส์ วัณโรค และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์. รายงานผลการดำเนินงานโครงการพัฒนาการบริการลดอันตรายจากการใช้ยา และลดผลกระทบจากการติดเชื้อเอชไอวีในผู้ใช้ยาเสพติด, ตุลาคม 2552.
5. สำนักโรคเอดส์ วัณโรค และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์. รายงานผลการดำเนินงานโครงการพัฒนาการบริการลดอันตรายจากการใช้ยา และลดผลกระทบจากการติดเชื้อเอชไอวีในผู้ใช้ยาเสพติด, มีนาคม. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2553.
6. ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการปฏิบัติงาน การพัฒนาข้อมูลและเทคโนโลยีสารสนเทศ [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 5 ต.ค. 2556]. แหล่งข้อมูล: http://ict4.moph.go.th/evaluate/images/stories/pdf/pmqa6/process.pdf
7. กรุงเทพมหานคร. ขอบเขตกระบวนการพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร และระบบข้อมูลสารสนเทศ [อินเทอร์เน็ต]. [สืบค้นเมื่อ 5 ต.ค. 2556]. แหล่งข้อมูล: http://portal.bangkok.go.th/subsite/sed/km_sed/document/IT/02_l.pdf
8. กลุ่มงานพัฒนาวิชาการและเทคโนโลยี สำนักโรคเอดส์ วัณโรค และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์. คู่มือประกอบการใช้งานโปรแกรมฐานข้อมูลแบบบันทึกการให้บริการสุขภาพสำหรับผู้ใช้ยาและสารเสพติด. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2554.
9. ศรินยา พงศ์พันธุ์, กัญจนากร โภคสวัสดิ์, สมบูรณ์ หนูไข่, ธนรักษ์ ผลิพัฒน์. การพัฒนาระบบเฝ้าระวังการติดเชื้อเอชไอวี. วารสารโรคเอดส์ 2553;23:34-6.
10. ผจงศิลป์ เพ็งมาก, สุนันทา ยังวนิชเศรษฐ, สุพักตร์ วาณิชเสนี. นโยบายปราบปรามยาเสพติด: ผลกระทบต่อการให้บริการบำบัดรักษาและป้องกันการแพร่เชื้อเอชไอวี ในกลุ่มผู้ใช้ยาเสพติด (ชนิดฉีด) ที่เข้ารับการบำบัดรักษา ณ หน่วยบำบัดรักษายาเสพติดแห่งหนึ่งในพื้นที่ภาคใต้ของประเทศไทย. วารสารโรคเอดส์ 2547;16:200-1.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารควบคุมโรค ถือว่าเป็นผลงานทางวิชาการหรือการวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของกรมควบคุมโรค ประเทศไทย หรือกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
